Chiến dịch hai mũi nhọn của Ukraine: Máy bay không người lái tầm trung và danh sách trắng Starlink

Các mục tiêu bao gồm: cầu, đoàn xe chở nhiên liệu, xe tải chở hàng, tàu hỏa và các tài sản đường sắt duy trì hoạt động của mặt trận phía nam nước Nga . Mục tiêu được tuyên bố là làm cho bộ binh tiền tuyến không có nhiên liệu, đạn dược, thực phẩm và pin bằng cách biến hành trình từ kho đến chiến hào trở nên bất khả thi .

Chương trình "Khóa chặt hậu cần" (Logistics Lockdown): Bộ Quốc phòng Ukraine đã phân bổ thêm 5 tỷ UAH (khoảng 113 triệu USD) trực tiếp cho chiến dịch tấn công tầm trung này, phân phối tiền cho các đơn vị có thành tích cao nhất thông qua hệ thống ePoints . Điều này phản ánh một sự chuyển đổi chiến lược có chủ đích từ việc giữ lãnh thổ sang đánh chặn chuỗi cung ứng.

Lời kể của chỉ huy: "Nhiệm vụ của chúng tôi là cắt đứt hậu cần. Cắt đứt đường tiếp tế của chúng, và bộ binh ở tiền tuyến sẽ không có thức ăn, không có đạn dược, không có kính nhìn đêm, không có pin. Không có gì cả. Đó là cách chúng tôi làm kiệt quệ chúng theo mọi nghĩa," Kat, chỉ huy Lữ đoàn K-2 của Ukraine, cho biết .

Reuters và Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) đưa tin rằng các cuộc tấn công này đã buộc Nga phải chuyển hướng nguồn lực để bảo vệ các tuyến tiếp tế và cơ sở hạ tầng, cản trở tiến trình tấn công của Nga .

Chất xúc tác từ danh sách trắng Starlink (Tháng 2/2026)

Đầu tháng 2/2026, SpaceX đã triển khai một hệ thống danh sách trắng: tất cả các thiết bị đầu cuối Starlink trên lãnh thổ Ukraine đều bị vô hiệu hóa, và chỉ những thiết bị được đăng ký lại và xác minh bởi Ukraine mới được kích hoạt trở lại, với danh sách trắng được làm mới sau mỗi 24 giờ . Các lực lượng Nga trước đó đã sử dụng hàng ngàn thiết bị đầu cuối Starlink bị đánh cắp hoặc mua bất hợp pháp cho thông tin liên lạc trên chiến trường và điều khiển drone . Danh sách trắng đã cắt đứt hoàn toàn quyền truy cập của họ. Elon Musk xác nhận vào ngày 1/2/2026 rằng các biện pháp này dường như đã có hiệu quả, và đến ngày 5/2, các quan chức Ukraine xác nhận các thiết bị đầu cuối của Nga đã bị chặn .

Điều này mang lại hai tác động quyết định:

1. Hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Nga bị suy thoái: Thông tin liên lạc tiền tuyến của Nga bị gián đoạn, gây hỗn loạn . The Moscow Times đưa tin rằng binh lính Nga đã trải qua sự sụt giảm nghiêm trọng và đột ngột về kết nối trên chiến trường .
2. Lợi thế drone của Ukraine được bảo đảm: Ukraine có thể vận hành đội bay drone của mình thông qua các kết nối Starlink đã được xác minh mà không sợ lực lượng Nga sử dụng cùng một mạng lưới cho các hoạt động chống drone hoặc tác chiến điện tử nhắm mục tiêu .

Tờ New York Times lưu ý rằng binh lính Nga "được cho là đã trải qua sự gián đoạn trong dịch vụ internet vệ tinh Starlink của họ" và việc cắt đứt này đã tạo ra những lợi thế đáng kể cho các lực lượng phòng thủ Ukraine .

Lợi ích lãnh thổ: Tác động có thể đo lường được

Hiệu ứng kết hợp của việc hậu cần Nga bị suy thoái (do drone tầm trung) và thông tin liên lạc chiến trường của Nga sụp đổ (do cắt Starlink) đã mang lại cho Ukraine những lợi ích lãnh thổ đáng kể đầu tiên kể từ năm 2023.

Lợi ích theo từng giai đoạn được ghi nhận bởi nhiều nguồn:

• Giữa tháng 2/2026: Ukraine đã giành lại hơn 200 km² trong khoảng thời gian từ ngày 11–15 tháng 2, ở phía đông Zaporizhzhia — bước tiến nhanh nhất trong 2,5 năm, được xác nhận bởi Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) .
• Đến cuối tháng 2: Ukraine đã giành được nhiều lãnh thổ hơn là mất lần đầu tiên kể từ năm 2023, và bước tiến của Nga chậm lại rõ rệt .
• Đánh giá của Lầu Năm Góc (Tháng 5/2026): Một báo cáo đã được giải mật của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ cho biết Ukraine đã giành lại khoảng 400 km² vào đầu năm 2026 sau khi các thiết bị đầu cuối Starlink của Nga bị vô hiệu hóa, đánh dấu những lợi ích lãnh thổ đầu tiên của Kiev kể từ năm 2023 .

Bloomberg đưa tin rằng Lầu Năm Góc "coi việc phá vỡ quyền truy cập Starlink của Nga là một trong những yếu tố chính đằng sau sự thành công của chiến dịch" .

Sự thay đổi rộng lớn hơn trong chiến tranh

Các nhà phân tích tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại và Reuters đưa tin rằng sự kết hợp giữa danh sách trắng Starlink và chiến dịch drone tầm trung đã đảo ngược đà tiến của Nga ở miền nam Ukraine, buộc Moscow phải tái phân bổ nguồn lực lớn, và chuyển đổi cục diện tác chiến từ một mặt trận tĩnh sang một cuộc chiến tranh hậu cần chiều sâu . Nga đã phải vội vã thu hẹp khoảng cách thông tin liên lạc nhưng phải đối mặt với khó khăn đáng kể trong việc thay thế kết nối ở cấp độ Starlink .

Lưu ý quan trọng: BBC lưu ý vào tháng 2/2026 rằng "vẫn còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động" của sự thay đổi Starlink . Hiệu quả liên tục của chiến dịch drone phụ thuộc vào việc duy trì sản xuất, tránh sự thích ứng của tác chiến điện tử Nga, và duy trì sự hợp tác của SpaceX trong việc đưa thiết bị đầu cuối vào danh sách trắng. Bản thân báo cáo của Lầu Năm Góc cũng lưu ý rằng khả năng của Nga đã bị "suy thoái tạm thời nhưng đáng kể" , cho thấy tác động có thể bị giới hạn về mặt thời gian.

Tuy nhiên, bằng chứng đến giữa năm 2026 rất rõ ràng: các máy bay không người lái tầm trung do Ukraine sản xuất, hoạt động trên các kết nối Starlink đã được xác minh, đã bóp nghẹt các tuyến tiếp tế của Nga một cách có hệ thống, trong khi danh sách trắng đã làm mù mạng lưới chỉ huy của Nga — tạo ra sự thay đổi lãnh thổ thực sự đầu tiên trong cuộc chiến sau hơn hai năm.