Kỷ lục xuất khẩu dầu thô UAE tháng 6/2026: Hồi phục ngoạn mục sau khủng hoảng eo biển Hormuz

Hành trình phục hồi từ đáy tháng 3

Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, đã bị đóng cửa hiệu quả trong khoảng bốn tháng kể từ cuối tháng 2/2026 sau khi xung đột Mỹ-Iran bùng nổ . Điều này khiến xuất khẩu của UAE lao dốc xuống chỉ còn khoảng 1,9 triệu bpd trong tháng 3 . Tuy nhiên, sự phục hồi nhanh chóng sau đó được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố:

• Tuyến đường thay thế và đường ống nội địa: UAE đã tận dụng tối đa đường ống Abu Dhabi–Fujairah hiện có (giúp vận chuyển dầu thô ra cảng mà không cần qua Hormuz) và các tuyến đường thay thế khác .
• Chiến thuật thương mại linh hoạt của ADNOC: Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã bán ít nhất 14 triệu thùng dầu thô trong tháng 5 thông qua các hợp đồng giao ngay (spot sales) và các điều khoản giao hàng sáng tạo để duy trì thị phần . Một số tàu chở dầu thậm chí đã mạo hiểm băng qua eo biển vào ban đêm .
• Eo biển Hormuz mở cửa trở lại: Một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời (MOU) đã được Mỹ và Iran ký kết vào ngày 15/6/2026, dẫn đến việc eo biển Hormuz được mở cửa trở lại và giao thông tàu chở dầu nhanh chóng phục hồi .
• Đánh giá từ các chuyên gia: Hãng phân tích Rystad Energy nhận định nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông đã phục hồi nhanh hơn dự kiến sau khi eo biển được mở lại .

UAE rời OPEC và tham vọng mở rộng của ADNOC

Việc UAE chính thức rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) vào ngày 1/5/2026 đã giải phóng nước này khỏi các hạn ngạch sản xuất, mở đường cho một chiến lược mở rộng đầy tham vọng :

• Kế hoạch đầu tư 55 tỷ USD của ADNOC: Ngay sau khi rời OPEC, ADNOC đã công bố kế hoạch tăng chi tiêu lên tới 55 tỷ USD để mở rộng năng lực sản xuất .
• Mục tiêu sản lượng đầy tham vọng: IEA dự báo tổng sản lượng dầu của UAE sẽ vượt 5 triệu bpd vào năm sau và đạt 5,2 triệu bpd vào năm 2027, tăng từ mức công suất 4,85 triệu bpd đã công bố . ADNOC Drilling cũng tuyên bố sẵn sàng mở rộng công suất vượt mục tiêu 5 triệu bpd nếu được yêu cầu .
• Phát triển các dự án dầu khí phi truyền thống (kiểu đá phiến): ADNOC đang thúc đẩy các quyết định đầu tư cuối cùng cho các dự án khí đốt và dầu mỏ phi truyền thống .
• Đường ống dẫn dầu thứ hai tới Fujairah: Abu Dhabi đang đẩy nhanh xây dựng một đường ống dẫn dầu mới từ tây sang đông tới cảng Fujairah, dự kiến hoạt động vào năm 2027. Dự án này sẽ tăng gấp đôi công suất xuất khẩu qua Fujairah (giúp vượt qua eo biển Hormuz) lên 3,6 triệu bpd, giảm đáng kể rủi ro tắc nghẽn .

Tác động đến thị trường toàn cầu

Thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã tạo ra một cú sốc lớn trên thị trường dầu mỏ toàn cầu:

• Giá dầu lao dốc: Ngay sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, giá dầu Brent đã giảm khoảng 5% trong một ngày, xuống còn khoảng 82,84 USD/thùng . Đến ngày 16/6, giá Brent tiếp tục giảm thêm 5,1% (4,21 USD) xuống mức thấp nhất trong ba tháng . Đến cuối tháng 6, giá dầu Brent đã mất hơn 20% trong tháng, mức giảm hàng tháng lớn nhất kể từ tháng 3/2020 .
• Sự biến dạng trên thị trường dầu thô vật chất: Trong thời gian Hormuz đóng cửa, các nhà sản xuất vùng Vịnh buộc phải bán dầu với mức chiết khấu sâu để giải phóng kho chứa. Ngược lại, dầu thô của Iran, sau khi lệnh phong tỏa của Mỹ được dỡ bỏ, được bán với mức phí bảo hiểm khoảng 20% so với trước chiến tranh do nguồn cung khan hiếm .
• Cảnh báo về biến động cơ cấu: Các nhà phân tích cảnh báo mặc dù thỏa thuận hòa bình đã đẩy giá giảm, một "phần bù rủi ro địa chính trị" giờ đây đã ăn sâu vào thị trường năng lượng do hậu quả của cuộc chiến . Họ cho rằng giá dầu khó có thể sớm quay lại mức trước chiến tranh, vì lượng dự trữ dầu toàn cầu đã bị rút xuống đáng kể . Sự thay đổi cơ cấu - sự bùng nổ sản lượng hậu OPEC của UAE, sự trở lại thị trường xuất khẩu của Iran, và việc mở rộng công suất đồng loạt - tạo ra một nguy cơ dư cung mới có thể dẫn đến một loại biến động khác .