Đợt nắng nóng lịch sử cuối tháng 6/2026 ở châu Âu: Gần 2.300 người chết, thiệt hại kinh tế hàng trăm tỷ USD và 'Ngày mất băng'

Dưới đây là phân tích thiệt hại về người, kinh tế và môi trường từ đợt nắng nóng cuối tháng 6/2026 tại châu Âu, dựa trên các nguồn đã được kiểm chứng.

Thiệt hại về người và tác động của biến đổi khí hậu

• Khoảng 2.300 ca tử vong do nắng nóng được ghi nhận tại 12 thành phố châu Âu trong giai đoạn cuối tháng 6 đến đầu tháng 7, theo một đánh giá khoa học nhanh .
• Trong số đó, khoảng 1.500 ca tử vong (65%) được cho là do biến đổi khí hậu do con người gây ra, nghĩa là số người chết đã tăng gấp ba lần so với nếu không có biến đổi khí hậu .
• Riêng tại Tây Ban Nha, Viện Y tế Carlos III báo cáo 1.028 ca tử vong do nắng nóng trong tháng 6 – gấp đôi con số 407 ca của tháng 6/2025 .
• Một phân tích khác trên 854 thành phố châu Âu trong suốt mùa hè cho thấy, biến đổi khí hậu đã gây ra 16.469 ca tử vong vượt mức, chiếm gần 70% tổng số ca tử vong do nắng nóng .

Kỷ lục nhiệt độ bị xô đổ

Nhiều quốc gia đã thiết lập các kỷ lục nhiệt độ mới trong đợt nắng nóng này :

• Đức phá kỷ lục quốc gia ba ngày liên tiếp, đỉnh điểm là 41,7°C (107,1°F) tại Coschen vào ngày 28/6, với 252 trạm thời tiết trên toàn quốc ghi nhận nhiệt độ cao nhất mọi thời đại .
• Đan Mạch ghi nhận nhiệt độ cao nhất trong lịch sử .
• Cộng hòa Séc cũng lập kỷ lục quốc gia mới .
• Anh, Pháp và Thụy Sĩ trải qua đợt nắng nóng tháng 6 kỷ lục trước khi đợt không khí nóng di chuyển về phía đông .
• Tây Ban Nha và Anh ghi nhận tháng 6 nóng nhất trong lịch sử .

Thiệt hại môi trường: 'Ngày mất băng' tại Thụy Sĩ

• Thụy Sĩ đạt 'Ngày mất băng' (Glacier Loss Day) vào ngày 29/6/2026 – thời điểm mà toàn bộ tuyết và băng tích tụ trong mùa đông đã tan chảy, và sự tan chảy tiếp theo bắt đầu bào mòn khối lượng vĩnh viễn của sông băng .
• Đây là lần xuất hiện 'Ngày mất băng' sớm thứ hai trong lịch sử, trước nhiều tuần so với thời điểm tan băng thông thường vào tháng 8, do một mùa đông ít tuyết và đợt nắng nóng khắc nghiệt tháng 6 .
• Nhà băng hà học Matthias Huss cảnh báo rằng ngày đến sớm này "đẩy dãy Alps vào một năm mất băng nặng nề khác" .

Rủi ro kinh tế và áp lực lên cơ sở hạ tầng

• Nắng nóng cực đoan ở châu Âu đang được coi là rủi ro kinh tế vĩ mô mang tính cơ cấu, không chỉ là cú sốc tạm thời, đặc biệt ảnh hưởng đến Đức – nền kinh tế lớn nhất khối .
• Allianz (tập đoàn bảo hiểm hàng đầu) mô hình hóa rằng các nền kinh tế giàu có chịu ảnh hưởng nhất châu Âu có thể đối mặt với tổng thiệt hại GDP từ 5% đến 7% vào năm 2030, tương đương 638 tỷ USD giá trị sản lượng mất đi. Pháp được dự báo là nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề nhất .
• Cơ sở hạ tầng trọng yếu bị quá tải: mạng lưới đường sắt bị gián đoạn, lò phản ứng hạt nhân phải ngừng hoạt động, và các đợt mất điện diện rộng xảy ra khi nắng nóng bộc lộ giới hạn của hệ thống nhà ở, giao thông, y tế và năng lượng .
• Chính phủ Pháp đã dành 100 triệu euro (114 triệu USD) hỗ trợ khẩn cấp cho nông dân và hệ thống làm mát cho vật nuôi .

Lời kêu gọi thích ứng và đầu tư hạ tầng chống nóng

• Sự kiện này đã làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt về hạ tầng chống nóng lâu dài. Tại Anh, Chủ tịch Ủy ban Rủi ro Nhiệt Quốc gia Emma Howard Boyd cảnh báo nước này "đang thiếu sự chuẩn bị một cách nguy hiểm" và kêu gọi đầu tư vào các trung tâm làm mát, hệ thống cảnh báo nắng nóng và cải tạo các tòa nhà cũng như giao thông .
• Các chuyên gia và nhà phân tích mô tả nắng nóng là "một trong những sự thay đổi đầu tư cơ cấu lớn nhất đang diễn ra ở bất kỳ đâu trong thế giới phát triển", thúc đẩy nhu cầu về hệ thống làm mát, củng cố lưới điện, cơ sở hạ tầng chịu nhiệt và các công nghệ thích ứng khí hậu .
• Đợt nắng nóng đã bộc lộ rằng không một quốc gia châu Âu nào thích ứng hoàn toàn với một thế giới có nắng nóng cực đoan tái diễn, thúc đẩy những lời kêu gọi đầu tư thích ứng bền vững thay vì chỉ ứng phó khủng hoảng .