Eo biển Hormuz mở cửa trở lại nhưng kinh tế toàn cầu vẫn còn đau đớn: PMI Anh suy giảm, nhôm tăng giá và mất ít nhất 7 tháng để phục hồi

Eo biển mở cửa trở lại — Nhưng lưu lượng vẫn ở mức thấp hơn nhiều so với bình thường

Vào ngày 18/6, 25 tàu thương mại đã đi qua eo biển, con số cao nhất kể từ tháng 4, nhưng chỉ bằng một phần nhỏ so với lưu lượng trước khủng hoảng . Các nhà phân tích tại Kpler cảnh báo rằng "việc mở cửa trở lại không đồng nghĩa với phục hồi", lưu ý rằng khoảng 119 tàu chở hàng vẫn bị mắc kẹt bên trong Vịnh Ba Tư . Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran phải được dỡ bỏ hoàn toàn trước ngày 19/7, và Iran đã cam kết nỗ lực hết sức để khôi phục giao thông bình thường trong cùng khung thời gian .

Tuy nhiên, những trở ngại đáng kể vẫn còn đó. Các bãi mìn hải quân, chi phí bảo hiểm tăng vọt (phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng từ khoảng 0,1% giá trị tàu lên gần 5%) và cơ sở hạ tầng bị hư hại có nghĩa là sự gián đoạn có thể kéo dài thêm vài tháng nữa . Mỹ đã chỉ ra rằng các hoạt động rà phá bom mìn có thể mất đến sáu tháng .

PMI Sản xuất: Anh Chịu Tổn Thương, Canada Không Có Dữ Liệu

Vương quốc Anh: PMI Sản xuất của Anh do S&P Global công bố đã giảm xuống 52,5 trong tháng 6/2026, từ mức đỉnh 4 năm là 53,9 trong tháng 5 . Mặc dù vẫn ở trên ngưỡng mở rộng 50,0, sự sụt giảm này phản ánh sự suy yếu của các đơn đặt hàng mới ngay cả khi sản lượng nhà máy đạt mức cao nhất trong 21 tháng nhờ hoạt động tích trữ hàng hóa để đề phòng giá cả tăng . Trong tháng 4 và tháng 5, các nhà sản xuất Anh báo cáo chi phí đầu vào tăng mạnh nhất kể từ giữa năm 2022 và sự chậm trễ giao hàng nghiêm trọng nhất kể từ năm 2022, nguyên nhân trực tiếp từ việc đóng cửa Hormuz . Đến tháng 6, PMI tổng hợp của Anh giảm xuống mức thấp nhất trong 14 tháng là 49,4, rơi vào vùng suy thoái .

Canada: Dữ liệu PMI sản xuất cụ thể của Canada cho tháng 6/2026 không được ghi nhận trong các kết quả tìm kiếm có sẵn. Một báo cáo PMI toàn cầu từ tháng 6/2025 có bao gồm Canada trong biểu đồ cùng với các quốc gia khác, nhưng không tìm thấy số liệu PMI tháng 6/2026 hiện tại cho Canada trong các tài liệu nguồn . Đây là một khoảng trống đáng chú ý trong các bằng chứng hiện có.

Bối cảnh Khu vực Eurozone: PMI tổng hợp của Khu vực đồng Euro (Eurozone) trong tháng 6 là 49,5, vẫn nằm trong vùng suy thoái nhưng tăng nhẹ so với mức 48,5 của tháng 5 . Lĩnh vực sản xuất đặc biệt yếu do chi phí năng lượng và sự gián đoạn nguồn cung từ xung đột. S&P Global lưu ý rằng "tác động tổng thể lớn nhất đối với chuỗi cung ứng và chi phí đầu vào cho đến nay rõ ràng là ở châu Âu" .

Thị trường Kim loại Chịu Áp lực: Thép và Nhôm

Xuất khẩu Thép Iran: Các nhà xuất khẩu phôi thép Iran vẫn tiếp tục chào hàng bất chấp việc đóng cửa Hormuz, nhưng các giao dịch không ổn định do hạn chế về tàu, chi phí bảo hiểm cao và sự gián đoạn vận chuyển . Các kênh hậu cần thay thế và cảng Chabahar đã hỗ trợ một phần dòng xuất khẩu sang Trung Quốc và Ấn Độ . Iran cũng đã đình chỉ tất cả các hoạt động xuất khẩu thép tấm (slab) và thép cuộn (sheet) cho đến ngày 30/5 sau khi thiệt hại do xung đột khiến khoảng 10 triệu tấn công suất hàng năm ngừng hoạt động .

Xuất khẩu Thép của Trung Quốc: Sự gián đoạn đã ảnh hưởng nặng nề đến xuất khẩu thép của Trung Quốc sang Trung Đông — một khu vực chiếm khoảng 14% tổng khối lượng xuất khẩu thép thành phẩm của Trung Quốc — khi việc vận chuyển qua eo biển bị ngừng trệ . Đến ngày 10/3, một lệnh phong tỏa "trên thực tế" đã khiến hoạt động xuất khẩu thép của Trung Quốc tới Vịnh Ba Tư bị đình trệ hoàn toàn, khi các công ty bảo hiểm hàng hải rút bảo hiểm và giá cước vận tải tăng vọt hơn 30% .

Hợp đồng Tương lai Nhôm: Các quốc gia Vùng Vịnh sản xuất khoảng 9% nguồn cung nhôm của thế giới, và chiến tranh đã đẩy giá nhôm tăng cao . Giá đã tăng 8% chỉ trong tháng 3/2026 và vào ngày 28/3, Iran tấn công Nhà máy Nhôm Emirates Global (EGA), gây ra sự gián đoạn sản xuất lớn . Hơn 150.000 tấn kim loại đã đăng ký trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) đã bị rút khỏi các kho, phản ánh sự gián đoạn rộng lớn hơn đối với xuất khẩu của khu vực . Sự thiếu hụt nhôm có tác động trực tiếp đến ngành công nghiệp ô tô, hàng không vũ trụ, điện tử và xây dựng .

Giá cả sẽ mất bao lâu để bình thường hóa?

Các nhà phân tích đều nhất trí rằng quá trình bình thường hóa sẽ diễn ra từ từ, chứ không phải ngay lập tức:

• "Vài tuần, thậm chí vài tháng" để nguồn cung dầu và các tài nguyên khác trở lại, do cần thời gian để tái bố trí tàu và đánh giá cơ sở hạ tầng .
• Một nguyên tắc được trích dẫn rộng rãi từ Albert Chu, giám đốc danh mục đầu tư tại Man Group, đó là "cứ mỗi một ngày Hormuz ngừng hoạt động, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu cần ba ngày để bình thường hóa" . Một ước tính khác từ phân tích liên kết với Bloomberg cho thấy bảy ngày phục hồi cho mỗi ngày gián đoạn, điều này sẽ ngụ ý khoảng 28+ tuần (khoảng 7 tháng) kể từ lần đóng cửa kéo dài ~120 ngày .
• DW đưa tin rằng các bãi mìn hải quân, chi phí bảo hiểm tăng cao và sự bất ổn địa chính trị có nghĩa là sự gián đoạn có thể kéo dài thêm vài tháng nữa .
• Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) đã cảnh báo vào ngày 30/6 rằng trong khi việc mở cửa trở lại mang lại sự nhẹ nhõm ngay lập tức cho thị trường năng lượng, hệ thống lương thực và giao thông sẽ mất nhiều thời gian hơn để phục hồi, và các nền kinh tế dễ bị tổn thương sẽ phải đối mặt với chi phí cao kéo dài .
• Công ty dầu mỏ thuộc sở hữu nhà nước của UAE đã tuyên bố rằng dòng chảy vận chuyển đầy đủ có thể không bình thường hóa cho đến năm 2027 .

Nhìn chung, việc bình thường hóa giá cả hoàn toàn dự kiến sẽ không xảy ra trước cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, đòi hỏi nhiều tháng rà phá bom mìn, sửa chữa cơ sở hạ tầng và tái cân bằng chuỗi cung ứng .

Bức tranh Kinh tế Rộng hơn

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng toàn cầu giảm xuống trong tháng 6/2026, cảnh báo rằng hậu quả kinh tế có thể leo thang đáng kể trừ khi đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài . Oxford Economics ước tính rằng cú sốc kết hợp từ nguồn cung dầu giảm, chi phí vận chuyển cao hơn và phần bù rủi ro địa chính trị sẽ đẩy lạm phát của Mỹ lên 5,5% và lạm phát Khu vực đồng Euro lên 3,5%, với GDP của Khu vực đồng Euro và Nhật Bản giảm trong nửa cuối năm 2026 . Giám đốc điều hành IMF đã cảnh báo về "các tác động thứ cấp và thứ ba" có thể gây ra "sự điều chỉnh giảm trong dự báo tăng trưởng toàn cầu" .

Ngoài dầu mỏ và kim loại, việc đóng cửa đã làm gián đoạn dòng chảy của lưu huỳnh (các nước Vùng Vịnh chiếm khoảng 45% nguồn cung toàn cầu), methanol và quặng sắt chất lượng cao — những mặt hàng thiết yếu cho sản xuất phân bón, công nghệ năng lượng xanh và sản xuất công nghiệp . Cuộc khủng hoảng này cho thấy rõ ràng rằng eo biển Hormuz không chỉ là một điểm thắt cổ chai về dầu mỏ; nó là một mắt xích quan trọng của toàn bộ thương mại hàng hóa toàn cầu.

Những điểm chính

• Eo biển mở cửa trở lại vào ngày 18/6/2026 sau ~120 ngày đóng cửa, nhưng lưu lượng vẫn thấp hơn nhiều so với trước khủng hoảng.
• PMI sản xuất của Anh giảm xuống 52,5 trong tháng 6 khi hoạt động tích trữ hàng hóa giảm dần; dữ liệu PMI của Canada cho tháng 6/2026 không có sẵn trong các báo cáo nguồn.
• Giá nhôm tăng 8% trong tháng 3; xuất khẩu thép của Iran vẫn tiếp tục nhưng với các giao dịch không ổn định.
• Việc bình thường hóa giá cả hoàn toàn dự kiến sẽ mất đến cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 , do việc rà phá bom mìn, tái bố trí tàu và tái cân bằng chuỗi cung ứng đều góp phần gây ra sự chậm trễ.