Amazon Mechanical Turk (MTurk) ngừng nhận khách hàng mới: Tương lai nào cho nền tảng từng 'cày' dữ liệu cho AI?

Amazon không đưa ra một lý do duy nhất và chính thức cho việc đóng cửa, nhưng qua các báo cáo và phân tích trong ngành, có thể thấy rõ một số yếu tố góp phần ^ATT.

Tại sao MTurk bị đóng cửa với khách hàng mới?

Sự phát triển của AI tạo sinh thay thế các vi tác vụ của con người. Nhiều tác vụ gán nhãn và phân loại nhỏ lẻ mà người lao động MTurk từng làm giờ đây có thể được thực hiện với chi phí thấp hơn và quy mô lớn hơn nhờ các mô hình ngôn ngữ lớn và quy trình tự động ^TT.

Chất lượng dữ liệu suy giảm. Nghiên cứu độc lập đã chỉ ra chất lượng dữ liệu trên MTurk ngày càng đi xuống, với sự xâm nhập của bot và các phản hồi do AI tạo ra làm nhiễu kết quả. Một nghiên cứu năm 2025 đã tìm ra "những thiếu sót nghiêm trọng trong các thực hành tốt nhất hiện tại của MTurk" đối với việc tuyển dụng khảo sát ^GI. Một so sánh năm 2023 giữa năm nền tảng nghiên cứu trực tuyến lớn cho thấy MTurk xếp cuối cùng trong hầu hết các thước đo chất lượng được kiểm tra ^I. Các nền tảng đối thủ như Prolific đã công bố nghiên cứu cho thấy "chất lượng dữ liệu của MTurk thấp hơn nhiều so với các đối thủ cạnh tranh" ^I.

Nguồn lao động trì trệ. Các nhà nghiên cứu ghi nhận "tốc độ bổ sung dân số chậm lại và tình trạng người tham gia không còn 'ngây thơ' (non-naivety) ngày càng tăng" trên MTurk, khiến việc có được những người tham gia mới, không thiên vị trở nên khó khăn hơn ^A. Cùng một nhóm người lao động thường xuất hiện trong nhiều nghiên cứu, làm giảm giá trị của kết quả.

Áp lực về đạo đức. MTurk đã phải đối mặt với nhiều năm tranh cãi về mức lương thấp (một số tác vụ chỉ từ 0,01 đô la), cách đối xử với người lao động và việc đình chỉ hàng loạt tài khoản mà không có lời giải thích ^KS. Các nhóm bảo vệ quyền lợi người lao động và nhà báo đã ghi nhận rằng "Turkers" (người lao động trên MTurk) thường kiếm được dưới mức lương tối thiểu ^HS.

Không có đầu tư tính năng mới. Chính AWS đã báo hiệu sự kết thúc của nền tảng bằng cách từ chối thêm các tính năng mới ngoài các bản vá bảo mật cơ bản ^T.

Hành trình của MTurk: Từ chợ vi tác vụ đến công cụ đào tạo AI

MTurk ra mắt vào năm 2005, ban đầu được xây dựng cho mục đích nội bộ của Amazon — người lao động sẽ tìm các trang sản phẩm trùng lặp trong danh mục của Amazon ^K. Nó phát triển thành một thị trường crowdsourcing chung cho các "Tác vụ Trí tuệ Con người" (HIT) quá khó đối với máy tính, chẳng hạn như giải mã CAPTCHA, phân tích cảm xúc, gắn thẻ ảnh và phiên âm ^KG.

Bước ngoặt sang đào tạo AI diễn ra vào những năm 2010. Bộ dữ liệu ImageNet mang tính bước ngoặt — đã khởi động cuộc cách mạng học sâu (deep learning) vào năm 2012 — đã được gán nhãn bởi 49.000 công nhân MTurk đến từ 167 quốc gia ^S. Kể từ đó, MTurk trở thành xương sống của việc chú thích dữ liệu huấn luyện cho AI: xác định vật thể trong ảnh, gán nhãn cảm xúc văn bản, phân loại nội dung và tạo ra các bộ dữ liệu chuẩn (ground-truth). Ở thời kỳ đỉnh cao, nền tảng này có khoảng 500.000 người lao động đã đăng ký ^KS. AWS đã tích hợp sâu MTurk vào hệ sinh thái SageMaker AI của mình để phục vụ việc gán nhãn dữ liệu huấn luyện máy học ^TT.

Đến năm 2016, MTurk đã trở thành "một cuộc cách mạng trong nghiên cứu xã hội và hành vi", với hơn 1.200 nghiên cứu được công bố chỉ trong một năm sử dụng nền tảng này ^S.

Điều này có ý nghĩa gì với từng nhóm?

Người yêu cầu (Requester) hiện tại trên MTurk (các công ty và cá nhân đã sử dụng nền tảng)

Có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ "như bình thường" vô thời hạn, nhưng sẽ không nhận được bất kỳ tính năng mới nào và phải hoạt động trong một môi trường 'đóng băng', chỉ được bảo trì ^TT. Việc mở rộng lực lượng lao động của họ bị hạn chế vì không có tài khoản người yêu cầu mới nào có thể được tạo ra.

Các nhà nghiên cứu hàn lâm

Đây là một cú sốc lớn. Đến năm 2016, MTurk đã trở thành công cụ trung tâm cho nghiên cứu khoa học xã hội ^S. Các nhà nghiên cứu đã bắt đầu chuyển sang các giải pháp thay thế do chất lượng dữ liệu suy giảm, vấn đề bot và tình trạng người tham gia không còn 'ngây thơ' ^AGI. Việc đóng cửa này buộc họ phải chuyển hẳn sang các đối thủ cạnh tranh như Prolific, CloudResearch hoặc các hội đồng khảo sát hàn lâm ^AI. Prolific, ban đầu được thành lập tại Đại học Oxford, đã tích cực tiếp thị tới những người 'tị nạn' từ MTurk bằng các nghiên cứu cho thấy chất lượng dữ liệu tốt hơn và đối xử có đạo đức hơn với người tham gia ^P.

Các công ty AI từng phụ thuộc vào MTurk để có dữ liệu huấn luyện

Hầu hết các công ty AI lớn đã chuyển khỏi MTurk từ lâu sang các nền tảng chú thích dữ liệu chuyên biệt (Scale AI, Labelbox, Sama, Appen) và các quy trình dữ liệu tổng hợp, vốn cung cấp khả năng kiểm soát chất lượng tốt hơn và tích hợp API ^ST. Việc đóng cửa này chỉ chính thức hóa một sự thay đổi đã và đang diễn ra. Các công ty vẫn sử dụng MTurk cho các vòng đánh giá của con người (ground-truth human evaluation loops) sẽ cần chuyển quy trình làm việc của họ sang các lựa chọn thay thế này.

Người lao động trên MTurk (Turker)

Nhóm khoảng 500.000 người lao động sẽ dần thu hẹp khi những người yêu cầu hiện tại nghỉ việc. Người lao động mất khả năng kết nối với những người yêu cầu mới. Cùng với động thái của Amazon nhằm giúp người lao động "chuyển đổi sang trang web chuyên dụng", nhiều Turker sẽ phải tìm việc trên các nền tảng vi tác vụ khác ^T. Các lựa chọn thay thế cho người lao động bao gồm Clickworker, Appen và Prolific ^A.

Kết luận

MTurk sẽ không ngừng hoạt động ngay lập tức, nhưng con đường dẫn đến sự 'về hưu' của nó đã rõ ràng. Đối với những người yêu cầu, nhà nghiên cứu và các công ty AI vẫn đang sử dụng nền tảng này, đã đến lúc phải chuyển đổi luồng công việc sang các giải pháp thay thế. Đối với khoảng 500.000 Turker, những người đã cung cấp 'sức lao động vô hình' cho cuộc cách mạng AI, việc đóng cửa với khách hàng mới báo hiệu sự khởi đầu của hồi kết cho một nền tảng đã từng định hình nên nền kinh tế việc làm tự do (gig economy).