Thảm họa động đất kép tại Venezuela: Số người chết vượt 2.600, hàng chục nghìn người mất tích và cuộc khủng hoảng viện trợ nhân đạo

Số người mất tích: Khoảng 40.000 đến 68.900 người vẫn chưa được tìm thấy, tùy theo nguồn tin .

Di dời và nơi ở tạm thời: Ước tính có 12.841 người phải di dời và hàng nghìn người khác đang sống trong các trại tạm thời, bao gồm cả các địa điểm như Công viên Ali Primera . NASA ước tính khoảng 59.000 tòa nhà đã bị hư hại hoặc phá hủy . Những người sống sót đang phải trú ẩn trong các lều tại các trại tị nạn, nhiều người mô tả sự sợ hãi, chấn thương tâm lý và sự bất định sâu sắc về tương lai .

Ước tính thiệt hại: Bản tin của Connecting Business (ngày 28 tháng 6) báo cáo thiệt hại ước tính vượt quá 10 tỷ USD . Báo cáo của ACAPS ước tính thiệt hại trực tiếp trong khoảng 10–100 tỷ USD . Wikipedia trích dẫn 37 tỷ USD thiệt hại trực tiếp ước tính . Con số cụ thể 6,7 tỷ USD không xuất hiện trong các bằng chứng được trích dẫn — các ước tính thực tế cao hơn đáng kể và rất khác nhau.

Phản ứng viện trợ nhân đạo của Mỹ

Ngoại trưởng Marco Rubio đã dẫn đầu một phản ứng nhanh chóng trên toàn bộ chính phủ. Vào ngày 25 tháng 6, Rubio thông báo triển khai ngay lập tức các đội tìm kiếm và cứu hộ đô thị từ Quận Fairfax, Virginia, và Los Angeles, với các đội bổ sung sẽ theo sau . Ông tuyên bố: 'Chúng tôi có một phản ứng toàn bộ chính phủ. Nó sẽ lớn, nó sẽ nhanh và nó sẽ hiệu quả' . Nhà Trắng đã kích hoạt một lực lượng đặc nhiệm khẩn cấp và huy động 150 triệu USD viện trợ ban đầu .

Rubio đã đích thân nói chuyện với quyền Tổng thống Venezuela, Delcy Rodríguez, để bày tỏ sự ủng hộ của Mỹ . Phản ứng này được mô tả là một trong những phản ứng mạnh mẽ nhất của Mỹ đối với thảm họa thiên nhiên kể từ khi USAID bị giải thể .

Con số 300+ triệu USD: Các báo cáo truyền thông (ví dụ: New York Times) ghi nhận việc chính quyền huy động các nguồn lực đáng kể, nhưng cam kết ban đầu được xác nhận chỉ là 150 triệu USD . Con số '300+ triệu USD' có thể phản ánh sự leo thang sau đó hoặc gói tổng thể, nhưng không có nguồn nào xác nhận rõ ràng 'hơn 300 triệu USD' là một tổng số đã được phê duyệt chính thức.

Khen ngợi, chỉ trích và bối cảnh USAID

Phản ứng của Mỹ vừa nhận được lời khen ngợi vừa bị chỉ trích gay gắt.

Khen ngợi: Việc triển khai nhanh chóng các đội cứu hộ chuyên dụng và hoạt động ngoại giao cá nhân của Rubio được nhiều người ghi nhận là nhanh chóng và thực chất, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị phức tạp .

Chỉ trích về kênh viện trợ và việc đóng cửa USAID: Các trận động đất xảy ra chỉ vài tháng sau khi chính quyền Trump giải thể USAID và đóng băng hầu hết viện trợ nước ngoài theo một sắc lệnh hành pháp tháng 1 năm 2025 . Một quan chức cấp cao của USAID trước đó đã cảnh báo rằng các miễn trừ của Rubio dành cho viện trợ 'cứu sống' đã thất bại trong việc bảo vệ các chương trình quan trọng . Các nhà phê bình cho rằng việc 'xẻ thịt' USAID đã khiến Mỹ không có hạ tầng nhân đạo chính, buộc phải có một phản ứng 'tùy cơ ứng biến' do Bộ Ngoại giao lãnh đạo, chậm hơn và kém phối hợp hơn so với khả năng vốn có .

The Guardian gọi thảm họa này là một bài kiểm tra đối với chính sách Bán cầu Tây mới của chính quyền Trump, sau khi Mỹ lật đổ chính phủ tiền nhiệm của Venezuela trong một cuộc đột kích của lực lượng đặc biệt hồi tháng 1 . New York Times đưa tin rằng chính quyền đang huy động lực lượng 'bất chấp sự coi thường của Trump đối với viện trợ nước ngoài', nhấn mạnh sự trớ trêu của một chiến dịch viện trợ nhân đạo quy mô lớn do một chính quyền thực hiện, vốn đã hệ thống 'xẻ thịt' các cơ quan thường chịu trách nhiệm cho các nhiệm vụ như vậy .

Triển vọng phục hồi

Trại tạm thời: Hàng nghìn người dân di dời đang sống trong các trại lều . Nhóm 'Học hỏi từ Động đất' báo cáo các hoạt động phân phối viện trợ và nhà ở tạm thời tại Công viên Ali Primera và các địa điểm khác .

Cơ sở hạ tầng: Hơn 2.500 địa điểm cơ sở hạ tầng đã bị ảnh hưởng, bao gồm 38 bệnh viện và hơn 700 tòa nhà, với bang La Guaira là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất . Một ủy ban tổng thống đã được thành lập để đánh giá thiệt hại về nhà ở và cơ sở hạ tầng .

Tổn thất kinh tế: Ước tính từ 10–100 tỷ USD thiệt hại trực tiếp, và công cuộc tái thiết dự kiến sẽ mất nhiều năm . Cuộc khủng hoảng kinh tế vốn có từ trước ở Venezuela càng làm phức tạp thêm thách thức.

Khía cạnh chính trị

Các nỗ lực cứu trợ thảm họa của chính quyền Trump gắn chặt với các mục tiêu chính trị của họ đối với Venezuela.

• Bối cảnh thay đổi chế độ: Mỹ công nhận Delcy Rodríguez là tổng thống lâm thời sau một cuộc đột kích của lực lượng đặc biệt Mỹ hồi tháng 1 năm 2026 lật đổ chính phủ trước đó . Phản ứng động đất được nhiều người coi là cơ hội để củng cố tính hợp pháp của chính phủ mới do Mỹ hậu thuẫn và chứng minh lợi ích của việc liên kết với Washington.
• Thể hiện năng lực so với cắt giảm USAID: Phản ứng này cho phép chính quyền tuyên bố rằng họ có thể cung cấp viện trợ nhân đạo hiệu quả ngay cả khi không có USAID, bác bỏ những chỉ trích rằng việc giải thể cơ quan này đã làm suy yếu sức mạnh mềm của Mỹ .
• Chiến lược Bán cầu Tây: Thảm họa đang được sử dụng để thử nghiệm và thúc đẩy 'kỷ nguyên mới của quyền lực Mỹ' tại Mỹ Latinh, với Venezuela là một trường hợp điển hình .
• Quan điểm của các nhà phê bình: Nhiều chuyên gia nhân đạo và đối thủ chính trị cho rằng phản ứng 'tùy cơ ứng biến' do Bộ Ngoại giao điều hành kém hiệu quả hơn so với hệ thống do USAID lãnh đạo trước đây, và chính quyền đang sử dụng cứu trợ thảm họa như một công cụ địa chính trị hơn là hỗ trợ nhân đạo thuần túy .

Lưu ý quan trọng

• Số người chết vẫn chưa chắc chắn. Số người chết được xác nhận là khoảng 2.600–3.000 người, không phải 3.300+. Khoảng cách này phản ánh số lượng lớn người mất tích và khó khăn trong việc tìm kiếm trong các tòa nhà bị sập.
• 'Hơn 3.300 người chết' chưa được xác minh trong bất kỳ nguồn có thẩm quyền nào — con số đáng tin cậy cao nhất được tìm thấy là ~2.954–3.000 người.
• Viện trợ 300+ triệu USD của Mỹ: Không được xác nhận trong tài liệu được trích dẫn. Cam kết chính thức ban đầu là 150 triệu USD.
• Thiệt hại 6,7 tỷ USD: Không được tìm thấy trong các nguồn hiện tại. Ước tính thiệt hại dao động từ 10 tỷ USD đến hơn 100 tỷ USD.
• Các số liệu tiếp tục thay đổi khi các hoạt động tìm kiếm và cứu hộ tiếp tục và các đánh giá được hoàn tất.