Cuộc cách mạng công nghiệp-quân sự của NATO: 40 tỷ USD cho máy bay không người lái, Saab GlobalEye và đồng sản xuất ATACMS tại Hội nghị thượng đỉnh Ankara 2026

Rutte nhấn mạnh nhu cầu về các giải pháp hiệu quả về chi phí, tuyên bố: 'Chúng ta phải tìm ra một số kỹ thuật đánh chặn có chi phí tương đương với chi phí của chính những chiếc drone đó' .

Saab GlobalEye được chọn thay thế hạm đội AWACS

NATO chính thức công bố mua sắm chung tới 10 máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AEW&C) Saab GlobalEye do Thụy Điển sản xuất để thay thế phi đội máy bay Boeing E-3 Sentry (AWACS) đã cũ . Các chi tiết chính:

• Quyết định này đã được Reuters dự đoán từ ngày 2 tháng 7, đưa tin rằng NATO đã chọn máy bay Thụy Điển thay vì đối thủ của Boeing là E-7 Wedgetail .
• Tại hội nghị thượng đỉnh, Rutte xác nhận: 'Hôm nay chúng tôi công bố việc mua sắm chung tới 10 máy bay Saab GlobalEye' .
• Hợp đồng ban đầu đã được Cơ quan Hỗ trợ và Mua sắm NATO (NSPA) trao cho Saab và Bombardier của Canada vào tháng 4 năm 2026, đánh dấu sự thay đổi lịch sử khỏi các nền tảng giám sát do Mỹ độc quyền sản xuất . Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho biết chiếc máy bay đầu tiên có thể đi vào hoạt động vào năm 2027 .

Việc lựa chọn này là một đòn giáng chiến lược đối với Boeing và là một thắng lợi đáng kể cho quyền tự chủ công nghiệp quốc phòng châu Âu.

Đồng sản xuất tại châu Âu: Tên lửa ATACMS và Patriot

Tại Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng NATO bên lề hội nghị thượng đỉnh, Lockheed Martin và Rheinmetall đã ký một biên bản ghi nhớ (MOU) về việc đồng sản xuất Hệ thống Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) tại châu Âu . Thỏa thuận này, được Mỹ và Đức hỗ trợ, nhằm giải quyết 'nhu cầu trước mắt về đạn dược sản xuất tại địa phương ở châu Âu' và thiết lập trung tâm xuất sắc đầu tiên của châu Âu về sản xuất, tích hợp và phân phối ATACMS .

Riêng biệt, Mỹ đang đàm phán với Đức và các quốc gia châu Âu khác về việc đồng sản xuất tên lửa AIM-120 AMRAAM của Raytheon và thành lập một cơ sở bảo dưỡng cho tên lửa PAC-3 Patriot của Lockheed tại châu Âu . Một liên doanh giữa RTX và MBDA cũng sẽ mở cơ sở sản xuất tên lửa Patriot đầu tiên của châu Âu . Những động thái này được thúc đẩy bởi tình trạng hạn chế nguồn cung của Mỹ — Mỹ ước tính đã sử dụng 50% kho dự trữ PAC-3 của mình cho đến tháng 4 năm 2026 trong cuộc chiến với Iran, làm chậm việc giao hàng cho châu Âu .

Chi tiêu quốc phòng rộng hơn và năng lực công nghiệp

• Tăng cường đầu tư tổng hợp: Các đồng minh dự kiến sẽ chi thêm tổng cộng 258 tỷ USD (226 tỷ euro) cho quốc phòng trong năm 2025 và 2026 so với những năm trước .
• Cam kết trang thiết bị năm 2026: Các đồng minh đã cam kết 70 tỷ euro cho trang thiết bị quân sự, viện trợ và huấn luyện cho Ukraine trong năm 2026, với cam kết duy trì các mức tương tự vào năm 2027 .
• Sản xuất đạn pháo: NATO dự kiến có năng lực sản xuất khoảng 4 triệu quả đạn pháo hàng năm .
• Mục tiêu chi tiêu mới: Tại Hội nghị thượng đỉnh The Hague tháng 6 năm 2025, các đồng minh (trừ Tây Ban Nha) đã cam kết đầu tư 5% GDP hàng năm cho chi tiêu liên quan đến quốc phòng và an ninh vào năm 2035, tăng từ mục tiêu 2% trước đó . Điều này bao gồm ít nhất 3,5% GDP cho các yêu cầu quốc phòng cốt lõi và tối đa 1,5% cho các lĩnh vực như mạng và cơ sở hạ tầng .
• Châu Âu và Canada dự kiến sẽ chi thêm hơn 90 tỷ USD chỉ riêng trong năm 2025 .

Kết luận: Từ kế hoạch đến hợp đồng

Hội nghị thượng đỉnh Ankara đã xác nhận một bước ngoặt lớn hướng tới mua sắm do châu Âu dẫn đầu (GlobalEye thay thế AWACS, đồng sản xuất ATACMS tại châu Âu), một sự gia tăng đầu tư quốc phòng tập thể khổng lồ (thêm 258 tỷ USD trong giai đoạn 2025–2026), và một trọng tâm chiến lược mới về chiến tranh máy bay không người lái và chống máy bay không người lái thông qua sáng kiến 'Drone Edge' trị giá 40 tỷ USD. Như Rutte đã nói, liên minh đã chuyển sang 'giai đoạn thực thi' tập trung vào các hợp đồng và sản phẩm có thể bàn giao thay vì 'các ý định chung chung' .