Điều gì đang chờ đợi Nam Thái Bình Dương? Những điểm chính từ báo cáo khí hậu mới nhất của WMO

Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất từ báo cáo 'State of the Climate in the South-West Pacific 2025' do Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) công bố vào ngày 7 tháng 7 năm 2026. Báo cáo vẽ nên một bức tranh toàn cảnh về tình trạng khẩn cấp của khí hậu ở khu vực này.

Nhiệt độ và Sóng nhiệt Biển năm 2025

• Năm nóng thứ hai: Năm 2025 là năm nóng thứ hai được ghi nhận tại khu vực Tây Nam Thái Bình Dương, chỉ đứng sau năm 2024 .
• Sóng nhiệt biển chưa từng có: Khu vực này đã trải qua đợt sóng nhiệt trên biển có phạm vi bao phủ lớn nhất từng được quan sát trong một năm không xảy ra hiện tượng El Niño. Điều này đã phá vỡ nghiêm trọng các hệ sinh thái biển và ngành thủy sản địa phương .

Sông băng Puncak Jaya: Lời kết cho một kỷ băng hà nhiệt đới

• Thời điểm biến mất: Dải băng nhiệt đới cuối cùng còn sót lại trên thế giới, nằm trên sườn núi Puncak Jaya ở Papua, Indonesia, được dự báo sẽ hoàn toàn biến mất vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 .
• Mức độ mất băng: Tính đến năm 2025, lượng băng còn lại chỉ ước tính bằng khoảng 2% so với diện tích quan sát được vào năm 1988 — tức là đã mất tới 98% .
• Góc nhìn từ các nghiên cứu khác: Một phân tích riêng từ Trường Khí hậu Columbia (Mỹ) cho thấy đỉnh núi đã mất 97% lượng băng trong 44 năm qua, và 4 trong số 5 dòng sông băng ban đầu đã biến mất . Dữ liệu vệ tinh từ tháng 9 năm 2025 cho thấy diện tích băng chỉ còn 0,09 km², giảm 44% so với năm trước đó .

Mực nước biển dâng (1999–2025)

• Tốc độ dâng: Trong giai đoạn từ 1999 đến 2025, mực nước biển tại khu vực Tây Nam Thái Bình Dương đã tăng với tốc độ trung bình 3,7 mm mỗi năm, mối đe dọa trực tiếp đến các quốc đảo thấp và cộng đồng dân cư ven biển .

Axit hóa Đại dương

• Tình trạng báo động: Báo cáo nhấn mạnh vùng biển trong khu vực đang "nóng lên và trở nên chua hơn", gây tổn hại đến các nền kinh tế địa phương vốn phụ thuộc vào biển và các hệ sinh thái biển .

Những Tác động Trực tiếp đến Đời sống

• Hệ sinh thái biển bị đảo lộn: Nước biển nóng và chua hơn, cùng với các đợt sóng nhiệt trên biển đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành thủy sản .
• Siêu bão Senyar: Sự kiện thời tiết khắc nghiệt nhất năm 2025 là cơn bão Senyar — cơn bão nhiệt đới đầu tiên được ghi nhận ở eo biển Malacca. Cơn bão đã ảnh hưởng đến hơn 10 triệu người và khiến hơn 1.200 người thiệt mạng tại Indonesia và Malaysia .
• Tuyên bố từ WMO: Tổng thư ký WMO, bà Celeste Saulo, cho biết: "Đại dương là trung tâm của sinh kế, nền kinh tế và khả năng phục hồi", và năm 2025 đã mang đến "đại dương ấm lên, mực nước biển dâng, sóng nhiệt biển và axit hóa đại dương, cùng với các cơn bão nhiệt đới và sự biến mất liên tục của băng sông nhiệt đới" .

Dự báo El Niño cho giữa năm 2026

• Hiện trạng: Tính đến đầu tháng 7 năm 2026, điều kiện El Niño đã xuất hiện trên khắp vùng xích đạo Thái Bình Dương và được dự báo sẽ mạnh lên trong mùa đông Bắc bán cầu .
• Hệ lụy với sông băng: Bản thân báo cáo không khẳng định trực tiếp El Niño năm 2026 sẽ thúc đẩy quá trình tan băng. Tuy nhiên, các báo cáo độc lập cho thấy dải băng Puncak Jaya đã mất 98% diện tích và dự kiến sẽ biến mất bất kể điều kiện El Niño có xảy ra hay không .

Bảng Tổng kết Nhanh

Chỉ số	Phát hiện chính
Nhiệt độ năm 2025	Nóng thứ hai trong lịch sử khu vực
Phạm vi sóng nhiệt biển	Lớn nhất trong một năm không El Niño
Diện tích băng Puncak Jaya	Mất 98% so với năm 1988; chỉ còn 0,09 km² vào tháng 9/2025
Thời điểm sông băng biến mất	Cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027
Tốc độ dâng mực nước biển (1999-2025)	3,7 mm/năm
Axit hóa đại dương	Nước biển ấm và chua hơn, gây hại hệ sinh thái
Sự kiện chết chóc nhất	Bão Senyar, >1.200 người chết