Lời thề 'sấm sét' giữa lúc kho đạn cạn kiệt: Saudi Arabia đang đứng trước nguy cơ gì?

Điều gì đã châm ngòi cho lời cam kết ngày 4/7?

Vào ngày 3-4/7/2026, phong trào Houthi đã đưa ra một tối hậu thư quân sự rõ ràng cho Saudi Arabia, cảnh báo rằng bất kỳ hành vi vi phạm không phận Yemen hoặc hành động 'gây hấn' nào trong tương lai sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào sân bay và trung tâm dầu mỏ của Saudi . Điều này diễn ra sau một thời gian leo thang về thế trận quân sự của Houthi, mà liên quân cho là đang khiến dân thường Yemen gặp nguy hiểm .

Đáp lại, người phát ngôn liên quân, Tướng Turki al-Maliki, tuyên bố vào ngày 4/7 rằng liên quân sẽ đáp trả bằng "quyết tâm và sức mạnh chưa từng có" trước bất kỳ nỗ lực nào nhằm nhắm vào vương quốc hoặc vi phạm chủ quyền của Yemen . Al-Maliki cáo buộc Houthi cố gắng "đánh lạc hướng" khỏi những vi phạm của chính họ đối với người dân Yemen . Houthi cũng tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một máy bay chiến đấu của Saudi gần sân bay Sanaa vào ngày 3/7, làm leo thang thêm cuộc đối đầu quân sự trực tiếp .

Kho tên lửa đánh chặn cạn kiệt: Chỉ còn 80-150 quả

Lời cam kết công khai về sức mạnh tương phản rõ rệt với thực trạng của hệ thống phòng không vương quốc. Saudi Arabia bước vào cuộc xung đột với khoảng 2.800 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE . Theo nhiều phân tích, chỉ còn 80 đến 150 quả - chỉ 3 đến 5 phần trăm so với tồn kho trước chiến tranh - tính đến cuối tháng 5 và đầu tháng 6/2026 . Sự suy giảm nghiêm trọng này phản ánh một môi trường chiến đấu đã tiêu thụ khoảng 2.400 tên lửa đánh chặn trong suốt 38 ngày giao tranh ác liệt với các mối đe dọa trên không từ Iran và Houthi .

Con số thấp nhất từ 80-150 quả là nhất quán qua nhiều đánh giá, mặc dù con số chính xác không được chính phủ Saudi hay Lầu Năm Góc xác nhận chính thức . Các ước tính trước đó từ tháng 4/2026 đặt số tồn kho còn lại vào khoảng 400 quả, nhưng việc tiếp tục tiêu thụ trong chiến đấu từ tháng 4 đến tháng 6 đã làm giảm thêm con số đó .

Tại sao hàng tiếp tế không thể đến trước giữa năm 2027?

Vào ngày 30/1/2026, Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt Thương vụ Bán Vũ khí Quân sự Nước ngoài tiềm năng cho 730 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE và các thiết bị liên quan cho Saudi Arabia, trị giá 9 tỷ USD . Lockheed Martin là nhà thầu chính .

Bất chấp sự chấp thuận, việc giao hàng bị trì hoãn ít nhất 18 tháng kể từ khi hợp đồng chính thức được ký kết - đồng nghĩa với việc những lô hàng đầu tiên sẽ sớm nhất là vào giữa năm 2027 . Hợp đồng quân đội trị giá 4,76 tỷ USD cho sản xuất, được trao vào ngày 9/4/2026, được tài trợ 94% từ các trường hợp Bán Vũ khí Quân sự Nước ngoài, nhưng những hạn chế về sản xuất toàn cầu tại nhà máy Camden, Arkansas của Lockheed Martin - vốn đã bão hòa với các đơn đặt hàng của Hải quân Mỹ và các đồng minh - tạo ra một khoảng trống cơ cấu không thể lấp đầy nhanh chóng .

Quan trọng hơn, Saudi Arabia không có Hiệp định về Tình trạng Lực lượng (SOFA) với Mỹ, điều này đã ngăn cản nước này tiếp cận nguồn tiếp tế khẩn cấp mà các quốc gia GCC khác nhận được, từ đó đẩy nhanh tốc độ cạn kiệt kho dự trữ của chính họ .

Tính dễ bị tổn thương của các cơ sở Aramco trọng yếu

Tối hậu thư của Houthi trực tiếp nhắm vào các cơ sở hạ tầng đã được chứng minh là dễ bị tổn thương:

• Nhà máy lọc dầu Ras Tanura (công suất 550.000 thùng/ngày, nhà máy lọc dầu lớn nhất trong nước của Saudi) đã bị tấn công bằng máy bay không người lái vào ngày 2/3/2026, buộc phải ngừng hoạt động . Houthi có cả năng lực và ý định tấn công cơ sở này một lần nữa.

• Abqaiq (nhà máy chế biến dầu lớn nhất của Saudi, trong lịch sử xử lý khoảng 7 triệu thùng/ngày) đã bị máy bay không người lái của Houthi tấn công thành công vào tháng 9/2019, làm ngừng hoạt động 5,7 triệu thùng/ngày - khoảng một nửa sản lượng của vương quốc và 5% nguồn cung toàn cầu vào thời điểm đó . Cuộc tấn công được mô tả là sự gián đoạn nguồn cung dầu hàng ngày lớn nhất trong lịch sử .

• Houthi đã đe dọa một cách rõ ràng cả "các sân bay và trung tâm dầu mỏ có chủ quyền của Saudi" trong tối hậu thư tháng 7/2026 của họ .

Sự giao thoa với kho PAC-3 cạn kiệt là điểm yếu chí mạng: với 80-150 tên lửa đánh chặn còn lại và không có nguồn tiếp tế nào trước giữa năm 2027, các khẩu đội Patriot bảo vệ những địa điểm giá trị cao này sẽ nhanh chóng cạn kiệt trong bất kỳ cuộc giao tranh kéo dài nào . Một cuộc tấn công bão hòa đa hướng có thể áp đảo các hệ thống phòng thủ còn lại.

Tác động rộng hơn đến thị trường dầu mỏ và vận chuyển

Rủi ro không chỉ giới hạn ở bản thân các cơ sở:

• Mối đe dọa của Houthi đối với eo biển Bab el-Mandeb: Vào tháng 4/2026, Houthi đe dọa sẽ bao vây eo biển Bab el-Mandeb - một điểm nghẽn mà qua đó khoảng 6-7 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ vận chuyển hàng ngày - cũng như một đường ống dẫn dầu của Saudi ra Biển Đỏ và một nhà ga xuất khẩu của UAE tại Fujairah .

• Tiền lệ lịch sử: Cuộc tấn công Abqaiq/Khurais vào tháng 9/2019 đã gây ra tổn thất sản lượng dầu thô hàng ngày lớn nhất trong lịch sử, khiến giá dầu Brent tăng vọt 15% trong ngày .

• Rủi ro hiện tại: Một cuộc leo thang phối hợp của Houthi đồng thời với kho PAC-3 cạn kiệt tạo ra một kịch bản mà hệ thống phòng không Saudi có thể bị xuyên thủng, dẫn đến gián đoạn sản xuất tại Abqaiq hoặc Ras Tanura, gián đoạn các tuyến vận tải Biển Đỏ (bao gồm tàu chở dầu), và khả năng đóng cửa điểm nghẽn Bab el-Mandeb. Phân tích từ South China Morning Post lưu ý rằng các mối đe dọa của Houthi hiện nhắm trực tiếp đến việc "cắt đứt xuất khẩu dầu của Saudi" .

Với tồn kho dầu toàn cầu vốn đã eo hẹp và công suất sản xuất dự phòng tập trung ở Vùng Vịnh, bất kỳ sự cố ngừng hoạt động lớn nào của Saudi cũng có thể đẩy giá dầu Brent lên trên 100 USD/thùng, với phần bù rủi ro gia tăng từ chi phí bảo hiểm hàng hải Biển Đỏ tăng vọt đồng thời.

Những lưu ý quan trọng

• Con số 80-150 quả đến từ các blog phân tích chứ không phải từ tiết lộ chính thức của chính phủ Saudi hay Mỹ . Mặc dù phù hợp với mức độ nghiêm trọng được biết đến của sự suy giảm, số lượng tồn kho chính xác vẫn chưa được Riyadh hay Lầu Năm Góc xác nhận.
• Không có nguồn duy nhất nào định lượng trực tiếp lượng tồn kho PAC-3 chính xác còn lại trong một tài liệu chính phủ chính thống.
• Phân tích tác động thị trường dầu mỏ dựa trên suy luận từ tiền lệ lịch sử và các mối đe dọa đã được công bố của Houthi; không có nguồn nào dự báo trực tiếp một mức giá Brent cụ thể cho kịch bản này.