CNY vs KRW: Vì sao đồng Nhân dân tệ tăng vọt còn Won Hàn Quốc lao dốc trong năm 2026?

Đồng Nhân dân tệ (CNY) của Trung Quốc và won (KRW) của Hàn Quốc đang đi theo hai quỹ đạo hoàn toàn trái ngược. Tính đến đầu tháng 7/2026, đồng NDT đã mạnh lên 3,2% so với đô la Mỹ, chạm mức cao nhất trong 32 tháng, xoay quanh tỷ giá USD/CNY 6,78. Trong khi đó, đồng won lại lao dốc xuống mức yếu nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008–09, vượt qua mốc USD/KRW 1.529 ^FF. Điều đáng nói là cả hai nền kinh tế đều ghi nhận xuất khẩu tăng trưởng hai con số trong cùng kỳ, càng khiến sự khác biệt này trở nên nổi bật hơn ^B.

Tỷ giá chéo CNY/KRW phản ánh rõ nét câu chuyện này: một Nhân dân tệ hiện đổi được khoảng 228 won, tăng khoảng 18,6% so với cùng kỳ năm ngoái ^X.

Điều gì đẩy đồng Nhân dân tệ lên cao?

PBOC điều tiết. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) liên tục nâng tỷ giá tham chiếu hàng ngày của đồng NDT, từ từ đẩy đồng tiền lên cao. Đến tháng 1/2026, NDT đã chạm đỉnh 32 tháng, và PBOC vẫn tiếp tục nâng tỷ giá tham chiếu đến giữa năm 2026 ^R. Ngân hàng trung ương đã giữ tỷ giá tham chiếu dưới ngưỡng tâm lý 7,0 so với USD trong một thời gian dài, báo hiệu sự thoải mái với việc NDT tăng giá dần dần ^T.

Xuất khẩu mạnh và thặng dư thương mại. Hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ và thặng dư tài khoản vãng lai lớn đã tạo ra dòng USD đổ vào Trung Quốc một cách bền vững, ngay cả khi thặng dư thương mại có phần thu hẹp ^TII. Các nhà phân tích tại Viện Tài chính Quốc tế (IIF) lưu ý rằng thặng dư thương mại kỷ lục của Trung Quốc là lý do mạnh mẽ cho việc NDT tăng giá, đồng thời xu hướng thanh toán bằng NDT trên toàn cầu cũng được cải thiện, hỗ trợ tỷ giá hối đoái ^I.

Lãi suất Mỹ giảm và đồng USD yếu đi. Môi trường đồng USD suy yếu toàn cầu là yếu tố hỗ trợ chung cho các đồng tiền châu Á, nhưng NDT là đồng tiền hút được dòng vốn mạnh mẽ hơn cả ^TF. NDT đã tăng giá 4,4% trong năm 2025 và thêm khoảng 2% trong đầu năm 2026, tiến gần đến mức đỉnh của ba năm ^R.

Dòng vốn ngoại đổ vào tài sản Trung Quốc. Các quỹ đầu tư nước ngoài chảy vào thị trường vốn Trung Quốc với tốc độ ngày càng nhanh. Theo ước tính của Bloomberg mà tờ Chosun Ilbo trích dẫn, dòng vốn đầu tư nước ngoài trị giá 200 tỷ NDT (khoảng 44.200 tỷ won) đã đổ vào Trung Quốc chỉ riêng trong tháng 4/2026 – dòng tiền vào hàng tháng lớn nhất từ trước đến nay ^BB. Việc các tập đoàn xuất khẩu trên thế giới tăng cường sử dụng NDT trong thanh toán cũng hỗ trợ nhu cầu cho đồng tiền này ^B.

Điều gì đẩy đồng won Hàn Quốc xuống mức thấp như thời khủng hoảng?

"Cơn sốt Phố Wall" của nhà đầu tư bán lẻ. Yếu tố được nhắc đến nhiều nhất làn sóng đầu tư chứng khoán Mỹ chưa từng có của các nhà đầu tư bán lẻ Hàn Quốc, tạo ra nhu cầu khổng lồ về đô la Mỹ. Dòng vốn chảy ra ngoài này làm cạn kiệt thanh khoản của won, ngay cả khi lĩnh vực xuất khẩu của Hàn Quốc đang bùng nổ. Một cuộc điều tra của Reuters vào tháng 2/2026 đã mô tả "cơn sốt Phố Wall" của Hàn Quốc đang phá hoại nỗ lực của chính phủ nhằm ổn định thị trường ngoại hối, buộc các nhà chức trách phải xem xét lại các chiến lược của mình ^R.

Bất ổn chính trị. Việc luận tội và phế truất Tổng thống Yoon Suk Yeol, cùng với những tranh cãi về thiết quân luật và cuộc điều tra của quốc hội, đã tạo ra sự bất ổn chính trị nghiêm trọng khiến thị trường tiền tệ hoảng sợ. Tổ chức Brookings ghi nhận rằng Tòa án Hiến pháp đã nhất trí giữ nguyên bản án luận tội vào ngày 4/4/2025, kích hoạt lịch trình 60 ngày để tổ chức bầu cử đặc biệt ^B. Đồng won đã không thể phục hồi kể từ đó.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) cắt giảm lãi suất và lập trường ôn hòa. BOK đã cắt giảm lãi suất trước Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thu hẹp chênh lệch lãi suất và gây thêm áp lực mất giá lên won. Chính Bộ Tài chính Mỹ cũng đã lưu ý trong Báo cáo Ngoại hối tháng 1/2026 rằng sự yếu kém của won là "không phù hợp với các yếu tố cơ bản", chỉ ra việc BOK cắt giảm lãi suất vào tháng 11/2024 cùng với tình trạng bất ổn chính trị trong nước là những yếu tố chính ^RH.

Chi phí nhập khẩu năng lượng. Hàn Quốc phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, đồng nghĩa với nhu cầu USD từ kênh này tương đối ổn định, không giống như Trung Quốc, nước ít phụ thuộc hơn ^T.

Đối sách: Hai bài toán ngược chiều

Hàn Quốc đã triển khai một chiến dịch can thiệp mạnh mẽ bằng lời nói và thị trường:

• Bộ Tài chính và BOK đã ra tuyên bố chung vào tháng 5 và tháng 6/2026 cảnh báo sẽ "thực hiện các hành động quyết đoán nếu cần thiết" để ổn định won ^B.
• Ngày 2/7/2026, Thứ trưởng Tài chính Hàn Quốc cho biết Seoul đang "liên lạc chặt chẽ với Nhật Bản và các đồng minh quan trọng khác" về các vấn đề ngoại hối, đồng thời cảnh báo won đã "lệch chuẩn đáng kể so với các yếu tố cơ bản của nền kinh tế" ^R.
• Chính phủ đã công bố các biện pháp trấn áp "biến động quá mức" và "hành vi bầy đàn một chiều" sau khi won vượt quá 1.560 won trong ngày ^E.
• Thống đốc BOK được đề cử đã cam kết vào tháng 4 sẽ "phản ứng trước sự yếu kém quá mức của won" ^R.
• Bộ trưởng Tài chính Koo Yun-cheol đã cam kết thực hiện "các biện pháp thị trường ngắn hạn và quản lý dòng vốn" ngay từ tháng 1/2026 ^B. Một số nhà kinh tế thậm chí đã kêu gọi tăng lãi suất dần dần để ổn định tiền tệ ^B.

Trung Quốc đã đi theo hướng ngược lại — quản lý sự tăng giá của NDT thay vì chống lại sự yếu đi:

• PBOC đã "cẩn thận nâng" tỷ giá tham chiếu hàng ngày để kiểm soát tốc độ tăng của NDT, chứ không phải để đảo ngược xu hướng ^R.
• Các nhà phân tích lưu ý rằng PBOC đã gửi "tín hiệu hỗn hợp" vào đầu tháng 7/2026, với những điều chỉnh nhỏ đối với tỷ giá tham chiếu, cho thấy họ cảm thấy thoải mái với sự tăng giá dần dần của NDT ^FFF.
• Vào tháng 2/2026, PBOC đã có động thái kiềm chế đà tăng nhanh của NDT bằng cách loại bỏ tỷ lệ dự trữ rủi ro ngoại hối đối với các hợp đồng kỳ hạn, giảm từ 20% xuống 0%, có hiệu lực từ ngày 2/3/2026 — một tín hiệu cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng chấp nhận một NDT linh hoạt hơn và tiềm năng yếu đi nếu cần ^G.

Những lo ngại về định giá thấp và các yếu tố cấu trúc

Tranh luận về định giá thấp của NDT. Tỷ giá hối đoái thực hiệu lực (REER) của Trung Quốc đã giảm 4,6% trong năm tính đến tháng 9/2025, nghĩa là sức mua thực tế của NDT đã yếu đi ngay cả khi tỷ giá danh nghĩa của nó tăng lên. Điều này giúp duy trì khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Trung Quốc và là nguyên nhân khiến Bộ Tài chính Mỹ giám sát chặt chẽ ^TH.

Won bị định giá thấp do giảm quá mức. Nhiều nguồn tin chính thức — Bộ Tài chính Mỹ, chính Bộ Tài chính Hàn Quốc và BOK — đều tuyên bố rằng sự yếu kém của won đã vượt quá các yếu tố cơ bản của nền kinh tế, hàm ý won đang bị định giá thấp về mặt cơ bản ^BRB.

Tác động đến thương mại của tỷ giá chéo. Tỷ giá chéo CNY/KRW tăng vọt khoảng 18,6% so với cùng kỳ khiến hàng xuất khẩu của Trung Quốc trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua Hàn Quốc và tạo cho Trung Quốc một lợi thế cạnh tranh lớn ở các thị trường nước thứ ba ^I. Khoảng cách cấu trúc này, nếu kéo dài, có thể định hình lại chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại trên khắp Đông Bắc Á.

Khuôn khổ chính sách khác biệt. Trung Quốc vẫn vận hành một chế độ tiền tệ được quản lý chặt chẽ với các biện pháp kiểm soát vốn, cho phép nước này giảm thiểu các cú sốc bên ngoài. Trong khi đó, Hàn Quốc vận hành một chế độ thả nổi phần lớn với tài khoản vốn mở rộng, khiến nước này dễ bị tổn thương hơn nhiều trước hiện tượng dòng vốn nhà đầu tư bán lẻ chảy ra nước ngoài ^RI.

Châu Á đang ngày càng chuyển từ một câu chuyện hội tụ sang một câu chuyện phân kỳ, như nghiên cứu của MUFG trong báo cáo triển vọng nửa cuối năm 2026 đã lưu ý: hiệu suất của các đồng tiền đang được định hình bởi sự tham gia của các quốc gia vào chu kỳ đầu tư do AI dẫn dắt, khả năng cạnh tranh bên ngoài và các yếu tố cơ bản của chính sách trong nước ^M. Sự phân hóa giữa NDT và won là ví dụ rõ ràng nhất cho thực tế mới này.