El Niño 2026: Xác nhận hình thành, siêu mạnh và tác động đến toàn cầu

Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Quốc tế về Khí hậu và Xã hội (IRI) thuộc Đại học Columbia cho thấy, dị thường SST tại khu vực Niño 3.4 đạt +0,48°C vào tháng 3–5/2026, tăng vọt lên +0,94°C vào tháng 5/2026 và tiếp tục tăng lên mức +1,7°C trong tuần tính đến ngày 17/6/2026 . Nhiều trung tâm mô hình hóa hiện đề cập đến khả năng về một "Siêu El Niño" (Super El Niño) .

Các tác động dự kiến đến thời tiết cực đoan toàn cầu

Trung tâm Nghiên cứu Chung của Liên minh châu Âu (JRC) cảnh báo, các tác động sẽ được cảm nhận trong suốt giai đoạn 2026–27 và có thể kéo dài ngay cả sau khi sự kiện đạt đỉnh . Các tác động trọng tâm bao gồm:

• Nắng nóng cực đoan sẽ gia tăng trên khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới từ tháng 9/2026 trở đi .
• WMO cảnh báo về các "sự kiện thời tiết cực đoan" bao gồm các đợt nắng nóng, hạn hán và mưa lớn trên toàn cầu .
• El Niño thường làm tăng nhiệt độ toàn cầu và gia tăng khả năng xảy ra lũ lụt, hạn hán, cháy rừng, mất mùa và gián đoạn nghề cá .
• Hiện tượng này cũng làm thay đổi các dòng tia (jet stream) và làm biến đổi các kiểu mưa, dẫn đến các cơn bão khắc nghiệt hơn ở một số khu vực .

Lượng mưa khu vực: Ấn Độ

Ấn Độ đang cảm nhận rõ tác động. Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) thông báo vào ngày 12 tháng 6 năm 2026 rằng các điều kiện El Niño từ trung bình đến mạnh dự kiến sẽ kéo dài trong suốt mùa gió mùa từ tháng 6 đến tháng 9 .

• Dự báo chính thức của IMD về lượng mưa mùa gió mùa ở mức dưới trung bình, chỉ đạt 92% so với Giá trị Trung bình Dài hạn (LPA) với sai số mô hình ±5% . Tờ Times of India đưa tin dự báo có thể thấp tới 90% LPA, mức thấp nhất trong 11 năm .
• Công ty dự báo tư nhân Skymet cũng dự đoán lượng mưa gió mùa dưới trung bình trong năm 2026 .
• Các chuyên gia nhận định xác suất mưa gió mùa dưới trung bình trong các đợt El Niño từ trung bình đến rất mạnh kể từ năm 1951 là "khá cao" .
• Sự thiếu hụt này làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về sản lượng nông nghiệp đối với các loại cây trồng như lúa gạo, bông và đậu nành tại quốc gia đông dân nhất thế giới .

Lượng mưa khu vực: Israel và Trung Đông

Bằng chứng cụ thể cho Israel ít rõ ràng hơn, nhưng một số nguồn tin cung cấp bối cảnh hữu ích:

• Mạng lưới Hệ thống Cảnh báo Sớm Nạn đói (FEWS NET) chỉ ra rằng một tình huống El Niño sẽ dẫn đến lượng mưa trên trung bình ở Trung Đông .
• Một bài trình bày của Anticipation Hub về triển vọng ENSO cho khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA) lưu ý rằng El Niño có xu hướng mang đến các điều kiện ấm hơn cho một phần phía Đông Địa Trung Hải, trong khi tín hiệu về lượng mưa rất khác nhau .
• Khu vực này trước đó đã trải qua lượng mưa dưới trung bình trong giai đoạn La Niña trước đó (tháng 10–11/2025) ảnh hưởng đến Iraq, Jordan, Lebanon, Palestine và Syria . El Niño có thể chuyển mô hình này sang các điều kiện ẩm ướt hơn, nhưng các dự báo cụ thể cho Israel vẫn chưa được định lượng trong các nguồn tin chính thống.

Lưu ý quan trọng: Khả năng dự báo theo mùa ở phía Đông Điạ Trung Hải thấp hơn so với vùng nhiệt đới. Kết quả chính xác về lượng mưa ở Israel sẽ phụ thuộc vào cường độ và đường đi của các hệ thống bão mùa đông, vốn được điều chỉnh nhưng không phải hoàn toàn do El Niño quyết định.

Rủi ro khí hậu dài hạn đến năm 2027

• Tác động kéo dài: Phân tích của JRC nhấn mạnh rằng các tác động khí hậu có thể tiếp diễn ngay cả sau khi sự kiện El Niño đã đạt đỉnh .
• Kỷ lục nhiệt độ toàn cầu: Các sự kiện El Niño, đặc biệt là những sự kiện mạnh, thường góp phần tạo ra những năm nóng nhất . Xảy ra trên nền tảng của hiện tượng ấm lên toàn cầu dài hạn, năm 2027 có thể chứng kiến nhiệt độ toàn cầu phá vỡ các kỷ lục.
• Gánh nặng nhân đạo: Báo cáo của Welthungerhilfe chỉ ra rằng El Niño trong lịch sử có liên quan đến nạn mất mùa, gia tăng mất an ninh lương thực, cháy rừng, gia tăng nguy cơ xung đột dân sự và gia tăng nguy cơ dịch bệnh ở các khu vực dễ bị tổn thương .
• Khả năng dấu chân kéo dài nhiều năm: Ngay cả khi El Niño suy yếu, sự ấm lên chậm lại của các đại dương toàn cầu và sự thay đổi trong các mô hình mưa khu vực có thể tiếp tục ảnh hưởng đến nông nghiệp, tài nguyên nước và sức khỏe cộng đồng đến năm 2027 và xa hơn nữa .

Kết luận: El Niño 2026 đã được xác nhận, đang mạnh lên nhanh chóng và có 63% khả năng trở thành một sự kiện rất mạnh (lớn trong lịch sử) vào cuối năm 2026. Ấn Độ đối mặt với một mùa gió mùa thấp hơn trung bình có thể gây căng thẳng cho nông nghiệp. Israel và khu vực Trung Đông rộng lớn hơn có thể hứng chịu lượng mưa trên trung bình, nhưng tín hiệu kém chắc chắn hơn. Các tác động toàn cầu — nắng nóng cực đoan, hạn hán, lũ lụt và rủi ro an ninh lương thực — dự kiến sẽ kéo dài cho đến ít nhất năm 2027.