Chiến tranh Iran 4 tháng: Cú sốc dầu mỏ lớn nhất lịch sử và cuộc chạy đua dự trữ năng lượng toàn cầu

Các biện pháp khẩn cấp (của IEA và các bên khác)

• Ngày 3/3/2026, IEA tuyên bố sẵn sàng ổn định thị trường, với kho dự trữ khẩn cấp của các nước thành viên lên tới hơn một tỷ thùng .
• Ngày 11/3/2026, IEA đã khởi xướng đợt giải phóng dầu từ kho dự trữ quốc gia lớn nhất trong lịch sử — tất cả 32 quốc gia thành viên nhất trí phân phối kho dự trữ khẩn cấp, bao gồm khoảng 400 triệu thùng .
• Bất chấp quy mô giải phóng lịch sử, thế giới đã hấp thụ sự mất mát nguồn cung với một sự 'dễ dàng đáng ngạc nhiên', chủ yếu là do cú sốc cũng gây ra sự hủy diệt nhu cầu mạnh mẽ khi các nền kinh tế chậm lại .

Thỏa thuận tạm thời (ngày 17/6/2026) và những vấn đề bị trì hoãn

• Vào khoảng ngày 15–17/6/2026, Mỹ và Iran đã đạt được một Bản ghi nhớ tạm thời — được gọi là 'Bản ghi nhớ Islamabad' — để chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz .
• Thỏa thuận bao gồm lệnh ngừng bắn ngay lập tức (bao gồm cả tại Lebanon), dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ trong vòng 30 ngày và một giai đoạn 60 ngày (có thể gia hạn) để đàm phán một thỏa thuận lâu dài hơn .
• Các vấn đề cốt lõi bị trì hoãn: Thỏa thuận đã trì hoãn rõ ràng những câu hỏi gây tranh cãi nhất — giới hạn làm giàu hạt nhân của Iran, cơ chế xác minh, các khuôn khổ tuân thủ dài hạn và vị thế cuối cùng của chương trình hạt nhân Tehran — dành chúng cho các cuộc đàm phán tiếp theo .
• Tính đến đầu tháng 7/2026, các cuộc đàm phán tiếp theo tại Doha vẫn chưa có tiến triển rõ ràng, và Tổng thống Mỹ cảnh báo rằng Mỹ có thể 'quay lại thả bom' nếu một thỏa thuận cuối cùng không đạt được .

Dự trữ cạn kiệt và nguy cơ trong tương lai

• Các kho dự trữ dầu mỏ chiến lược hiện đã cạn kiệt đáng kể sau các đợt giải phóng phối hợp quy mô lớn; lớp đệm toàn cầu đã hấp thụ cú sốc giờ đã không còn .
• Thế giới vẫn phải đối mặt với 'nguy cơ tiềm ẩn về các đợt tăng giá trong tương lai' vì việc bổ sung các kho dự trữ này sẽ mất nhiều năm, và hòa bình lâu dài vẫn còn xa vời .
• Các quốc gia dễ bị tổn thương đã bắt đầu một cuộc chạy đua toàn cầu để xây dựng các kho dự trữ dầu và khí đốt mới trong nước, một động lực có thể mang thêm khoảng nửa tỷ thùng nhu cầu lên thị trường — trớ trêu thay lại làm thắt chặt nguồn cung hơn nữa trong giai đoạn tái thiết .
• Giá dầu đã giảm so với mức đỉnh khủng hoảng do nhu cầu sụp đổ, nhưng lớp đệm cấu trúc đã bảo vệ thị trường đã bị tiêu hao, khiến hệ thống dễ bị tổn thương trước bất kỳ sự gián đoạn mới nào .