Dòng chảy dầu Saudi qua eo biển Hormuz gần bằng thời kỳ trước chiến tranh: Tác động đến thị trường và an ninh

Lượng dầu tăng vọt xác nhận việc dỡ bỏ phong tỏa Hormuz diễn ra nhanh chóng

Ngày 18 tháng 6 năm 2026, Mỹ và Iran đã ký một Biên bản ghi nhớ tạm thời, chấm dứt chiến sự và dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz, nơi trước chiến tranh (bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026) chiếm khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu . Xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia qua eo biển này đã "gần như trở lại mức trước chiến tranh," tiến gần tới mức cơ bản 6,3 triệu thùng/ngày . Dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy khối lượng dầu Saudi qua Hormuz giai đoạn 2020-2023 dao động ở mức 6,26-6,94 triệu thùng/ngày, xác nhận mức 6,3 triệu thùng/ngày là chuẩn mực trước chiến tranh .

Ít nhất năm siêu tàu chở dầu chở tổng cộng 10 triệu thùng dầu Saudi đã rời eo biển từ cảng Ras Tanura, và hơn 60 triệu thùng dầu thô mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư đang được giải phóng . Sự gia tăng này là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy lệnh phong tỏa vốn đã ngăn chặn khoảng 15 triệu thùng dầu thô vận chuyển từ Vịnh Ả Rập đang được gỡ bỏ .

Saudi Aramco chuyển sang bán giao ngay: Tín hiệu của sự cấp bách

Vào ngày 2 tháng 7, Reuters đưa tin Saudi Aramco đã chuyển từ hợp đồng kỳ hạn sang giá giao ngay cho khách hàng châu Á nhằm đẩy nhanh việc bán lượng dầu tồn đọng . Đây là sự thay đổi lớn so với mô hình truyền thống của Aramco, vốn là các nhà máy lọc dầu châu Á nhận mức giá bán chính thức hàng tháng. Việc chuyển đổi này cho phép xả hàng nhanh hơn đối với các lô hàng siêu tàu chở dầu khoảng 10 triệu thùng hiện đang di chuyển qua eo biển .

Các nhà phân tích cho rằng động thái này là một chiến lược kép: nhanh chóng giải phóng lượng hàng tồn đọng khổng lồ và chủ động bảo vệ thị phần tại châu Á trước sự cạnh tranh từ các nhà cung cấp khác khi dầu Iran cũng quay trở lại . Sự cấp bách phản ánh thực tế rằng các nhà máy lọc dầu châu Á đã tìm được nguồn dầu thay thế trong thời gian phong tỏa, tạo ra rủi ro dầu Saudi quay trở lại sẽ không có người mua nếu không được định giá cạnh tranh .

Giá dầu trượt dốc về 72 USD: Nguồn cung dư thừa và rủi ro còn lại

Vào ngày thỏa thuận có hiệu lực (18/6), giá dầu Brent giảm 1,4% xuống còn 78,41 USD . Đến cuối tháng 6, BofA Securities dự báo giá Brent trung bình 72 USD/thùng trong nửa cuối năm 2026 và giảm xuống 65 USD vào năm 2027 nếu hòa bình được duy trì . Vào ngày 1 tháng 7, Giám đốc điều hành Petrobras nhận định giá dầu dường như đã ổn định trong khoảng 72-75 USD, mặc dù thị trường vẫn chưa hoàn toàn bình thường hóa và xung đột Trung Đông vẫn tiếp tục tạo ra sự bất ổn . Đến ngày 2 tháng 7, dầu Brent đã giảm xuống còn 70,41 USD .

Sự sụt giảm giá phản ánh kỳ vọng của thị trường rằng việc nguồn cung từ Vịnh Ba Tư bị mắc kẹt (hơn 60 triệu thùng) quay trở lại sẽ tạo ra tình trạng dư cung trong ngắn hạn, đặc biệt khi các nhà máy lọc dầu châu Á đã tìm được nguồn dầu thay thế trong thời gian phong tỏa . Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết thị trường dầu mỏ có thể chuyển sang dư cung đáng kể vào năm 2027 .

Rủi ro an ninh vẫn còn rất lớn và kìm hãm sự bình thường hóa

Thỏa thuận tạm thời chỉ có thời hạn 60 ngày, với các vấn đề chưa được giải quyết bao gồm chương trình hạt nhân của Iran và chiến dịch quân sự đang diễn ra của Israel tại Liban, có thể phá vỡ thỏa thuận . Báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn ngày 30/6 của EIA giả định eo biển này "sẽ vẫn đóng cửa hiệu quả trong thời gian tới" và việc khôi phục hoàn toàn lưu lượng vận chuyển như trước xung đột sẽ mất vài tháng, thậm chí sau khi mở cửa chính thức . EIA dự đoán các chuyến hàng qua eo biển sẽ không trở lại mức trước xung đột cho đến đầu năm 2027 .

Các nhà phân tích của Reuters và Hội đồng Đại Tây Dương cảnh báo thỏa thuận này "mong manh," với những nguy cơ có thể phá hủy lệnh ngừng bắn và tái áp đặt phong tỏa, bao gồm phe cứng rắn ở Tehran và các hoạt động quân sự của Israel . AP đưa tin thỏa thuận đối mặt với "những thách thức đáng kể" bao gồm việc liệu Israel có tiếp tục chiến dịch ở Liban hay không .

Ý nghĩa đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu

Sự gia tăng các lô hàng Saudi qua Hormuz, cùng với sự thay đổi trong chiến lược định giá của Aramco và sự sụt giảm giá, vẽ ra bức tranh về một thị trường đang định giá sự bình thường hóa nhưng lại phòng ngừa mạnh mẽ trước nguy cơ gián đoạn mới. Việc khối lượng dầu Saudi trở lại gần mức trước chiến tranh chỉ trong vòng hai tuần sau khi thỏa thuận có hiệu lực là điều đáng chú ý, nhưng đồng hồ 60 ngày đang điểm, các cuộc đàm phán hạt nhân chưa có hồi kết, và các hoạt động quân sự của Israel có nghĩa là tình hình có thể đảo ngược nhanh chóng. Đối với các nhà giao dịch và nhà phân tích, tín hiệu quan trọng không chỉ là khối lượng dầu đang chảy, mà còn là mức chiết khấu bền vững mà thị trường tiếp tục áp dụng cho rủi ro eo biển có thể đóng cửa trở lại.