Đòn giáng kép từ đợt nắng nóng kỷ lục năm 2025: Châu Âu thiệt hại 126 tỷ Euro, gây áp lực lên chính sách của ECB

Allianz Research đưa ra một ước tính thứ ba, tính toán rằng các đợt nắng nóng có thể làm giảm tới 0,5 điểm phần trăm tăng trưởng GDP năm 2025 của châu Âu, mặc dù tác động khác biệt đáng kể giữa các quốc gia: Đức mất ước tính 0,1 điểm phần trăm, trong khi Tây Ban Nha — nơi nhiệt độ mùa hè cao hơn bình thường khoảng 10°C — phải hứng chịu mức giảm lên tới 1,4 điểm phần trăm . Để so sánh, một nghiên cứu năm 2021 về những năm nắng nóng tồi tệ nhất ở châu Âu (2003, 2010, 2015, 2018) cho thấy chỉ riêng việc giảm năng suất lao động đã cắt giảm sản lượng GDP từ 0,3–0,5%, và vượt quá 1% ở các khu vực phía nam chịu ảnh hưởng nặng nề nhất .

Tác động đến giá lương thực và lạm phát: Kênh 'Climateflation' (Lạm phát khí hậu)

Tác động của nắng nóng lên giá lương thực là ngay lập tức và có thể đo đếm được. Phân tích của ECB công bố vào tháng 5 năm 2026 ước tính rằng đợt nắng nóng mùa hè năm 2025 đã làm tăng giá thực phẩm chưa qua chế biến ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu từ 0,4 đến 0,7 điểm phần trăm trong vòng một năm . Một phân tích riêng biệt, xem xét các tác động rộng hơn của nắng nóng, hạn hán và cháy rừng, cho thấy lạm phát giá lương thực ở Eurozone có khả năng đã tăng thêm khoảng 1–2 điểm phần trăm và cảnh báo rằng kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình “đặc biệt nhạy cảm” với lạm phát lương thực .

Trên thực tế, thiệt hại nông nghiệp rất nghiêm trọng. Tại Pháp, nhiệt độ kỷ lục đã phá hủy mùa màng ngô và gây ra cái chết hàng loạt cho gia cầm. Trên khắp Nam Âu, đất đai khô cằn và vật nuôi kiệt quệ đã thắt chặt chuỗi cung ứng — lợn ở Tây Ban Nha chán ăn, bò ở Anh cho ít sữa hơn . Nghị viện châu Âu lưu ý vào tháng 5 năm 2025 rằng trong khi lạm phát lương thực của EU đã ổn định dưới 3%, tỷ lệ lạm phát hàng năm đã tăng từ 2% trong tháng 1 lên 3% trong tháng 3, với giá đầu vào nông nghiệp vẫn cao hơn 30% so với mức năm 2020 .

Những lo ngại về kinh tế vĩ mô và ổn định tài chính rộng hơn

Ngoài các con số GDP và lạm phát chính, đợt nắng nóng năm 2025 đã tạo ra những lớp phức tạp mới cho các nhà hoạch định chính sách của Eurozone.

Biến động lạm phát và sự phức tạp trong chính sách. Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã lưu ý rằng các hiện tượng thời tiết cực đoan làm gia tăng biến động lạm phát, khiến việc dự báo và ra quyết định của ngân hàng trung ương trở nên khó khăn hơn . Bài blog nghiên cứu của ECB từ tháng 7 năm 2025 kết luận rằng sự sụt giảm sản lượng khu vực do một đợt nắng nóng không chỉ đáng kể (khoảng 1%) mà còn kéo dài, tăng cường đến mức thấp nhất là 1,5% sau hai năm .

Rủi ro tăng trưởng-lạm phát vẫn 'lớn nhưng cân bằng.' Olaf Sleijpen, người đứng đầu ngân hàng trung ương Hà Lan, cho biết vào tháng 12 năm 2025 rằng các mối đe dọa đối với cả tăng trưởng và lạm phát trong Eurozone là “tương đối cân bằng nhưng vẫn còn đáng kể”, đòi hỏi ECB phải linh hoạt trong các quyết định chính sách trong tương lai .

Rủi ro đối với ổn định tài chính. Báo cáo Ổn định Tài chính tháng 5 năm 2025 của ECB đã chỉ ra rằng bất ổn địa chính trị và chính sách đã tăng vọt lên mức vốn đã cao, với các cú sốc khí hậu làm gia tăng môi trường rủi ro cho các ngân hàng và công ty bảo hiểm .

Sự khác biệt về tác động giữa các khu vực tạo ra 'áp lực tiền tệ do nhiệt độ. ' Nghiên cứu học thuật công bố năm 2024 cho thấy sự khác biệt lớn về mức độ tiếp xúc với nhiệt độ giữa các quốc gia phía bắc và phía nam Eurozone tạo ra sự khác biệt đáng kể trong cách các biến số kinh tế vĩ mô phản ứng với các bất thường về nhiệt độ. “Áp lực tiền tệ do nhiệt độ” này khiến cho chính sách lãi suất một khuôn mẫu cho tất cả (one-size-fits-all) của ECB trở nên khó điều chỉnh hơn và nghiên cứu dự đoán sự khác biệt này sẽ trở nên tồi tệ hơn theo thời gian .

Những lưu ý quan trọng

• Kịch bản 5% GDP gặp rủi ro từ NGFS là một dự báo rủi ro đuôi nghiêm trọng, không phải là dự báo trung tâm. Nó giả định một chuỗi các sự kiện cực đoan trong một khung thời gian 5 năm .
• Các con số 43 tỷ Euro và 126 tỷ Euro bao gồm tất cả các hiện tượng thời tiết cực đoan (nắng nóng, hạn hán, lũ lụt) trong năm 2025, không chỉ riêng nắng nóng .
• Một số nhà phân tích, bao gồm Thống đốc Ngân hàng Pháp Emmanuel Moulin, lưu ý rằng các tác động kinh tế ngắn hạn của nắng nóng có thể “hơi mơ hồ” — một số lĩnh vực nhất định (ví dụ: du lịch, thiết bị làm mát) có thể được hưởng lợi — trong khi các tác động trung hạn là “rõ ràng” tiêu cực đối với tăng trưởng .