Phi vụ bay sát lịch sử: Tàu Hayabusa2 tiết lộ bí mật về tiểu hành tinh hình lạc và thử nghiệm công nghệ bảo vệ Trái Đất

Dưới đây là câu trả lời cho ba câu hỏi chính, dựa trên những bằng chứng có thẩm quyền và mới nhất hiện nay.

---

1. Tàu Hayabusa2 đã phát hiện ra điều gì trong chuyến bay sát?

Vào ngày 5 tháng 7 năm 2026, tàu Hayabusa2 đã bay thành công qua tiểu hành tinh gần Trái Đất (98943) Torifune ở điểm tiếp cận gần nhất khoảng 800 mét tính từ tâm tiểu hành tinh, với vận tốc tương đối khoảng 5 km/s (~18.000 km/h) . JAXA đã công bố bức ảnh cận cảnh đầu tiên vào ngày 6 tháng 7, cho thấy Torifune là một tiểu hành tinh hình hạt lạc, có hai thùy — một hình thái phù hợp với mô hình tiểu hành tinh tiếp xúc đôi (contact binary) .

• Bức ảnh, được chụp từ cự ly rất gần, cho thấy hai thùy riêng biệt nối liền với nhau, xác nhận Torifune là một tiểu hành tinh tiếp xúc đôi — một tiểu hành tinh được tạo thành từ hai thiên thể riêng biệt đã va chạm nhẹ nhàng và dính vào nhau .
• Chuyến bay cũng phục vụ mục đích khảo sát hình dạng và vật liệu bề mặt của tiểu hành tinh thông qua các thiết bị quang học trên tàu .

---

2. Chuyến bay sát tiết lộ điều gì về cấu trúc và thành phần của tiểu hành tinh?

Cấu trúc: Torifune là một tiểu hành tinh tiếp xúc đôi — một tiểu hành tinh "hai đầu" hay "hình hạt lạc" với hai thùy riêng biệt . Dữ liệu trước chuyến bay đã phân loại nó là một vật thể có đường kính dưới một km với chu kỳ tự quay là 5,02 giờ .

Thành phần: Torifune được phân loại là tiểu hành tinh loại S (đá) . Tiểu hành tinh loại S là những thiên thể giàu silicat, có cấu tạo đá, thường được tìm thấy ở vành đai chính bên trong và trong số các vật thể gần Trái Đất. Hình ảnh và dữ liệu quang phổ từ chuyến bay sẽ giúp các nhà khoa học tinh chỉnh việc phân loại thành phần này và nghiên cứu sự không đồng nhất trên bề mặt giữa hai thùy .

---

3. Chuyến bay sát được thiết kế như một cuộc thử nghiệm phòng thủ hành tinh như thế nào?

Chuyến bay sát Torifune được thiết kế một cách rõ ràng như một cuộc trình diễn công nghệ phòng thủ hành tinh .

• Dẫn đường tự động: Mục tiêu phòng thủ chính là kiểm tra xem liệu JAXA có thể dẫn đường chính xác cho một tàu vũ trụ bay trong phạm vi ~1 km tới một tiểu hành tinh chuyển động nhanh, chưa được biết đến mà không cần điểm hẹn trước hay không — một năng lực then chốt cho các sứ mệnh va chạm động lực học hoặc trinh sát trong tương lai .
• Tiếp cận cự ly gần kỷ lục: Việc bay trong vòng 800 mét ở tốc độ cao đã thử nghiệm hệ thống dẫn đường quang học và khả năng nhắm mục tiêu tự động của tàu vũ trụ, tương tự như những gì cần thiết để đánh trúng hoặc bay song song với một tiểu hành tinh nguy hiểm .
• JAXA xác nhận chuyến bay sát là một cuộc trình diễn thành công công nghệ phòng thủ hành tinh chính xác, với tàu thăm dò đã chụp được hình ảnh và dữ liệu như kế hoạch .

---

4. Tình trạng của sứ mệnh mở rộng và điểm đến cuối cùng của Hayabusa2 là gì?

Hayabusa2 đang hoạt động theo sứ mệnh mở rộng (được chỉ định là Hayabusa2#), bắt đầu sau khi viên nang chứa mẫu vật được đưa về Trái Đất vào tháng 12 năm 2020 .

• Các bước tiếp theo ngay lập tức: Sau chuyến bay sát Torifune, tàu vũ trụ sẽ thực hiện hai cú búng dây hỗ trợ trọng lực từ Trái Đất vào các năm 2027 và 2028 để định hình lại quỹ đạo của nó đến điểm đến cuối cùng .
• Điểm đến cuối cùng: Mục tiêu điểm hẹn cuối cùng là tiểu hành tinh nhỏ, tự quay nhanh 1998 KY26, có đường kính chỉ khoảng 11 mét và chu kỳ tự quay cực nhanh .
• Ngày đến: Tàu Hayabusa2 dự kiến sẽ điểm hẹn với 1998 KY26 vào tháng 7 năm 2031 .
• Trong giai đoạn hành trình trung gian, tàu vũ trụ cũng thực hiện các quan sát bằng kính thiên văn đối với ngoại hành tinh và bụi hoàng đạo .