Can Cược 7,4 Tỷ USD Của DeepSeek: Startup AI Trung Quốc Tự Thiết Kế Chip Riêng Để Thoát Khỏi Nvidia Và Huawei

DeepSeek, phòng thí nghiệm AI Trung Quốc từng làm chao đảo thị trường toàn cầu với các mô hình hiệu suất cao, chi phí thấp, hiện đang ấp ủ kế hoạch tự chủ về phần cứng. Theo ba người am hiểu sự việc, công ty đang phát triển một chip AI độc quyền, được thiết kế riêng cho 'inference' – giai đoạn mô hình đã được huấn luyện tạo ra phản hồi . Nỗ lực này, vẫn trong giai đoạn sơ khai, là một phần của chiến lược đa lớp nhằm giảm sự phụ thuộc của DeepSeek vào cả Nvidia (với những chip tốt nhất ngày càng bị cấm xuất sang Trung Quốc) và Huawei (một đối tác nội địa nhưng vẫn là nhà cung cấp bên thứ ba) . Được hậu thuẫn bởi vòng gọi vốn kỷ lục 7,4 tỷ USD kết thúc vào tháng 6/2026, tham vọng phần cứng của DeepSeek báo hiệu một sự thay đổi căn bản trong cách công ty AI hàng đầu Trung Quốc định cạnh tranh trong môi trường phần cứng bị siết chặt .

Chiến Lược Phần Cứng Ba Lớp

Cách tiếp cận của DeepSeek để đạt được độc lập về chip không phải là một động thái đơn lẻ mà là một chiến lược theo từng giai đoạn, vận hành trên ba mốc thời gian riêng biệt.

Dài hạn: Chip suy luận độc quyền. Yếu tố tham vọng nhất là phát triển chip tùy chỉnh của riêng DeepSeek, được thiết kế từ đầu cho các tác vụ suy luận . Công ty đang hợp tác với các đối tác thiết kế chip bên ngoài và mở rộng đội ngũ thiết kế chip nội bộ, mặc dù dự án vẫn ở giai đoạn lập kế hoạch và phát triển ban đầu . Một con chip nội bộ thành công sẽ mang lại cho DeepSeek quyền tự chủ chiến lược, cách ly công ty khỏi các gián đoạn chuỗi cung ứng và sự tùy tiện của bất kỳ nhà cung cấp phần cứng đơn lẻ nào .

Trung hạn: Chuyển dịch sang Huawei Ascend. Trong ngắn hạn đến trung hạn, DeepSeek đã chuyển khối lượng công việc suy luận đáng kể sang dòng chip Ascend 950 của Huawei. Mô hình V4 của công ty, một mô hình hỗn hợp chuyên gia (mixture-of-experts) với nghìn tỷ tham số, đã được tối ưu hóa đặc biệt để chạy hoàn toàn trên phần cứng Ascend 950PR của Huawei . DeepSeek đã cấp quyền truy cập sớm cho mô hình V4 cho các nhà cung cấp nội địa như Huawei, trong khi đáng chú ý là từ chối các nhà sản xuất chip Mỹ bao gồm Nvidia và AMD, một sự phá vỡ đáng kể so với các tiêu chuẩn ngành . Động thái này chứng minh rằng DeepSeek có thể triển khai AI sản xuất ở quy mô lớn mà không cần dựa vào phần cứng của Mỹ .

Ngắn hạn: Hiệu quả thuật toán. Các mô hình của DeepSeek luôn nhấn mạnh vào hiệu quả thuật toán và kiến trúc, giảm sức mạnh tính toán thô cần thiết cho cả huấn luyện và suy luận . Các kỹ thuật như hỗn hợp chuyên gia (MoE), kích hoạt chọn lọc và học chuyển giao cho phép DeepSeek mang lại hiệu suất ở cấp độ tiên phong trên các chip kém mạnh mẽ hơn, giúp việc chuyển đổi sang phần cứng nội địa trở nên khả thi hơn . Sự tập trung vào hiệu quả suy luận này là một lý do chính khiến khoảng cách giữa bộ xử lý AI sản xuất tại Trung Quốc và chip Mỹ mạnh mẽ hơn đã được thu hẹp .

Tại Sao Sự Độc Lập Lại Quan Trọng: Sự Siết Chặt Của Các Lệnh Kiểm Soát Xuất Khẩu

Động lực thúc đẩy nỗ lực phần cứng của DeepSeek là tác động tích lũy của các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, vốn đã dần cắt đứt Trung Quốc khỏi những con chip AI tiên tiến nhất thế giới. Washington đã cấm xuất khẩu các chip có khả năng tương đương hoặc hơn Nvidia A100 kể từ tháng 10/2022, và các hạn chế sau đó đã được thắt chặt hơn nữa để bao gồm dòng Blackwell và các yêu cầu cấp phép cụ thể cho H20 . Một quan chức cấp cao của chính quyền Trump thậm chí còn cáo buộc rằng DeepSeek đã huấn luyện mô hình mới nhất của mình trên những chip Blackwell tiên tiến nhất của Nvidia, vi phạm các quy định xuất khẩu của Hoa Kỳ .

DeepSeek đã chứng minh rằng họ có thể đạt được hiệu suất AI ở cấp độ tiên phong bất chấp những ràng buộc này thông qua tài năng kỹ thuật thuần túy . Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất thống trị – thậm chí là một nhà cung cấp nội địa như Huawei – vẫn là một rủi ro chiến lược. Các nỗ lực trước đó của DeepSeek nhằm huấn luyện mô hình trên phần cứng Huawei Ascend được báo cáo là đã gặp phải những thất bại và chậm trễ dai dẳng, buộc công ty phải quay lại sử dụng chip Nvidia cho huấn luyện và chỉ dùng Huawei cho suy luận . Lịch sử đầy sóng gió này nhấn mạnh lý do tại sao DeepSeek muốn cuối cùng kiểm soát vận mệnh của chính mình.

Kho Tiền 7,4 Tỷ USD

Tham vọng chip của DeepSeek được hậu thuẫn bởi vòng gọi vốn bên ngoài đầu tiên của công ty, kết thúc vào tháng 6/2026. Công ty đã huy động được hơn 50 tỷ NDT, tương đương khoảng 7,4 tỷ USD, với mức định giá vượt quá 50 tỷ USD, trở thành startup AI có giá trị nhất Trung Quốc . Vòng gọi vốn do người sáng lập Lương Văn Phong (Liang Wenfeng) dẫn đầu, người đã đóng góp 20 tỷ NDT (~2,9 tỷ USD), trong khi các nhà đầu tư neo bao gồm gã khổng lồ công nghệ Tencent (10 tỷ NDT) và nhà sản xuất pin CATL (5 tỷ NDT) . Những người tham gia khác bao gồm JD.com, NetEase và IDG Capital .

Cấu trúc thương vụ khác thường: các nhà đầu tư đưa tiền của họ vào một công ty hợp danh hữu hạn do Lương quản lý, không có quyền biểu quyết trực tiếp trong DeepSeek và phải chịu thời gian khóa vốn 5 năm . Cấu trúc này cho phép Lương duy trì quyền kiểm soát chiến lược ngay cả khi huy động vốn bên ngoài khổng lồ.

Thời điểm là rất quan trọng. Việc thiết kế, chạy thử và sản xuất một chip AI tùy chỉnh là một công việc kéo dài nhiều năm, thường tiêu tốn từ hàng trăm triệu đến hơn một tỷ USD. Kho tiền 7,4 tỷ USD cung cấp hỏa lực tài chính để tài trợ cho nỗ lực đó trong khi vẫn tiếp tục phát triển các mô hình AI thế hệ tiếp theo và xây dựng cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu cần thiết .

Kết Luận

Chiến lược chip của DeepSeek là một ví dụ điển hình về đổi mới phòng thủ dưới áp lực. Đối mặt với một môi trường phần cứng ngày càng bị thắt chặt, công ty đang đa dạng hóa trên ba mặt trận: vắt kiệt hiệu suất từ phần cứng hiện có thông qua cải tiến thuật toán, chuyển khối lượng công việc hiện tại sang đối tác nội địa (Huawei), và xây dựng cho sự độc lập lâu dài với một thiết kế chip tùy chỉnh. Vòng gọi vốn 7,4 tỷ USD mang lại cho DeepSeek nguồn lực tài chính để hiện thực hóa điều này, biến chiến lược phần cứng từ một kế hoạch dự phòng thành một lợi thế cạnh tranh có tính quyết định.