Nhân viên bán dẫn Samsung nhận thưởng 400.000 USD: Kỷ lục mới và cuộc khủng hoảng nội bộ

Trong nửa đầu năm 2026, bộ phận bán dẫn của Samsung Electronics đang chi trả tiền thưởng lên tới 100% lương cơ bản cho nhân viên — mức tối đa có thể theo hệ thống Thưởng Khuyến khích Mục tiêu (TAI) của công ty . Khoản thanh toán này được công bố qua mạng nội bộ của Samsung vào ngày 6/7, phản ánh lợi nhuận kỷ lục của bộ phận, được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng vọt về chip nhớ AI . Tính trên cơ sở năm, khoảng 78.000 nhân viên bán dẫn được hưởng 10,5% lợi nhuận hoạt động hàng năm của công ty dưới dạng thưởng cổ phiếu, cộng thêm 1,5% tiền mặt . Dựa trên dự báo của các nhà phân tích, mức thưởng trung bình cho mỗi nhân viên bộ phận chip ước tính khoảng 339.000–432.000 USD (509–600 triệu won), với tổng quỹ thưởng đạt khoảng 40 nghìn tỷ won (26,6 tỷ USD) .

Kết quả tài chính kỷ lục thúc đẩy khoản thưởng khổng lồ

Khả năng chi trả các khoản thưởng này của Samsung dựa trên một hiệu quả tài chính phi thường. Trong quý 1 năm 2026, công ty báo cáo doanh thu hợp nhất 133,9 nghìn tỷ KRW và lợi nhuận hoạt động 57,2 nghìn tỷ KRW — mức tăng hơn 750% so với cùng kỳ năm trước — thiết lập kỷ lục hàng quý mọi thời đại . Bộ phận Device Solutions (DS) ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 86% theo quý, được thúc đẩy bởi nhu cầu AI đối với HBM, DDR5 và SSD doanh nghiệp .

Đối với quý 2 năm 2026, Samsung dự kiến sẽ công bố lợi nhuận hoạt động tăng gấp ~18 lần lên khoảng 86 nghìn tỷ KRW (56,35 tỷ USD), theo SmartEstimate của LSEG dựa trên dự báo từ 30 nhà phân tích . Đến tháng 6 năm 2026, vốn hóa thị trường của Samsung vượt 1,56 nghìn tỷ USD, lần đầu tiên lọt vào top 10 toàn cầu bằng cách vượt qua Meta Platforms . Công ty đã ưu tiên các sản phẩm bộ nhớ giá trị cao, bao gồm HBM4, và đã bắt đầu sản xuất hàng loạt HBM4 ban đầu .

Thỏa thuận lao động làm nên điều kỳ diệu

Cơ cấu tiền thưởng được cho phép bởi một thỏa thuận tiền lương có sự trung gian của chính phủ giữa ban lãnh đạo Samsung và các công đoàn lao động, được phê chuẩn vào ngày 27 tháng 5 năm 2026, với 73,7% phiếu ủng hộ . Thỏa thuận đã kết thúc sáu tháng đàm phán căng thẳng và ngăn chặn một cuộc tổng đình công 18 ngày đã được lên kế hoạch, chỉ còn trong gang tấc . Các điều khoản chính bao gồm:

• Mức tăng lương trung bình 6,2% cho năm 2026
• Loại bỏ giới hạn thưởng trước đó là 50% lương hàng năm
• Phân bổ 10,5% lợi nhuận hoạt động của bộ phận bán dẫn cho tiền thưởng nhân viên (chủ yếu bằng cổ phiếu), với thêm 1,5% bằng tiền mặt, trong tối thiểu mười năm
• Tiền thưởng phụ thuộc vào việc bộ phận chip đạt lợi nhuận hoạt động hàng năm vượt quá 2 nghìn tỷ won

Thỏa thuận, do Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc làm trung gian, được coi là một sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong văn hóa chống công đoàn lâu đời của Samsung và chỉ là lần thứ hai một tập đoàn lớn của Hàn Quốc chính thức cam kết chia sẻ một tỷ lệ phần trăm cụ thể lợi nhuận hoạt động với nhân viên .

Khoảng cách lương nội bộ 100 lần

Trong khi công nhân bán dẫn ăn mừng, khoảng cách thưởng với các bộ phận khác là cực đoan và gây nhiều tranh cãi:

• Nhân viên bộ nhớ bán dẫn (DS) được nhận khoảng 400.000 USD mỗi người (lên tới 600 triệu won) .
• Nhân viên ngoài ngành chip thuộc bộ phận Device eXperience (DX) — bao gồm điện tử tiêu dùng, điện thoại thông minh và đồ gia dụng — chỉ nhận được khoảng 4.000 USD mỗi người .
• Đây là khoảng cách gấp 100 lần giữa công nhân chip và các bộ phận khác .
• Ngay cả trong bộ phận DS, công nhân bộ nhớ nhận được ít nhất gấp 6 lần so với nhân viên xưởng đúc theo các phân bổ được đề xuất .

Phản ứng dữ dội diễn ra ngay lập tức. Nhân viên DX đã đệ đơn kiện vào phút chót lên tòa án để ngăn chặn việc phê chuẩn thỏa thuận, nhưng một tòa án Hàn Quốc đã bác bỏ vụ kiện vào ngày 26 tháng 5 . Đầu tháng 7, nhân viên DX đã lan truyền các video phản đối bày tỏ sự thất vọng về sự chênh lệch này, và các báo cáo chỉ ra rằng công đoàn sau đó đã mất vị thế đa số khi công nhân rời bỏ để phản đối .

Động lực thị trường rộng lớn hơn và những thách thức

Ngành chip châu Á rộng lớn hơn đang trải qua một cơn bùng nổ bộ nhớ do AI thúc đẩy cấp tính, nhưng với rủi ro tập trung đáng kể: nguồn lợi đang đổ dồn vào các nhà sản xuất bộ nhớ (Samsung, SK Hynix) trong khi các phân khúc khác (xưởng đúc, logic tiêu dùng) bị bỏ lại phía sau .

Hạn chế về nguồn cung vẫn tồn tại: nhu cầu AI đang gây căng thẳng cho nguồn cung bộ nhớ và giữ giá chip ở mức cao, tạo ra áp lực phân bổ trong toàn ngành .

Bất ổn lao động đang lan rộng: tình trạng suýt đình công và chiến thắng của công đoàn tại Samsung đã khuyến khích các phong trào lao động trên khắp Hàn Quốc, có khả năng làm tăng chi phí cho các công ty bán dẫn khác . Thỏa thuận này cũng làm dấy lên lời kêu gọi cải cách cơ cấu và tranh luận mới về việc tách các bộ phận DS và DX của Samsung .

Rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu, mặc dù bằng chứng thu thập được không đưa ra diễn biến kiểm soát xuất khẩu Mỹ-Trung mới cụ thể nào.

Về sự chậm trễ ra mắt máy chủ AI thế hệ tiếp theo của Nvidia: Các bằng chứng sẵn có từ báo cáo thưởng và thu nhập của Samsung không đề cập trực tiếp đến việc Nvidia trì hoãn ra mắt máy chủ. Dựa trên bối cảnh rộng hơn, bất kỳ sự gián đoạn nào trong việc triển khai máy chủ thế hệ tiếp theo của Nvidia sẽ tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng bộ nhớ và đóng gói châu Á (Samsung, SK Hynix, TSMC), nhưng không thể đưa ra tuyên bố cụ thể, có nguồn gốc nào về sự chậm trễ từ các bằng chứng thu thập được.