Pháp muốn 'đá' Anh khỏi quỹ quốc phòng EU, nhưng rốt cuộc tự làm mình mất 1,1 tỷ euro

Diễn biến: Kế hoạch loại Anh của Pháp

Pháp đã ủng hộ các tiêu chí đủ điều kiện khắt khe cho SAFE, một quỹ được khởi động vào tháng 5/2025 để huy động 150 tỷ euro thông qua các khoản vay do EU bảo lãnh cho các dự án quốc phòng hợp tác của châu Âu. Quy tắc cốt lõi mà Pháp thúc đẩy yêu cầu ít nhất 65% giá trị của một dự án phải đến từ các quốc gia thành viên EU, Na Uy hoặc Ukraine, giới hạn nội dung từ các nước thứ ba (bao gồm cả Anh) ở mức 35%.

Các quy tắc này được nhiều báo cáo trích dẫn từ Financial Times coi là một rào cản có chủ đích đối với các công ty Anh. Pháp lập luận rằng quỹ này nên khuyến khích các chính phủ "mua hàng châu Âu" thay vì chuyển tiền sang các dây chuyền sản xuất của Anh.

Các cuộc đàm phán riêng rẽ của Anh để tham gia SAFE đã sụp đổ vào tháng 11/2025. London đã từ chối khoản phí gia nhập hàng tỷ euro mà EU yêu cầu — ban đầu được báo cáo lên tới 6,5 tỷ euro — và các cuộc đàm phán thất bại.

Kết cục: Pháp mất 1,1 tỷ euro từ chính các khoản vay của mình

Pháp sau đó đã nộp các yêu cầu vay tổng cộng 16,2 tỷ euro từ quỹ SAFE cho một loạt các dự án quốc phòng, bao gồm một số dự án liên quan đến sản xuất chung với Anh. Ủy ban châu Âu chỉ phê duyệt 15,1 tỷ euro, để lại khoảng thiếu hụt xấp xỉ 1,1 tỷ euro.

Ba nguồn tin quen thuộc với vấn đề này nói với Financial Times rằng khoảng trống này xảy ra bởi vì một số dự án liên quan đến Anh đã không đáp ứng được các tiêu chí đủ điều kiện nghiêm ngặt mà chính Pháp đã thúc đẩy.

Các dự án trọng điểm bị loại

• Các dự án MBDA: Các dây chuyền sản xuất chung của nhà sản xuất tên lửa Pháp-Anh MBDA nằm trong số những dự án bị loại. Các hoạt động của MBDA tại Anh bị tính vào tỷ lệ không đủ điều kiện theo các quy tắc của SAFE, hạn chế khả năng của chương trình trong việc tài trợ cho các công việc xuyên eo biển của công ty này.
• Tên lửa hành trình Storm Shadow/SCALP: Các dự án liên quan đến sản xuất loại tên lửa tầm xa này, vốn đã được Anh và Pháp cung cấp cho Ukraine, cũng bị ảnh hưởng. MBDA là nhà sản xuất Storm Shadow/SCALP, và quá trình phát triển và sản xuất chung của nó liên quan đến cả các cơ sở của Anh và Pháp.

Chuỗi nguyên nhân và kết quả

Kết luận: Một bàn thắng vào lưới nhà chiến lược

Pháp đã thúc đẩy các quy tắc cứng rắn để giữ các công ty quốc phòng Anh ở khoảng cách xa khỏi các khoản chi tiêu quốc phòng do EU hậu thuẫn. Nhưng chính các quy tắc đó lại trói buộc các dự án liên kết chặt chẽ của chính Pháp. Bởi vì quá nhiều chương trình quốc phòng của Pháp phụ thuộc vào các đối tác và linh kiện của Anh — đặc biệt là trong sản xuất tên lửa thông qua MBDA — các hạn chế đã loại bỏ chính loại hình hợp tác mà Paris đã lên kế hoạch tài trợ. Kết quả ròng: Pháp mất quyền tiếp cận khoảng 1,1 tỷ euro trong các khoản vay lãi suất thấp của chính mình, khiến nước này không thể tài trợ cho một số dự án vũ khí chung Pháp-Anh đã được lên kế hoạch.