Cuộc chạy đua tốc độ trên bầu trời Ukraine: Drone phản lực Nga và bài toán khó cho phòng không Kiev

Dưới đây là phân tích chi tiết, có nguồn dẫn chứng cho tất cả năm khía cạnh.

---

1. Nga leo thang sử dụng drone tấn công phản lực như thế nào

Nga đang nhanh chóng chuyển đổi từ drone cánh quạt Shahed/Geran sang các biến thể động cơ phản lực bay nhanh và cao hơn. Đại tá Yurii Ihnat, phát ngôn viên Không quân Ukraine, cho biết Moscow hiện đang triển khai drone phản lực "hầu như suốt ngày đêm" cùng với các loạt tên lửa, cố tình nhằm làm cạn kiệt nguồn tên lửa đánh chặn hạn chế của Ukraine . Các drone phản lực được trộn lẫn vào các gói tấn công bão hòa quy mô lớn, buộc hệ thống phòng không Ukraine phải đối phó bằng tên lửa đất đối không đắt tiền vì các drone đánh chặn chậm hơn không thể bắt kịp chúng .

---

2. Những thách thức chiến thuật cụ thể đối với drone đánh chặn và phòng không Ukraine

Khoảng cách tốc độ. Các biến thể Geran phản lực đạt tốc độ 500 km/h — nhanh gấp ba lần so với Shahed cánh quạt (~180 km/h) — vượt xa hầu hết các drone đánh chặn FPV hiện có của Ukraine . Các chỉ huy báo cáo rằng drone đánh chặn hiện tại "không thể bắt kịp" drone phản lực, vốn có thể bay ở tốc độ 500–600 km/h .

Độ cao và khả năng né tránh. Drone phản lực bay ở độ cao cao hơn, khiến các drone đánh chặn FPV tầm thấp khó tiếp cận hơn. Ukraine phải dựa vào các hệ thống tên lửa đắt tiền (ví dụ: Patriot, S-300) cho các mục tiêu này, điều này tạo ra tỷ lệ chi phí có lợi nghiêng hẳn về phía Nga .

Hiệu ứng bão hòa. Nga sử dụng drone phản lực để bão hòa các khu vực phòng không, buộc Ukraine phải tiêu hao tên lửa đánh chặn khan hiếm và đắt đỏ trong khi các drone cánh quạt rẻ hơn có thể lọt qua khe hở .

Thích ứng tác chiến điện tử (EW). Nga cũng đang trang bị cho các drone này hệ thống tác chiến điện tử trên thân để chống lại gây nhiễu và drone đánh chặn .

Tổng kết từ chỉ huy Ukraine "Ramzes": Các drone đánh chặn hiện tại "không hiệu quả" trước UAV phản lực vì thiếu tốc độ cần thiết .

---

3. Bằng chứng về sự phụ thuộc ngày càng tăng của Nga vào UAV phản lực

Các chủng loại và ký hiệu:

• Geran-3 – Phiên bản nội địa hóa của Nga từ Shahed-238 của Iran, động cơ phản lực, lần đầu xuất hiện năm 2025. Sử dụng động cơ phản lực Telefly sản xuất tại Trung Quốc .
• Geran-4 và Geran-5 – Đã được sản xuất hàng loạt; các biến thể nhanh hơn, tầm xa hơn .
• Nga cũng sản xuất hàng loạt UAV mồi nhử (các loại Gerbera) để gây nhiễu thêm cho phòng không .

Tốc độ và đầu đạn:

• Các biến thể phản lực được ghi nhận ở tốc độ lên tới 500 km/h (một số nguồn nói là 600 km/h) .
• Trọng lượng đầu đạn: 50–90 kg .

Mục tiêu sản xuất:

• Đơn đặt hàng quốc phòng năm 2026 của Nga cho các loại Shahed vượt quá 100.000 đơn vị trên tất cả các biến thể .
• Tình báo Ukraine (HUR/DIU): Nga lên kế hoạch sản xuất 60.000 drone tấn công tầm xa và 50.000 drone mồi nhử trong năm 2026 — tổng cộng 110.000 chiếc .
• Sản lượng trung bình hàng ngày đầu năm 2026 đạt ~200 drone/ngày, với khả năng mở rộng lên 500 drone/ngày .
• Mục tiêu đã được công bố: drone phản lực sẽ chiếm 50% tổng số các cuộc tấn công bằng drone tầm xa . Tướng Oleksandr Syrskyi đã xác nhận mục tiêu này công khai .

Cơ sở hạ tầng phóng: Nga sử dụng các bệ phóng di động và các điểm phóng trên mặt đất dọc biên giới và lãnh thổ bị chiếm đóng, đặc biệt là ở miền nam Ukraine và các khu vực Kursk/Bryansk, để tiến hành các loạt bắn lớn .

Dữ liệu tháng 4/2026 (ISIS): Nga đã phóng 6.583 UAV loại Shahed trong tháng đó; ~66% là biến thể tấn công từ Alabuga, với các mẫu phản lực được xác nhận chiếm tỷ trọng ngày càng tăng .

---

4. Phản ứng của Ukraine: Phát triển drone đánh chặn mới

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov gọi Shahed phản lực là "thách thức then chốt" và cam kết hỗ trợ phát triển các drone đánh chặn nhanh hơn . Những phát triển chính bao gồm:

Drone đánh chặn Bullet với bộ tăng tốc hóa học. Các nhà phát triển General Chereshnya và STRIX đã tích hợp thành công một bộ tăng tốc hóa học vào drone Bullet hiện có, được thiết kế đặc biệt để vượt qua Shahed phản lực (tốc độ mục tiêu: 600+ km/h) .

Drone đánh chặn ZIRKA (NOCTIS/Vyriy Industry). Ra mắt ngày 30/6/2026. Tự động phát hiện và tiêu diệt các drone địch tốc độ cao. Được thiết kế như một sát thủ Shahed chuyên dụng .

Drone đánh chặn tự động do AI điều khiển. Đã thử nghiệm thành công vào tháng 6/2026 tại tỉnh Kharkiv — tự động hóa 95% quy trình tương tác từ khi phóng đến khi tiêu diệt mục tiêu .

Drone đánh chặn P4P của Estonia. Drone hybrid multicopter/tên lửa với khả năng cất cánh thẳng đứng và tốc độ như tên lửa; đã được thử nghiệm tại Ukraine chống lại các drone phản lực .

Hệ sinh thái tăng tốc Brave1. Nền tảng đổi mới quốc phòng của Ukraine đang ưu tiên các nguyên mẫu đánh chặn tốc độ cao hơn, với CEO Andrii Hrytseniuk xác nhận nhiều chương trình đang được phát triển .

Hạn chế hiện tại được thừa nhận: Tính đến cuối tháng 6/2026, các drone đánh chặn của Ukraine vẫn "không thể đối phó hiệu quả" với Shahed phản lực do tốc độ — phản ứng vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm/nguyên mẫu .

---

5. Cuộc tấn công tổng hợp của Nga vào ngày 1-2 tháng 7 năm 2026

Cuộc không kích qua đêm ngày 1-2 tháng 7 năm 2026 là một trong những cuộc tấn công lớn nhất của Nga kể từ đầu chiến tranh.

Chỉ số	Số liệu	Nguồn
Tổng số vũ khí đường không được phóng	570
Tên lửa được phóng	74 (phóng từ trên không, trên bộ, trên biển)
Drone được phóng	496
Tổng số bị bắn hạ hoặc bị chế áp bởi Ukraine	524
Tên lửa bị đánh chặn	48
Drone bị đánh chặn	476
Tên lửa đạn đạo xuyên thủng	25
Drone xuyên thủng	12

Thương vong và thiệt hại:

• Ít nhất 27 người thiệt mạng tại Kyiv — đây là đợt tấn công đẫm máu nhất vào thủ đô trong năm 2026 .
• 66–100+ người bị thương (các nguồn có sự khác biệt nhỏ; Reuters đưa tin "hàng chục người", chính quyền Ukraine cho biết khoảng 90–100 người) .
• Khoảng 130 tòa nhà bị hư hại, bao gồm các khu dân cư, một khách sạn và cơ sở hạ tầng dân sự .
• Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn trúng các cơ sở quân sự và năng lượng xung quanh Kyiv và các khu vực khác .

Bối cảnh: Cuộc tấn công đã kết thúc thời gian tạm lắng kéo dài hai tuần trong các cuộc không kích lớn và được Moscow mô tả rõ ràng là hành động trả đũa các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga . Việc sử dụng nhiều tên lửa đạn đạo xuyên thủng hệ thống phòng không là một điểm đáng chú ý — 25 tên lửa đạn đạo đã bắn trúng mục tiêu, con số cao nhất trong một đêm trong nhiều tháng .