Kinh tế Việt Nam nửa đầu 2026: GDP tăng 8,18%, được WB nâng lên nhóm thu nhập trung bình cao, nhưng thâm hụt thương mại kỷ lục

Rủi ro cần lưu ý: Các chuyên gia phân tích cảnh báo rằng Việt Nam hiện đang bước vào "giai đoạn phát triển khó khăn hơn nhiều" và phải tránh "bẫy thu nhập trung bình" - tình trạng tăng trưởng kinh tế chững lại trước khi đạt được mức thu nhập cao .

Tăng trưởng GDP: Quý II đạt 8,39%, 6 tháng đầu năm đạt 8,18%

• Quý II/2026: GDP tăng 8,39% so với cùng kỳ năm trước, tăng tốc so với mức 7,94% đã được điều chỉnh tăng của quý I .
• 6 tháng đầu năm (H1/2026): Tăng trưởng GDP lũy kế đạt 8,18% so với cùng kỳ năm 2025, cao hơn mức 7,63% của H1/2025 .
• Quý I/2026: GDP tăng 7,83% so với cùng kỳ, giảm nhẹ so với mức 8,46% của quý IV/2025 nhưng vẫn là mức cao kỷ lục cho một quý I .

Tăng trưởng theo ngành (6 tháng đầu năm 2026)

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tăng trưởng của các ngành trong 6 tháng đầu năm như sau :

• Công nghiệp và xây dựng: +9,81% so với cùng kỳ - là động lực tăng trưởng chính
• Dịch vụ: +8,2% so với cùng kỳ
• Nông, lâm nghiệp và thủy sản: +3,87% so với cùng kỳ

Xét riêng trong quý I/2026, tỷ trọng đóng góp của các ngành là: dịch vụ đóng góp 50,3%, công nghiệp và xây dựng đóng góp 44,1%, và nông nghiệp đóng góp 5,6% .

Thâm hụt thương mại: 16,65 tỷ USD

Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại 16,65 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, một sự đảo chiều mạnh so với mức thặng dư 7,6 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025 . Các chi tiết chính:

• Thâm hụt diễn ra trong suốt 6 tháng rưỡi liên tiếp với cán cân thương mại âm .
• Phần lớn thâm hụt đến từ khối doanh nghiệp trong nước, với tổng mức thâm hụt lên tới 22,61 tỷ USD, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vẫn giữ được thặng dư .
• Riêng tháng 6, xuất khẩu tăng 28,1% so với cùng kỳ lên 50,79 tỷ USD, nhưng nhập khẩu tăng vọt 45,2%, khiến khoảng cách thâm hụt hàng tháng càng lớn .

Khoản thâm hụt này phản ánh một phần sự gia tăng nhập khẩu máy móc và nguyên liệu thô phục vụ sản xuất công nghiệp, vốn cũng là động lực thúc đẩy tăng trưởng GDP mạnh mẽ.

Diễn biến lạm phát

Các nguồn tin cho thấy lạm phát được "kiềm chế" trong quý I/2026 , nhưng áp lực về giá đã gia tăng vào giữa năm. Hãng tin Reuters đưa tin vào tháng 6 rằng Việt Nam đang đối mặt với "áp lực lạm phát" cùng với thâm hụt thương mại . Dữ liệu CPI cụ thể cho 6 tháng đầu năm chưa được công bố đầy đủ trong các kết quả tìm kiếm, nhưng các nhà phân tích đã cảnh báo chi phí tăng cao là một rủi ro cho mục tiêu GDP năm 2026.

Tổng quan cơ hội và rủi ro

Cơ hội:

• Việc WB nâng hạng tín hiệu sự trưởng thành về thể chế, có thể củng cố niềm tin của nhà đầu tư và giảm chi phí vay vốn .
• Quỹ đạo tăng trưởng GDP cao (các nhà phân tích cho rằng có thể đạt khoảng 9% cho cả năm) nhờ sản xuất, công nghiệp định hướng xuất khẩu và dịch vụ .
• Giải ngân vốn FDI mạnh mẽ (cao nhất 5 năm trong quý I) .

Rủi ro:

• Bẫy thu nhập trung bình: Duy trì tăng trưởng nhanh để đạt thu nhập cao là một thách thức về cơ cấu .
• Thâm hụt thương mại gia tăng: Do nhập khẩu tăng vọt, đặc biệt từ khối doanh nghiệp trong nước, gây áp lực lên cán cân thương mại .
• Áp lực lạm phát: Được kiềm chế trong quý I nhưng đang gia tăng, có thể làm phức tạp chính sách tiền tệ .
• Rủi ro toàn cầu: Bất ổn thuế quan từ Mỹ, biến động giá dầu do xung đột Trung Đông, và sự chậm lại của các nền kinh tế lân cận .
• Mất cân bằng doanh nghiệp trong nước: Thâm hụt thương mại tập trung ở khối doanh nghiệp trong nước, cho thấy khoảng cách về năng lực cạnh tranh .