Động đất kép Venezuela tháng 6/2026: Hơn 2.200 người chết, hàng chục nghìn mất tích, thế giới chung tay cứu trợ

Ngày 24/6/2026, một trận 'động đất kép' (earthquake doublet) hiếm thấy đã xảy ra tại miền bắc Venezuela: một dư chấn mạnh 7,2 độ richter, và chỉ 39 giây sau, trận chính mạnh 7,5 độ ập đến, tàn phá bang La Guaira ven biển và thủ đô Caracas . Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) phân loại chuỗi 39 giây này là 'động đất kép', mạnh nhất tại Venezuela trong hơn 125 năm qua .

Tới ngày 2/7, số người chết xác nhận lên tới 2.295 người, với 11.267 người bị thương và ít nhất 12.841 người bị ảnh hưởng trực tiếp . Hàng chục nghìn người khác vẫn mất tích — Al Jazeera đưa tin hơn 51.000 người chưa xác định được tung tích vào ngày 28/6 . Điều phối viên cứu trợ khẩn cấp của Liên Hợp Quốc (LHQ) gọi con số ước tính 50.000 người mất tích là 'khủng khiếp nhưng có thật' . Bách khoa toàn thư Wikipedia sau đó tổng hợp con số thiệt mạng là gần 3.000 người .

Thương vong, Thiệt hại và Di dời

Số người chết tăng nhanh chóng khi các đội cứu hộ tiếp cận được các tòa nhà đổ nát. Những báo cáo đầu tiên trong đêm 24/6 nói về 32 người chết ; con số này tăng lên 164–235 trong vòng 48 giờ , lên 1.450–1.719 vào ngày 29/6 , trước khi chạm mốc 2.295 vào ngày 2/7 . Hơn 11.000 người bị thương, ít nhất 12.000 người phải di dời khỏi nhà cửa .

Hệ thống PAGER của USGS ước tính thiệt hại kinh tế có thể vượt quá 25% GDP của Venezuela . Wikipedia sau đó đưa ra con số thiệt hại trực tiếp ước tính là 37 tỷ đô la Mỹ . Hàng trăm tòa nhà đổ sập ở Caracas và La Guaira . Hình ảnh vệ tinh xác nhận mức độ hủy diệt trên diện rộng tại các thành phố ven biển . LHQ báo cáo ít nhất 1.423 cơ sở hạ tầng bị ảnh hưởng, và 1/3 số tòa nhà tại thành phố cảng Catia La Mar bị hư hại . UNICEF ước tính 1,8 triệu người, trong đó có 680.000 trẻ em, cần hỗ trợ nhân đạo .

Những ca giải cứu kỳ diệu

Giữa thảm họa, vẫn có những điều kỳ diệu. Một người đàn ông đã được kéo ra khỏi đống đổ nát còn sống sau 106 giờ gần Caracas . Một người khác — một nhân viên bảo vệ — được giải cứu khoảng một tuần sau trận động đất . Vào thời điểm cao điểm của chiến dịch cứu hộ, hàng trăm người vẫn mắc kẹt dưới các tòa nhà sụp đổ . Đến ngày 2/7, chính quyền báo cáo rằng 6.461 người đã được giải cứu bởi hơn 4.000 nhân viên cứu hộ trong nước và quốc tế .

Viện trợ quốc tế

Phản ứng của quốc tế rất nhanh chóng và quy mô lớn. Mỹ cam kết 150 triệu đô la Mỹ viện trợ khẩn cấp, trong đó 100 triệu đô la được chuyển vào quỹ nhân đạo của LHQ cho Venezuela và 50 triệu đô la cho các tổ chức viện trợ hiện có trên thực địa . Tổng thư ký LHQ António Guterres cam kết toàn bộ hệ thống LHQ sẽ hợp tác và tăng cường hỗ trợ khẩn cấp . UNICEF đã vận chuyển hàng tiếp tế cho 100.000 người trong ba tháng; UNHCR cung cấp nơi trú ẩn; OCHA điều phối hàng chục đội cứu hộ quốc tế .

Các đội cứu hộ từ 27 quốc gia đã triển khai, mang theo hơn 2.200 nhân viên cứu hộ và 140 chó nghiệp vụ . Các quốc gia gửi viện trợ bao gồm Cộng hòa Dominica, Tây Ban Nha, Mexico, Chile, Brazil, Mỹ, Thụy Sĩ, Pháp, Đức và Ấn Độ . LHQ đã thiết lập ba bệnh viện dã chiến tại La Guaira .

Phản ứng của Tổng thống tạm quyền Delcy Rodríguez

Ngay trong đêm 24/6, Tổng thống tạm quyền Delcy Rodríguez đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp qua sóng truyền hình và chỉ định La Guaira là 'khu vực thảm họa' . Bà không đưa ra con số thương vong ban đầu trong bài phát biểu đầu tiên, lý do là chính quyền vẫn đang đánh giá tình hình . Chính phủ của bà đã đình chỉ các dịch vụ không thiết yếu và kích hoạt các đội phòng vệ dân sự .

Trong những ngày sau đó, chính phủ phải đối mặt với làn sóng chỉ trích ngày càng mạnh. Phe đối lập cáo buộc chính quyền có phản ứng chậm và thiếu đồng bộ. Phil Gunson, một chuyên gia cao cấp của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group), nhận xét nỗ lực của chính phủ là 'từ hoàn toàn không tồn tại, đến tốt nhất là hoàn toàn không thỏa đáng' . Đối thủ chính trị chính của bà Rodríguez, người đoạt giải Nobel Hòa bình đang sống lưu vong, bà María Corina Machado, cũng đã đưa ra lời kêu gọi riêng .

Tới ngày 2/7, bà Rodríguez đã phải tổ chức một cuộc họp báo để giận dữ bảo vệ phản ứng của chính phủ, gọi đây là 'một thảm kịch tự nhiên với quy mô không thể tưởng tượng được' . Tuy nhiên, với nhiệm kỳ tổng thống tạm quyền của bà kết thúc vào ngày 4/7, thảm họa nhân đạo này cũng đã trở thành một thử thách chính trị ngày càng gay gắt . Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) kêu gọi chính quyền Venezuela đảm bảo các tiêu chuẩn nhân quyền hướng dẫn mọi hoạt động cứu trợ .