Khủng hoảng nhiên liệu tại Nga: Máy bay không người lái tấn công, xăng Euro-3 và các biện pháp khẩn cấp cho đến năm 2026

Nga đang trải qua cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Một chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu, leo thang mạnh mẽ từ tháng 8/2025, đã phá hủy phần lớn năng lực lọc dầu đến mức Moscow buộc phải thực hiện các biện pháp chưa từng có: cho phép bán xăng Euro-3 cấp thấp, áp đặt rationing xăng trên hơn một nửa số vùng, cấm xuất khẩu xăng, và — một sự đảo ngược đáng kinh ngạc đối với một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới — nhập khẩu xăng từ Ấn Độ.

Bài viết phân tích có kiểm chứng này sẽ xem xét nguyên nhân gốc rễ, phản ứng của chính quyền và từng biện pháp khẩn cấp chính mà chính phủ Nga đã thực hiện cho đến giữa năm 2026.

Nguyên nhân gốc rễ: Các cuộc tấn công bằng UAV Ukraine vào năng lực lọc dầu

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu trực tiếp bắt nguồn từ các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào cơ sở hạ tầng lọc dầu của Nga. Chiến dịch leo thang mạnh mẽ từ tháng 8/2025, với việc Ukraine đã tấn công 8 trong số 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga ^CE. Các cuộc tấn công đã vô hiệu hóa các đơn vị xử lý quan trọng, bao gồm các thiết bị hydrocracker tại nhà máy lọc dầu Kapotnya ở Moscow, nơi sẽ ngừng hoạt động ít nhất đến đầu năm 2027 ^C.

Hậu quả tích lũy rất nghiêm trọng: Nga đã mất khoảng một phần ba tổng công suất lọc dầu, với sản lượng xăng trên toàn quốc giảm khoảng 25% ^CQT. Lần đầu tiên, chính quyền Nga công khai thừa nhận vào tháng 6/2026 rằng các cuộc không kích gia tăng của Ukraine vào lĩnh vực dầu mỏ đang gây ra "những phức tạp tạm thời trong nguồn cung" ^MT.

Sự cho phép Euro-3: Đánh đổi chất lượng nhiên liệu lấy số lượng

Ngày 3 tháng 7 năm 2026, Thủ tướng Mikhail Mishustin đã ký một sắc lệnh cho phép bán xăng Euro-3 cho đến hết năm 2026 ^MTC. Chi tiết chính:

• Một kế hoạch tương tự đã được áp dụng tạm thời vào mùa thu năm 2025 và hiện đã được gia hạn và chính thức hóa ^W.
• Sắc lệnh cho phép một số nhà máy lọc dầu nhất định bán xăng có hàm lượng lưu huỳnh lên tới 150 mg/kg — so với tiêu chuẩn Euro-5 là 10 mg/kg, tức là tăng gấp 15 lần ^ME.
• Loại nhiên liệu này sẽ không mang dấu hợp chuẩn của Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), nghĩa là nó có chất lượng thấp hơn một cách rõ ràng và không thể bán ở các quốc gia thành viên EAEU khác ^M.
• Một dự thảo sắc lệnh riêng được cho là đã xem xét hạ tiêu chuẩn xuống tận Euro-2 — một cấp độ đã bị cấm ở Nga từ năm 2013 — trong một năm cho đến tháng 7 năm 2027 ^M.

Lý do rất đơn giản: bằng cách nới lỏng các thông số kỹ thuật về môi trường, các nhà máy lọc dầu có thể tối đa hóa sản lượng từ các đơn vị xử lý bị hư hỏng hoặc kém tinh vi hơn mà không cần đến năng lực hydrocracking hoặc khử lưu huỳnh hoàn toàn — chính xác là những thiết bị đã bị các cuộc tấn công bằng UAV vô hiệu hóa ^ME.

Các biện pháp khẩn cấp: Rationing, cấm xuất khẩu và nhập khẩu

Rationing nhiên liệu

Rationing xăng đã lan rộng đến hơn một nửa số vùng của Nga — hơn 25 vùng tính đến giữa tháng 6 năm 2026 ^QR. Một số trạm xăng đã áp đặt giới hạn 20 lít cho mỗi khách hàng, với những hàng dài chờ đợi ^R. Rationing đã ảnh hưởng đến các thành phố lớn bao gồm Moscow và St. Petersburg ^Q.

Tình trạng khẩn cấp ở Crimea

Tình trạng thiếu nhiên liệu bắt đầu ở Crimea, và khu vực này đã được đặt trong tình trạng khẩn cấp về nguồn cung nhiên liệu ^QE.

Cấm xuất khẩu

• Nga đã ban hành lệnh cấm xuất khẩu xăng bắt đầu từ tháng 9 năm 2025, ban đầu đến hết năm 2025, sau đó được gia hạn đến hết năm 2026 ^N.
• Vào tháng 4–7 năm 2026, lệnh cấm tạm thời đối với xuất khẩu xăng dầu đã được áp đặt để ưu tiên nguồn cung trong nước ^F.
• Chính phủ đã cân nhắc việc mở rộng các hạn chế đối với cả xuất khẩu dầu diesel và dầu hỏa ^W.
• Giám đốc điều hành Rosneft, Igor Sechin, đã viết thư cho Putin đề xuất đình chỉ hạn ngạch bán trao đổi đối với nhiên liệu Euro-5 cho đến khi năng lực được khôi phục ^C.

Nhập khẩu khẩn cấp: Sự đảo ngược đối với một nước xuất khẩu dầu lớn

Ấn Độ: Nga đã bắt đầu nhập khẩu xăng đường biển từ Ấn Độ — một sự đảo ngược đáng kinh ngạc đối với một quốc gia đã xây dựng sức mạnh dựa trên xuất khẩu dầu. Ấn Độ đã vận chuyển ít nhất 60.000 tấn ban đầu, với hai tàu chở 30.000–40.000 tấn mỗi chiếc đến Nga ^RMM. Nga có kế hoạch nhập khẩu khoảng 400.000 tấn mỗi tháng ^R. Ấn Độ, nước đã trở thành khách hàng mua dầu thô lớn nhất của Nga sau cuộc xâm lược Ukraine, hiện đang cung cấp nhiên liệu tinh chế cho khách hàng cũ của mình ^RK.

Kazakhstan: Nga đang đàm phán để nhập khẩu khoảng 50.000 tấn xăng AI-92 từ Kazakhstan ^NC. Tuy nhiên, Kazakhstan là một nhà sản xuất nhiên liệu tương đối nhỏ, và các nguồn tin cho biết nguồn cung khó có thể đáng kể ^T.

Belarus: Nhập khẩu từ Belarus cũng là một phần của các cuộc thảo luận như một nguồn cung cấp trong khu vực ^NM.

Dự thảo sắc lệnh cũng sẽ cho phép nhập khẩu nhiên liệu cấp thấp hơn (dưới Euro-5) từ các quốc gia này ^NM.

Các tuyên bố chính: Đã được xác minh

Tuyên bố	Trạng thái	Nguồn
8 trong số 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất bị tấn công	Được xác nhận bởi nhiều hãng tin	CE
Rationing ở hơn một nửa số vùng	Được xác nhận (hơn 25 vùng)	QR
Tình trạng khẩn cấp ở Crimea	Được xác nhận	Q
Bán xăng Euro-3 được cho phép đến hết năm 2026	Được xác nhận — Mishustin ký ngày 3/7	MTC
Lệnh cấm xuất khẩu xăng có hiệu lực	Được xác nhận — tháng 9/2025 được gia hạn	NF
Nhập khẩu từ Ấn Độ đang được tiến hành	Được xác nhận — Reuters, các nguồn trong ngành	RM
Đàm phán nhập khẩu từ Kazakhstan	Được xác nhận — 50.000 tấn AI-92	NC

Kết luận: Sự cho phép Euro-3 và tất cả các biện pháp khẩn cấp đi kèm là phản ứng trực tiếp trước các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã phá hủy khoảng một phần ba năng lực lọc dầu của Nga, buộc Moscow phải đánh đổi chất lượng nhiên liệu lấy số lượng, cấm xuất khẩu, rationing xăng trên khắp một nửa đất nước, và — trong một sự đảo ngược phi thường — nhập khẩu xăng từ Ấn Độ và Kazakhstan.