ECB cảnh báo: Tắc eo biển Hormuz có thể làm mất 13% sản lượng khu vực đồng euro, gây lạm phát đình trệ khắp châu Á và châu Âu

Ngày 2 tháng 7 năm 2026, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã công bố một bài nghiên cứu mang tên "Beyond energy prices" (Vượt ra ngoài giá năng lượng), phân tích những tác động lan tỏa của sự gián đoạn nguồn cung kéo dài từ Vùng Vịnh sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa . Những phát hiện này vẽ ra một bức tranh ảm đạm cho khu vực đồng euro và phơi bày sự dễ tổn thương sâu sắc của các nền kinh tế châu Á.

Sản lượng khu vực đồng euro gặp rủi ro

Phân tích của ECB xác định hai lớp rủi ro đối với sản xuất của khu vực đồng euro:

• Tác động trực tiếp từ năng lượng: Tình trạng thiếu hụt đầu vào năng lượng kéo dài có thể khiến tới 3% sản lượng khu vực đồng euro gặp rủi ro .
• Tác động dây chuyền qua chuỗi cung ứng: Khi tình trạng thiếu năng lượng lan truyền qua chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến cả hàng hóa trung gian phi năng lượng, tổng tỷ lệ sản lượng gặp rủi ro tăng lên 6–13% .

Tăng trưởng và lạm phát tại khu vực đồng euro

Dự báo kinh tế vĩ mô tháng 6 năm 2026 của ECB đã tính đến một viễn cảnh yếu hơn đáng kể . Nền kinh tế khu vực đồng euro đang phải đối mặt với sự suy giảm mạnh khi giá dầu tăng vọt và việc đóng cửa Hormuz kéo dài. Lạm phát HICP toàn phần của khu vực đồng euro đã chạm mức 3,2% trong tháng 5 năm 2026, tăng từ 1,9% trong tháng 2, mức cao nhất kể từ tháng 9 năm 2023 . Lạm phát cơ bản (loại trừ năng lượng) cũng tăng lên 2,5%, cho thấy áp lực giá đang lan rộng ra ngoài năng lượng .

Một nghiên cứu của Nghị viện châu Âu công bố ngày 22 tháng 6 năm 2026 lưu ý rằng ECB đang phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan kinh điển của lạm phát đình trệ: không hành động có nguy cơ khuếch đại lạm phát, trong khi thắt chặt chính sách có nguy cơ làm sâu sắc thêm sự suy thoái .

Dự báo mùa Xuân năm 2026 của Ủy ban châu Âu đã cảnh báo rõ ràng rằng nền kinh tế khu vực đồng euro phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng thứ hai trong vòng năm năm, với dầu trên 100 USD/thùng thúc đẩy cả tăng trưởng chậm lại và lạm phát gia tăng—một kịch bản lạm phát đình trệ điển hình . Một số phân tích độc lập (Deutsche Bank, Eurobank, Nghị viện châu Âu) cũng mô tả cú sốc Hormuz gây ra áp lực lạm phát đình trệ trên diện rộng ở cả châu Âu và châu Á, khiến các ngân hàng trung ương bị kẹt giữa việc chống lạm phát và tránh suy thoái .

Các nền kinh tế châu Á hứng chịu tổn thất sản xuất lớn nhất

Bài blog tháng 7 của ECB xác định rõ ràng các nền kinh tế châu Á là những nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất . Nguyên nhân là do sự phụ thuộc mang tính cơ cấu của họ vào nguồn cung năng lượng từ Vùng Vịnh.

Tại sao châu Á bị ảnh hưởng nặng nề nhất:

Các nhà cung cấp Vùng Vịnh chiếm:

• Hơn 50% tổng nhập khẩu năng lượng của Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ
• Khoảng một phần ba ở Trung Quốc và các nền kinh tế ASEAN
• Ngược lại, con số tương đương ở khu vực đồng euro, Anh và Mỹ chỉ là 10–15%

Phân tích tĩnh của ECB cho thấy các nền kinh tế châu Á sẽ đối mặt với tổn thất sản xuất lớn nhất: Hàn Quốc (tới 11%), Ấn Độ (khoảng 8%), và Nhật Bản (khoảng 7%), tiếp theo là các nền kinh tế ASEAN .

Hậu quả trên thực tế:

• Các nhà máy lọc dầu ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ, vốn chỉ có lượng tồn kho đệm trong vài ngày đến vài tuần, đã phải đối mặt với tình trạng khan hiếm thực sự .
• Giá dầu tăng 10% bền vững thường làm thay đổi lạm phát và tăng trưởng từ 0,1–0,5 điểm phần trăm ở các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương .
• Trung Quốc và Ấn Độ cùng nhau chiếm khoảng 44% lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển vào năm 2025, do đó việc định giá chủ yếu do các nhà nhập khẩu này quyết định .
• Một phân tích rộng hơn từ Allianz đã xác định Đài Loan (Trung Quốc), Việt Nam, Thái Lan, Pakistan, Bangladesh và Sri Lanka là những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung ở châu Á .

Dự báo lạm phát của Pháp và tăng trưởng của Ngân hàng Trung ương Pháp (Banque de France)

Ngân hàng Trung ương Pháp (Banque de France) - tháng 6 năm 2026

• Dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 cắt giảm xuống 0,5%, giảm từ mức 0,9% trong ước tính trước đó.
• Dự báo lạm phát năm 2026 được nâng lên 2,5%, do chi phí dầu tăng.
• Trong năm 2027–2028, tăng trưởng dự kiến phục hồi lên 0,9% và 1,2%, trong khi lạm phát dự kiến chỉ quay lại mức 2% vào năm 2027–2028, theo Thống đốc Villeroy de Galhau .

Dự báo mùa Xuân của Ủy ban châu Âu (tháng 5 năm 2026)

• Dự báo tăng trưởng GDP của Pháp là 0,8% cho năm 2026 (bằng với năm 2025) và lạm phát ở mức 2,4%.
• Bản điều chỉnh tháng 6 của Ngân hàng Trung ương Pháp tỏ ra bi quan hơn đáng kể so với dự báo tháng 5 của Ủy ban.

Bối cảnh rộng hơn: Nhập khẩu LNG của EU và căng thẳng thị trường khí đốt

Mức độ phơi nhiễm trực tiếp của EU là hạn chế, nhưng tác động gián tiếp rất nghiêm trọng:

• Chỉ khoảng ~8% lượng LNG nhập khẩu của EU đến từ Qatar qua Hormuz, và khoảng 12% nhập khẩu dầu của EU đi qua eo biển này—một tỷ lệ trực tiếp nhỏ hơn nhiều so với châu Á .
• Tuy nhiên, tác động gián tiếp rất nghiêm trọng: việc đóng cửa làm gia tăng cạnh tranh toàn cầu về các lô hàng LNG linh hoạt với các nhà mua châu Á, đẩy giá lên cao cho tất cả các nhà nhập khẩu. Các yếu tố mùa vụ khuếch đại điều này, khi việc bổ sung kho dự trữ vào mùa hè năm 2026 cạnh tranh với việc chuẩn bị cho nhu cầu mùa đông .
• Giá LNG ở châu Âu và châu Á đã tăng vọt và phân kỳ so với giá của Mỹ, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) .

Kiểm tra sức chịu đựng của thị trường khí đốt:

• Reuters nhận định thị trường khí đốt châu Âu đã "vượt qua bài kiểm tra sức chịu đựng Hormuz — ít nhất là cho đến nay," nhưng cảnh báo rằng thời gian đang cạn dần khi việc bổ sung kho dự trữ phải đối mặt với áp lực giá kéo dài và không có dấu hiệu kết thúc ngay lập tức việc đóng cửa eo biển .
• Chatham House cảnh báo rằng ngay cả việc mở cửa trở lại cũng sẽ không giải quyết được sự phụ thuộc quá mức mang tính cơ cấu của châu Âu vào LNG đắt đỏ .