Bên trong cuộc tập trận 'Báo động Crimea': Tại sao Nga mô phỏng kịch bản mất không quân và hải quân?

Vào cuối tháng 6 và đầu tháng 7 năm 2026, một cuộc tập trận chỉ huy-tham mưu đáng chú ý đã diễn ra tại Crimea đang bị chiếm đóng. Được báo chí phương Tây gọi là 'Báo động Crimea' (Crimean Alert) hay 'Hồi chuông cảnh tỉnh Crimea' (Crimean Wake-Up Call), cuộc tập trận đã buộc các chỉ huy Nga phải tính đến một kịch bản ác mộng: đẩy lùi một cuộc đổ bộ toàn diện của Ukraine mà không có sự yểm trợ của không quân hay hải quân .

Cuộc tập trận không diễn ra trong chân không. Nó được tổ chức khi Ukraine phát động chiến dịch gây sức ép mạnh mẽ nhất kể từ đầu cuộc chiến – một 'chiến dịch gây ảnh hưởng' kéo dài 40 ngày, mở màn bằng một đợt tấn công bằng drone kỷ lục, đánh trúng các sân bay Saky và Gvardiyske của Nga hai lần trong một tuần, và buộc chính quyền chiếm đóng Crimea phải ban bố tình trạng khẩn cấp .

Dưới đây là cái nhìn chi tiết dựa trên các nguồn tin đã được kiểm chứng về những gì cuộc tập trận đã mô phỏng, nó khác biệt thế nào so với học thuyết quân sự thông thường, và các cuộc tấn công thực tế đang diễn ra song song.

Cuộc tập trận 'Báo động Crimea' mô phỏng điều gì?

Theo nhà phân tích quân sự Nga, Đại tá dự bị Viktor Murakhovsky, người đã tham gia cuộc tập trận (theo The Insider dẫn lại bởi RBC Ukraine), kịch bản của cuộc tập trận xem xét tình huống Ukraine đã vô hiệu hóa hệ thống phòng không và các tài sản hải quân của Nga trong và xung quanh Crimea . Giả định là các đơn vị Nga sẽ phải chiến đấu chống lại một cuộc đổ bộ chỉ bằng lực lượng bộ binh và pháo binh ven biển – mà không có lớp yểm trợ trên không và hải quân vốn là trọng tâm trong kế hoạch phòng thủ của Nga .

Tại sao điều này lại quan trọng: Học thuyết phòng thủ chống đổ bộ của Nga trước năm 2022 dựa trên chiến lược ngăn chặn nhiều lớp: các nhóm tấn công hải quân tranh chấp đường tiếp cận, ưu thế trên không từ các căn cứ không quân ở Crimea, tên lửa phòng thủ bờ biển tầm xa (ví dụ Bastion-P) tấn công lực lượng đổ bộ trên biển, và chỉ đến khi đó lực lượng mặt đất mới là tuyến phòng thủ cuối cùng trên bãi biển. Kịch bản 'Báo động Crimea' về cơ bản đã thừa nhận rằng các lớp phòng thủ bên ngoài đã sụp đổ .

Ai đã tham gia?

Cuộc tập trận được tiến hành ở cấp chỉ huy-tham mưu – các tham mưu trưởng và chỉ huy cấp cao tham gia diễn tập phản ứng, thay vì triển khai toàn bộ lực lượng ra thực địa. Các báo cáo cho thấy cuộc tập trận có sự tham gia của các đơn vị phòng thủ bờ biển, các đơn vị bộ binh cơ giới và pháo binh đóng trên bán đảo . Không có tên đơn vị hay sở chỉ huy cụ thể nào được xác định trong các báo cáo từ nguồn mở.

Sự khác biệt về học thuyết

Cuộc tập trận thể hiện một sự thừa nhận ngầm từ bộ chỉ huy cấp cao Nga rằng chiến dịch tấn công có hệ thống của Ukraine đã làm suy yếu cấu trúc phòng thủ của Crimea đủ để thay đổi các tính toán tác chiến. Kế hoạch thông thường của Nga cho rằng bất kỳ cuộc đổ bộ nào cũng phải bị ngăn chặn trên biển và trên không trước khi chạm đến bờ biển. 'Báo động Crimea' đã huấn luyện cho tình huống dự phòng khi những giả định đó không còn đứng vững .

Chiến dịch gây sức ép của Ukraine diễn ra đồng thời

Cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh một chiến dịch phối hợp, đa lĩnh vực của Ukraine đã leo thang trong nhiều tháng.

1. 'Chiến dịch gây ảnh hưởng' 40 ngày của Tổng thống Zelensky (25/6)

Vào ngày 25 tháng 6 năm 2026, Tổng thống Zelensky thông báo ông đã phê duyệt một 'chiến dịch gây ảnh hưởng' kéo dài 40 ngày nhằm gây sức ép buộc Nga kết thúc chiến tranh . Kế hoạch do SBU (Cơ quan An ninh Ukraine) và trung tâm tác chiến đặc biệt Alpha của cơ quan này phụ trách, được mô tả là một chiến dịch tổng lực kết hợp các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa, sức ép trừng phạt, và các biện pháp ngoại giao . Chiến dịch có giới hạn thời gian rõ ràng và được xem như một đòn đẩy mạnh mẽ để buộc Điện Kremlin quay lại bàn đàm phán .

2. Màn mở màn: Đợt tấn công bằng drone kỷ lục (25–26/6)

Chỉ vài giờ sau tuyên bố, Ukraine đã phát động một trong những cuộc tấn công bằng drone lớn nhất kể từ đầu chiến tranh. Nga thông báo đã đánh chặn 660 máy bay không người lái (drone) của Ukraine trên khắp 12 vùng lãnh thổ Nga, Crimea bị chiếm đóng, Biển Đen và Biển Azov . Cuộc tấn công được mô tả là 'một trong những cuộc tấn công bằng drone lớn nhất vào Nga và Crimea bị sáp nhập bất hợp pháp kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện' .

3. Các cuộc không kích vào sân bay Saky (1/7 và 3/7)

Đây là những cuộc tấn công trực diện và được công bố rộng rãi nhất trong giai đoạn đầu của chiến dịch:

• Ngày 1/7: SBU tấn công sân bay quân sự Saky ở phía tây Crimea bằng năm máy bay không người lái (drone), đánh trúng hai nhà chứa máy bay Su-30 và Su-30SM. SBU xác nhận cuộc tấn công là một phần của 'chiến dịch gây ảnh hưởng' 40 ngày .
• Ngày 3/7: Một cuộc tấn công thứ hai trong cùng một tuần – lần này nhắm vào cả Saky và sân bay Gvardiyske. Tại Saky, bảy nhà chứa máy bay đã bị bắn trúng; SBU báo cáo rằng ít nhất bảy máy bay Nga đã bị phá hủy hoặc hư hại .

Tờ New York Times lưu ý rằng vào đầu tháng 7, chiến dịch rộng lớn hơn của Ukraine đã nhắm mục tiêu có hệ thống vào các hệ thống phòng không và radar trên khắp Crimea, làm suy giảm khả năng bảo vệ không phận của Nga .

4. Chiến dịch cô lập rộng lớn hơn

Ngoài các cuộc tấn công vào căn cứ không quân, hải quân Ukraine mô tả một kế hoạch nhiều giai đoạn kéo dài hàng năm trời nhằm cô lập Crimea về mặt hậu cần . Vào cuối tháng 6, Ukraine tấn công một cây cầu đường sắt tiếp tế cho lực lượng Nga trên bán đảo và máy bay không người lái (drone) đã đốt cháy một nhà máy điện ở phía tây Crimea . Các hoạt động này nhằm cắt đứt các tuyến tiếp tế nhiên liệu, điện và quân sự cho lực lượng đồn trú Nga .

5. Crimea ban bố tình trạng khẩn cấp

Để đối phó với các cuộc tấn công ngày càng gia tăng, chính quyền chiếm đóng Crimea đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn bán đảo vào cuối tháng 6 năm 2026 . Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) lưu ý rằng đây là hậu quả trực tiếp của chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa ngày càng gia tăng của Ukraine . Tờ Mirror đưa tin bộ chỉ huy cấp cao Nga đã tổ chức cuộc tập trận khẩn cấp giữa lúc lo ngại rằng Tổng thống Putin đang 'hoảng sợ' trước nguy cơ mất Crimea .

Bảng tổng kết: Các sự kiện chính

Sự kiện	Ngày	Chi tiết chính
Zelensky phê duyệt 'chiến dịch gây ảnh hưởng' 40 ngày	25/6/2026	Chiến dịch do SBU dẫn đầu, kết hợp tấn công, trừng phạt và ngoại giao
Đợt tấn công bằng drone kỷ lục (660 chiếc)	25–26/6/2026	Tấn công 12 vùng lãnh thổ Nga, Crimea, Biển Đen và Biển Azov
Crimea ban bố tình trạng khẩn cấp	Cuối tháng 6/2026	Chính quyền chiếm đóng viện dẫn các cuộc tấn công ngày càng gia tăng của Ukraine
Tập trận 'Báo động Crimea' của Nga	Cuối tháng 6 – đầu tháng 7/2026	Mô phỏng phòng thủ chống đổ bộ mà không có yểm trợ trên không hoặc hải quân
Không kích sân bay Saky #1 (drone của SBU)	1/7/2026	Đánh trúng các nhà chứa Su-30/Su-30SM
Không kích Saky + Gvardiyske #2 (drone của SBU)	3/7/2026	Ít nhất 7 máy bay bị phá hủy hoặc hư hại

Một lưu ý quan trọng

Cần lưu ý rằng tên nội bộ của cuộc tập trận là 'Hồi chuông cảnh tỉnh Crimea' (hay 'Báo động Crimea') xuất hiện trên báo chí phương Tây – bao gồm tờ Mirror và RBC Ukraine dẫn lại The Insider – chứ không phải trong các tuyên bố chính thức của Bộ Quốc phòng Nga. Do đó, tên gọi chính thức mà Nga sử dụng cho cuộc tập trận này chưa được xác nhận từ các nguồn sơ cấp. Tuy nhiên, kịch bản được báo cáo – phòng thủ chống đổ bộ nếu không có yểm trợ trên không và hải quân – được mô tả nhất quán trên nhiều hãng tin uy tín .