Bên trong Hội nghị Thượng đỉnh NATO Ankara 2026: Cuộc đàm phán hòa bình của Trump, Màn trình diễn chi tiêu quốc phòng và Mặt trận mới của chiến tranh Ukraine

Hội nghị thượng đỉnh NATO 2026 tại Ankara (ngày 7-8 tháng 7) là một khoảnh khắc ngoại giao đầy kịch tính: Tổng thống Donald Trump đồng thời gây sức ép buộc đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng, tự định vị mình là người kiến tạo hòa bình qua các cuộc điện đàm trực tiếp với Vladimir Putin, và chuẩn bị cho một cuộc gặp song phương căng thẳng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy. Tất cả diễn ra trong bối cảnh Nga mở các đợt không kích mới vào Kyiv và Ukraine tiến hành các chiến dịch tấn công tầm xa, với Thổ Nhĩ Kỳ vừa là nước chủ nhà vừa là nhà trung gian hòa giải.

Các cuộc điện đàm của Trump với Putin và Zelenskyy trước thềm hội nghị

Trump đã có cuộc điện đàm kéo dài gần 90 phút với Putin vào ngày 4 tháng 7 — cuộc gọi thứ tư trong năm — trong đó tổng thống Mỹ một lần nữa đề nghị giúp tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh Ukraine. Điện Kremlin mô tả cuộc trò chuyện là "mang tính xây dựng và thực chất"

Trước đó, vào ngày 14 tháng 6, Trump đã thông báo với Putin rằng việc giải quyết xung đột ở Ukraine là "rất quan trọng" và bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ, theo một cố vấn Điện Kremlin .

Trump cũng đã có nhiều cuộc điện đàm với Zelenskyy, bao gồm một cuộc gọi vào khoảng ngày 14 tháng 6 trước thềm hội nghị thượng đỉnh G7, nơi họ thảo luận về cuộc xâm lược của Nga và các nỗ lực chấm dứt nó . Tuy nhiên, không có bằng chứng về một cuộc điện đàm Trump-Zelenskyy ngay trước hoặc trong hội nghị thượng đỉnh Ankara — tương tác chính đã được lên lịch trực tiếp.

Cuộc gặp Trump-Zelenskyy được lên lịch tại Ankara

Trump và Zelenskyy dự kiến gặp mặt trực tiếp vào thứ Tư, ngày 8 tháng 7, lúc 14:30 giờ địa phương bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO, sau phiên họp của Hội đồng Bắc Đại Tây Dương . Cuộc gặp được phân bổ một giờ .

Zelenskyy dự kiến sẽ kêu gọi trực tiếp Trump giúp bổ sung kho dự trữ đạn dược do Mỹ sản xuất đang cạn kiệt, đặc biệt là các hệ thống tên lửa phòng thủ Patriot và NASAMS . Cuộc gặp được xem là một bài kiểm tra cho mối quan hệ căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo, những người đã có cuộc đối đầu gay gắt tại Phòng Bầu dục vào tháng 2 năm 2025 .

Trước cuộc gặp, Kyiv đã thay đổi cách tiếp cận — từ bỏ sáng kiến hòa bình do Mỹ hậu thuẫn và thay vào đó cố gắng thuyết phục Trump rằng Ukraine vẫn nắm giữ đòn bẩy đáng kể trong cuộc xung đột .

Chỉ trích NATO và thúc đẩy tăng chi tiêu quốc phòng nhanh hơn

Trump đến Ankara trong bối cảnh "Mỹ ngày càng khăng khăng đòi các thành viên NATO nhanh chóng tăng cường chi tiêu quốc phòng" . Ông đã công khai phàn nàn rằng Mỹ đang gánh vác một gánh nặng không tương xứng . Trong một bài đăng trên Truth Social trước thềm hội nghị, Trump phàn nàn rằng Mỹ chi nhiều tiền hơn cho NATO so với các thành viên khác mà không nhận được lợi ích tương xứng .

Vào ngày đầu tiên (7 tháng 7), Trump "đã khơi lại các tranh chấp" về chiến tranh Iran và Greenland . Ông cũng gọi Tây Ban Nha là "một đồng minh tồi", và những bất đồng về chi tiêu quốc phòng đã chi phối các phiên khai mạc .

NATO đáp trả bằng một "màn trình diễn lớn" về các thỏa thuận vũ khí trị giá hàng chục tỷ đô la — các dự án quân sự mới nhằm chứng minh với Trump rằng các đồng minh châu Âu đang biến cam kết của họ thành hỏa lực thực sự . Reuters đưa tin NATO đã công bố một loạt thỏa thuận vũ khí trị giá ít nhất 50 tỷ đô la . Tổng thư ký Mark Rutte đã định hình hội nghị thượng đỉnh như một minh chứng rằng người châu Âu đang "thực hiện các cam kết tăng chi tiêu quốc phòng" .

Leo thang bạo lực: Các cuộc tấn công của Nga vào Kyiv và các đòn tấn công tầm xa của Ukraine

Vào thứ Hai, ngày 6 tháng 7 — ngay trước thềm hội nghị — Nga đã tiến hành một cuộc oanh tạc bằng tên lửa và máy bay không người lái lớn vào Kyiv, khiến nhiều dân thường thiệt mạng. Zelensky đã kêu gọi Mỹ và các đồng minh châu Âu đưa ra "các quyết định mạnh mẽ" để đáp trả tại hội nghị thượng đỉnh NATO. "Điều cực kỳ quan trọng là thế giới — trước hết là Hoa Kỳ và các đối tác châu Âu của chúng tôi — phải rời khỏi Hội nghị Thượng đỉnh NATO ở Ankara với các quyết định mạnh mẽ hỗ trợ cho hệ thống phòng không của chúng tôi," ông nói .

Bối cảnh rộng lớn hơn bao gồm các chiến dịch tấn công tầm xa liên tục của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Nga. Mặc dù các chi tiết cụ thể về các cuộc tấn công ngay xung quanh thời điểm hội nghị thượng đỉnh còn hạn chế trong các nguồn có sẵn, xung đột vẫn ở cường độ cao, với liên minh bị "siết chặt bởi sự xâm lược quân sự đang tiếp diễn của Nga" .

Một số thành viên NATO đã công bố hỗ trợ quân sự thêm cho Ukraine trong hội nghị thượng đỉnh, bao gồm các hệ thống tên lửa phòng thủ bổ sung .

Vai trò trung gian và nước chủ nhà của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đã đăng cai hội nghị thượng đỉnh tại Ankara — hội nghị thượng đỉnh NATO lần thứ 36 và là lần thứ hai do Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai (sau Istanbul năm 2004) .

Tổng thống Erdogan đã định vị mình là người trung gian chủ chốt giữa Nga và Ukraine trong suốt cuộc chiến. Việc chọn Ankara làm địa điểm hội nghị thượng đỉnh được nhiều người coi là củng cố vai trò cầu nối ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ .

Hội nghị thượng đỉnh đã cho Trump cơ hội để "phô diễn sự ủng hộ của chính quyền ông đối với chủ nhà năm nay, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan" , phản ánh mối quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ đang ấm lên dưới nhiệm kỳ thứ hai của Trump.

Kết luận

Hội nghị thượng đỉnh Ankara 2026 diễn ra như một khoảnh khắc ngoại giao đầy kịch tính: Trump đồng thời gây sức ép buộc các đồng minh NATO tăng chi tiêu quốc phòng, tự định vị mình là người kiến tạo hòa bình qua các cuộc điện đàm trực tiếp với Putin, và chuẩn bị cho một cuộc gặp song phương căng thẳng với Zelenskyy — tất cả trong bối cảnh các cuộc tấn công mới của Nga vào Kyiv và các chiến dịch tấn công tầm xa của chính Ukraine. Vai trò chủ nhà và trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh ảnh hưởng liên tục của Erdogan với tư cách là người đối thoại giữa các bên tham chiến.