Nga tuyên bố kiểm soát Kostiantynivka: Sự thật chiến trường hay chiêu trò thông tin?

Tuyên bố của Nga về Kostiantynivka

Vào ngày 4/7/2026, Bộ Quốc phòng Nga báo cáo với Tổng thống Vladimir Putin rằng các lực lượng nước này đã giành quyền kiểm soát Kostiantynivka, một đô thị quan trọng ở miền đông Ukraine mà Moscow đã theo đuổi từ lâu trong chiến dịch tấn công Donetsk . Putin phát biểu tại một sở chỉ huy rằng "quyền kiểm soát của Nga đã được thiết lập trên thành phố Kostiantynivka", gọi đây là "bước đầu tiên, nhưng rất quan trọng" . Các tuyên bố trước đó đã leo thang trong suốt năm 2026: Tổng tham mưu trưởng Nga Valery Gerasimov tuyên bố vào tháng 4 rằng Nga kiểm soát hơn 1.700 km2 lãnh thổ Ukraine trong năm nay , và vào tháng 2 tuyên bố kiểm soát "hơn một nửa" Kostiantynivka .

Cách Ukraine và ISW bác bỏ tuyên bố này

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) — bác bỏ có hệ thống:

• Tính đến ngày 15/6, ISW đánh giá rằng Nga đang "tiến hành các chiến dịch thông tin tinh vi bằng cách sử dụng cảnh quay do AI tạo ra về việc cắm cờ để bịa đặt các tuyên bố về thành công chiến thuật" tại Kostiantynivka . Cảnh quay cho thấy cờ Nga ở vùng ngoại ô phía tây được coi là dàn dựng .
• ISW đánh giá rằng chỉ có khoảng 100–150 quân nhân Nga xâm nhập được vào vùng ngoại ô phía đông nam của thành phố, khác xa so với một cuộc chiếm đóng hoàn toàn .
• Vào tháng 5, ISW tuyên bố không còn có thể dự báo khi nào hoặc liệu Nga có thể chiếm được Vành đai Pháo đài hay không, với lý do "tốc độ tiến quân của Nga chậm lại" và khả năng không chắc chắn của Nga trong việc giành được lãnh thổ .
• ISW thường xuyên ghi nhận rằng các tuyên bố về lãnh thổ của Nga bị thổi phồng: vào tháng 2, Nga tuyên bố đã chiếm 900 km2 và 42 khu định cư trong năm 2026, trong khi ISW chỉ thu thập được bằng chứng cho 572 km2 và 19 khu định cư, chênh lệch 328 km2 và 23 khu định cư .

Quân đội Ukraine và các nhà phân tích độc lập:

• Các nhân viên quân sự Ukraine nói với BBC rằng Kostiantynivka hiện tồn tại trong một "vùng xám" nằm ngoài tầm kiểm soát thực sự của bất kỳ bên nào , và nói với CNN rằng những khẳng định về tiến triển của Nga bị "thổi phồng" nhằm tạo ra một "câu chuyện về chiến thắng" để đáp trả các cuộc phản công gần đây của Ukraine .
• Nhà quan sát quân sự Ukraine Denys Popovych thừa nhận Nga vẫn có thể chiếm được thành phố vào cuối mùa hè năm 2026, nhưng mô tả cuộc tấn công mùa xuân-hè của Nga là một "thất bại chiến dịch rộng lớn hơn" .
• Tổng tư lệnh quân đội Ukraine báo cáo đã giành lại hơn 600 km2 lãnh thổ trong năm 2026 .

Bối cảnh chiến lược của Kostiantynivka

Kostiantynivka nằm ở điểm cực nam của 'Vành đai Pháo đài' thuộc tỉnh Donetsk của Ukraine — một chuỗi các thành phố được củng cố kiên cố (bao gồm Sloviansk, Kramatorsk và Druzhkivka) hình thành nên tuyến phòng thủ chính của Ukraine ở phía đông Donetsk . Thành phố này là cửa ngõ quan trọng vào khu vực Donbas rộng lớn hơn và là một trung tâm hậu cần then chốt . Sau thất bại trong nỗ lực đột phá về phía Sloviansk, các lực lượng Nga đã chuyển trọng tâm sang Kostiantynivka như một mục tiêu chính của cuộc tấn công Mùa xuân-Hè 2026 . Điện Kremlin cũng đang cố gắng bao vây đồng thời cả Kostiantynivka và Lyman .

Thời điểm và sự chậm lại được báo cáo của các cuộc tiến quân của Nga trong năm 2026

• Đầu năm 2026: Nga tuyên bố đã chiếm được 1.700 km2 tính đến tháng 4, nhưng ISW đánh giá mức tăng thực tế thấp hơn nhiều (572 km2 tính đến tháng 2), và tuyên bố của Gerasimov bị gọi là "cường điệu quá mức" .
• Tháng 5/2026: ISW đánh giá tốc độ tiến quân của Nga đang chậm lại, khiến người ta không rõ liệu Nga có thể chiếm được Vành đai Pháo đài hay không .
• Tháng 6/2026: Reuters đưa tin rằng trong khi Nga đang nghiền nát Kostiantynivka, "những tiến bộ trên phần còn lại của chiến tuyến dài 1.200 km phần lớn đã bị đình trệ" . CNN đưa tin về những tiến triển "nhỏ giọt", với các nhà phân tích gọi những tuyên bố về tiến bộ lớn của Nga là thổi phồng .
• Ngày 4/7/2026: Nga tuyên bố chiếm được hoàn toàn — nhưng điều này mâu thuẫn với đánh giá của ISW về việc chỉ có 100–150 binh sĩ xâm nhập vào vùng ngoại ô , và các báo cáo của quân đội Ukraine mô tả thành phố là một "vùng xám" tranh chấp chứ không phải là một khu vực bị chiếm đóng .

Kết luận chính: Nga đã đạt được những lợi ích chiến thuật thực tế nhưng hạn chế bên trong vùng ngoại ô phía đông nam của Kostiantynivka thông qua hoạt động thâm nhập của các nhóm nhỏ, nhưng tuyên bố chiếm được hoàn toàn dường như là một sự phóng đại đáng kể — một phần trong những gì ISW mô tả là các chiến dịch thông tin có chủ đích sử dụng cảnh quay do AI dàn dựng . Trong khi đó, các tiến bộ lãnh thổ rộng lớn hơn của Nga trên toàn bộ chiến tuyến 1.200 km phần lớn đã bị đình trệ .