Phó Tổng thống Mỹ JD Vance: Năng lực tấn công của Nga ở Ukraine 'đang tiến dần về 0'

Lưu ý quan trọng: Bản ghi chép đầy đủ cuộc phỏng vấn của tờ The Times vẫn chưa được công bố bằng tiếng Anh. Các trích dẫn trên được lấy từ các hãng tin Ukraine (Ukrainska Pravda và RBC Ukraine) dẫn lại báo cáo của European Pravda. Cách diễn đạt có thể đã qua lược dịch, nhưng nội dung là nhất quán qua nhiều báo cáo.

Cuộc phỏng vấn với The Sunday Times được công bố chỉ ba ngày sau cuộc không kích lớn nhất của Nga vào Kyiv vào ngày 2/7/2026, điều này làm nổi bật sự mâu thuẫn trong lập luận của Vance: ngay cả khi cuộc tấn công trên bộ của Nga bị đình trệ, nước này vẫn duy trì khả năng tấn công tầm xa đáng kể.

Dữ liệu hỗ trợ từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW)

Các đánh giá dựa trên nguồn mở định vị địa lý của ISW ủng hộ mạnh mẽ tuyên bố của Vance rằng các cuộc tiến công trên bộ của Nga đang sụp đổ:

• Lợi ích lãnh thổ của Nga đã sụp đổ trong năm 2026. Lực lượng Nga đã chiếm được 2.190 km² trong suốt năm 2025, nhưng trong năm 2026 họ chỉ chiếm được 573 km² — và phần lớn diễn ra vào tháng 1. Để so sánh, Nga đã chiếm 620 km² chỉ trong hai tuần cuối cùng của tháng 7/2025 ^R.
• Tháng 5/2026 là mức thấp lịch sử. ISW quan sát thấy lực lượng Nga chỉ giành quyền kiểm soát hoặc xâm nhập được 40,64 km² trong tháng 5/2026 — một phần rất nhỏ so với những gì họ chiếm được trong tháng 5/2025 ^U. Các nguồn tin Ukraine báo cáo rằng Ukraine đã giải phóng nhiều lãnh thổ hơn Nga chiếm được trong tháng đó ^A.
• Tháng 4/2026 là một tháng thua lỗ ròng của Nga — lần đầu tiên Nga chịu tổn thất lãnh thổ ròng ở Ukraine kể từ cuộc tấn công vào Kursk của Ukraine vào tháng 8/2024 ^A.
• Tốc độ tiến quân đã giảm đều đặn kể từ tháng 11/2025, và lợi thế drone của Ukraine là một yếu tố chính góp phần làm đình trệ các cuộc tiến quân của Nga ^IA.
• ISW đánh giá rằng không còn rõ ràng liệu Nga có khả năng chiếm được thành phố Donetsk hay không do tốc độ tiến quân của Nga chậm lại ^U.

Báo cáo của Al Jazeera về sự sụp đổ của cuộc tiến quân Nga

Vào ngày 3/7/2026, Al Jazeera đã đăng một bài báo chi tiết với tiêu đề "Cuộc tiến quân của Nga sụp đổ ở Ukraine, '40.000' binh sĩ thiệt mạng trong tháng 6" ^R. Những phát hiện chính:

• Trích dẫn dữ liệu của ISW, Al Jazeera báo cáo rằng lợi ích lãnh thổ hàng tháng của Nga đã sụp đổ từ 2.190 km² trong suốt năm 2025 (đỉnh điểm là 620 km² chỉ trong hai tuần cuối tháng 7/2025) xuống chỉ còn 573 km² trong cả năm 2026 cho đến nay ^R.
• Al Jazeera báo cáo rằng lực lượng Nga đã thiệt hại khoảng 40.000 người thiệt mạng trong tháng 6/2026, với tổng thương vong (chết và bị thương) trong tháng ước tính khoảng 80.000 người ^R.
• Sự sụp đổ về lợi ích lãnh thổ xảy ra ngay cả khi Nga tung hàng chục nghìn quân vào các chiến thuật "tấn công bằng thịt", với tổn thất được báo cáo vượt quá khả năng tuyển quân mới ^R.

Trước đó, vào ngày 12/6/2026, Al Jazeera đưa tin rằng Ukraine đã "giành lại nhiều lãnh thổ hơn số đã mất trong tháng 5" — đánh dấu sự thay đổi xu hướng lợi ích lãnh thổ hàng tháng của Nga ^K.

Cuộc tấn công bằng tên lửa và drone vào Kyiv ngày 2/7/2026 — Mâu thuẫn

Chỉ ba ngày trước khi cuộc phỏng vấn của Vance được công bố, Nga đã phát động một trong những cuộc không kích lớn nhất vào Kyiv kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu:

• Ít nhất 30 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương trong những giờ đầu ngày 2/7, khi Nga phóng hàng trăm drone và hàng chục tên lửa vào thủ đô ^R.
• Khoảng 130 tòa nhà đã bị hư hại trên khắp Kyiv ^R.
• Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã lên án các cuộc tấn công này là nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự ^U.
• Điện Kremlin mô tả cuộc tấn công là một "cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn" và cho biết Putin đã được chỉ huy quân sự cấp cao của mình, Valery Gerasimov, báo cáo về kết quả ^R.
• Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng Nga sẽ "tiếp tục gia tăng áp lực" lên Ukraine sau cuộc tấn công ^R.

Tại sao điều này lại quan trọng đối với lập luận của Vance: Cuộc tấn công cho thấy Nga vẫn duy trì khả năng tấn công tầm xa đáng kể nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự và các trung tâm đô thị — ngay cả khi cuộc tấn công lãnh thổ trên bộ của họ đang sụp đổ. Tuyên bố "năng lực tấn công tiến gần đến 0" của Vance áp dụng cho chiến tranh cơ động trên bộ và lợi ích lãnh thổ, chứ không phải khả năng gây thương vong hàng loạt cho dân thường thông qua không kích. Hai thực tế này có thể cùng tồn tại.

Đánh giá từ chỉ huy quân sự hàng đầu của Ukraine

Đại tướng Oleksandr Syrskyi, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, đã có một cuộc phỏng vấn phát sóng vào ngày 30/6/2026 (trên truyền hình TSN Ukraine, được Reuters đưa tin), phù hợp với đánh giá của Vance:

• Syrskyi tuyên bố rằng lực lượng Ukraine đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới có thể xảy ra từ phía bắc, nhưng đánh giá rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm tiến vào Kyiv đều khó xảy ra ^N.
• Ông lưu ý rằng các kế hoạch chiến lược của Nga cho năm 2026 vẫn không thay đổi nhưng phòng tuyến của Ukraine đang đứng vững ^A.
• Trong một đánh giá trước đó (tháng 3/2026), Syrskyi báo cáo rằng một cuộc tấn công kéo dài bốn ngày của Nga từ ngày 17-20/3 đã "thất bại với tổn thất thảm khốc", với hàng chục nghìn quân được đưa vào các "cuộc tấn công bằng thịt" không đạt được gì ^A.
• Đầu năm 2026, Syrskyi nói với Le Monde rằng tổn thất của quân đội Nga đã vượt quá mức tuyển quân, khiến các chiến dịch tấn công bền vững trở nên không khả thi ^A.

Bối cảnh quân sự, chính trị và viện trợ phương Tây rộng lớn hơn

Bối cảnh quân sự: Lợi thế drone của Ukraine là một yếu tố chính làm đình trệ các cuộc tiến quân của Nga. ISW đánh giá rằng lợi thế drone của Ukraine có khả năng góp phần làm đình trệ các cuộc tiến quân của Nga và tạo điều kiện cho các cuộc phản công gần đây của Ukraine ^A. Ukraine đã tăng cường đáng kể sản xuất drone trong nước và khả năng tấn công tầm trung.

Bối cảnh chính trị: Phát biểu của Vance đến từ trong chính quyền Trump, vốn theo đuổi chiến lược hai mặt là đề xuất nới lỏng trừng phạt và đe dọa quân sự để thúc đẩy Putin tiến tới một thỏa thuận đàm phán ^R. Trong các tuyên bố trước đó (năm 2025), Vance đã cảnh báo Nga phải "tỉnh táo và chấp nhận thực tế" ^W và nói rằng Nga đã đưa ra "những nhượng bộ đáng kể" trong các cuộc đàm phán ^A. Cuộc phỏng vấn với The Sunday Times đánh dấu một đánh giá lạc quan hơn đáng kể từ một quan chức cấp cao Mỹ về vị thế chiến trường của Ukraine.

Bối cảnh viện trợ phương Tây: Mỹ đang cân nhắc yêu cầu của Ukraine về tên lửa hành trình Tomahawk tầm xa ^A. Các đồng minh châu Âu đã cung cấp viện trợ quân sự ngày càng tăng. Tuy nhiên, dòng viện trợ của Mỹ là chủ đề tranh luận chính trị ở Washington. Đánh giá tích cực của Vance về vị thế phòng thủ của Ukraine có thể được hiểu là ủng hộ lập luận rằng viện trợ phương Tây liên tục đang mang lại kết quả — hoặc ngược lại, là chuẩn bị cho một thỏa thuận đàm phán bằng cách lập luận rằng Nga không thể thắng trên chiến trường.

Mâu thuẫn chính: Cuộc tấn công vào ngày 2/7 nhằm vào Kyiv làm phức tạp thêm câu chuyện chính trị. Trong khi Vance nói rằng năng lực tấn công của Nga đang tiến gần đến 0 trên mặt đất, Nga vẫn có thể phát động các cuộc không kích tàn khốc. Điện Kremlin đã mô tả cuộc tấn công ngày 2/7 như một "cuộc tấn công trả đũa" và thề sẽ "tiếp tục gia tăng áp lực" ^R, báo hiệu rằng họ không chia sẻ đánh giá của Vance về khả năng của chính mình.