Cơn sốt và cú sốc: Cổ phiếu công nghệ thị trường mới nổi tăng 90% rồi lao dốc

Đà tăng được củng cố bởi dòng vốn mạnh mẽ đổ vào cổ phiếu thị trường mới nổi, vốn đã bắt đầu hoạt động tốt hơn thị trường phát triển từ năm 2025 và duy trì sức mạnh đó sang năm 2026 . Chỉ số Thị trường Mới nổi MSCI (MSCI Emerging Markets Index) đã tăng 24% trong nửa đầu năm 2026, trong khi chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng vọt 101,1% . Chỉ số FTSE Korea đã mang lại lợi suất khoảng 188% trong 12 tháng trước đó, trở thành thị trường vốn cổ phần hoạt động tốt nhất toàn cầu .

Đợt bán tháo cuối tháng 6: một thác đổ nhiều giai đoạn

Đợt bán tháo bắt đầu từ đầu tháng 6 và dữ dội hơn vào cuối tháng không phải là một sự kiện đơn lẻ mà là một loạt các cú sốc tích tụ .

Giai đoạn 1 — Sự thất vọng của Broadcom và việc tái định giá Fed (5-8 tháng 6)

Vào ngày 5 tháng 6, Broadcom báo cáo doanh thu thấp hơn kỳ vọng, ngay lập tức gây áp lực lên chủ đề bán dẫn AI . Cùng ngày, Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ báo cáo nền kinh tế đã tạo thêm 172.000 việc làm phi nông nghiệp, nhiều hơn gấp đôi so với dự kiến khoảng 80.000 của các nhà kinh tế . Báo cáo việc làm mạnh hơn dự kiến đó đã đẩy kỳ vọng lãi suất lên cao và châm ngòi cho một đợt bán tháo công nghệ rộng khắp ở Mỹ, lan sang các thị trường châu Á vào thứ Hai tuần sau, ngày 8 tháng 6 . Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đã giảm hơn 4,5% trong một phiên, dẫn đầu là cổ phiếu bán dẫn . Các nhà đầu tư nước ngoài đã rút ước tính 27 tỷ USD khỏi các danh mục đầu tư thị trường mới nổi trong tháng 5 và đầu tháng 6 .

Giai đoạn 2 — Lo ngại về chi phí AI, tái cơ cấu bắt buộc, cầu dao thị trường (23-26 tháng 6)

Đến ngày 23 tháng 6, đợt bán tháo dữ dội hơn đáng kể. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc giảm 10,5%, dẫn đầu là Samsung và SK Hynix, xóa sạch thành quả của nhiều tháng . Các cơ quan quản lý Hàn Quốc trước đó đã cảnh báo về mức độ nợ ký quỹ và vay mượn của nhà đầu tư cá nhân trong các quỹ ETF đòn bẩy ở mức cực đoan . Khi đợt bán tháo xảy ra, việc tái cơ cấu bắt buộc đã khuếch đại mức giảm, kích hoạt một thác thanh lý . Vào ngày 26 tháng 6, một thước đo của MSCI về cổ phiếu thị trường mới nổi đã giảm tới 3,9% trong một ngày, mức giảm mạnh nhất kể từ ngày 8 tháng 6 . Hàn Quốc hứng chịu đòn nặng nhất: Samsung Electronics và SK Hynix đều có thời điểm giảm hơn 10%, kéo chỉ số KOSPI giảm tới 9% và kích hoạt lệnh tạm dừng giao dịch 20 phút — lần tạm ngừng giao dịch thứ năm mà Sở Giao dịch Hàn Quốc áp đặt trong năm 2026 .

Nỗi lo về chi phí AI đã cứng lại thành một động thái né tránh rủi ro thực sự. Việc Apple tăng giá sản phẩm (do tình trạng thiếu chip nhớ) đã làm dấy lên lo ngại về nhu cầu của người tiêu dùng đối với các thiết bị AI cao cấp, từ đó làm dấy lên nghi ngờ về nhu cầu chip .

Sự tập trung vào bán dẫn AI đã định hình lại Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan như thế nào

Cả đà tăng và cú sập đều có chung một động lực: sự tập trung quá mức vào một số ít gã khổng lồ bán dẫn AI.

Hàn Quốc là tâm chấn. Samsung Electronics và SK Hynix vừa là động cơ đưa chỉ số KOSPI lên mức cao kỷ lục, vừa là nguồn gốc của cú giảm gần 10% . Thị trường trở nên nguy hiểm vì quá hẹp: khi các nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt bán cổ phiếu chip, toàn bộ chỉ số đã giảm mạnh .

Đài Loan cũng theo một mô hình tương tự. TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Co.) là một trong những công ty hưởng lợi chính từ AI, và thị trường Đài Loan cũng tập trung tương tự quanh chu kỳ chip AI, khuếch đại cả chiều tăng và chiều giảm . Các chiến lược gia của JPMorgan lưu ý rằng sau mức lợi nhuận dồn dập từ đầu năm đến nay, chỉ có ba cổ phiếu — Samsung Electronics, TSMC và SK Hynix — chiếm phần lớn lợi nhuận .

Nhật Bản, mặc dù được phân loại là thị trường phát triển, nhưng có chuỗi cung ứng bán dẫn nặng về công nghệ (Tokyo Electron, Advantest và các nhà sản xuất thiết bị chip khác) hoạt động song song với chủ đề AI và đã bị cuốn vào cả đà tăng và đà giảm .

Rủi ro cơ cấu đã rõ ràng: khi nhiều thị trường bị ràng buộc vào cùng một chu kỳ định giá AI, sự đảo chiều trong tâm lý có thể tấn công tất cả cùng một lúc .

Cảnh báo từ BlackRock, Bank of America và BIS

Khi đợt bán tháo diễn ra, các tiếng nói thể chế lớn bắt đầu đưa ra những cảnh báo rõ ràng về những rủi ro tiềm ẩn trong giao dịch AI.

BlackRock (ngày 30 tháng 6): Nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới đã hạ triển vọng đối với cổ phiếu thị trường mới nổi từ "tăng tỷ trọng" xuống "trung lập" . BlackRock đặc biệt chỉ ra rủi ro tập trung AI đang gia tăng ở cổ phiếu Hàn Quốc và Đài Loan, cảnh báo rằng sự tập trung quá mức vào các tập đoàn gắn với AI có thể làm rung chuyển thị trường rộng lớn hơn . Đây là một sự thừa nhận trực tiếp từ các tổ chức rằng chính cấu trúc đã thúc đẩy đà tăng lại khiến thị trường trở nên dễ bị tổn thương.

Bank of America đã cảnh báo về sự tập trung AI ít nhất từ tháng 1 năm 2026, khi BofA mô tả sự tập trung vốn lớn đổ vào AI đang tạo ra "những lỗ hổng mang tính hệ thống" và đề xuất "đầu tư chuyển đổi" như một biện pháp phòng ngừa . Đến tháng 2, nhóm chiến lược cổ phiếu châu Âu của BofA đã đưa ra một báo cáo tuyên bố rằng "những nghi ngờ về cuộc cách mạng AI đang nổi lên", với câu chuyện thị trường chuyển từ góc nhìn "chỉ có mặt tích cực" sang lo ngại rằng AI có thể chủ động phá hủy lợi nhuận doanh nghiệp .

Trước đó, vào cuối năm 2025, Savita Subramanian của BofA cho rằng đây là một "túi khí" (air pocket) chứ không phải bong bóng hoàn chỉnh — nghĩa là một giai đoạn biến động do nợ trung tâm dữ liệu gia tăng và khả năng lợi nhuận không đạt kỳ vọng — nhưng cảnh báo các nhà đầu tư hãy chuẩn bị cho sự biến động trong năm 2026 . Vào tháng 5 năm 2026, nhà phân tích Michael Hartnett của BofA cảnh báo rằng sự phấn khích ngày càng tăng xung quanh cổ phiếu AI đang đẩy thị trường chứng khoán Mỹ tới mức độ tập trung "gợi nhớ đến một số bong bóng đầu cơ quan trọng nhất trong lịch sử" .

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) (ngày 30 tháng 6): BIS đã đưa ra một cảnh báo mang tính lịch sử, nói rằng "quy mô và tốc độ của làn sóng đầu tư AI hiện tại cùng với những kỳ vọng về năng suất lao động lớn có những điểm tương đồng" với những đợt bùng nổ đầu tư trong quá khứ đã kết thúc trong sự sụp đổ . BIS cảnh báo rằng nếu lợi nhuận từ AI gây thất vọng, sự gia tăng chi tiêu AI hiện nay có thể trở thành "một sự phá sản đầu tư kéo dài", với các tác động lan tỏa khắp hệ thống tài chính . BIS cũng lưu ý rằng sự bùng nổ AI đang diễn ra thông qua một hệ sinh thái tập trung cao độ của các công ty siêu quy mô, nhà cung cấp và người cho vay tư nhân được liên kết với nhau bằng nợ và các thỏa thuận tài chính ngày càng thiếu minh bạch .

Điều gì tiếp theo: Triển vọng nửa cuối năm 2026

Cổ phiếu công nghệ thị trường mới nổi bước vào nửa cuối năm 2026 với một nửa đầu năm phá kỷ lục nhưng cũng với sự tập trung cực độ, định giá cao, rủi ro tái cơ cấu bắt buộc và những cảnh báo rõ ràng từ BlackRock, BofA và BIS . Đợt bán tháo cuối tháng 6 đã cho thấy giao dịch nóng có thể đảo chiều nhanh như thế nào khi nhiều cú sốc xảy ra cùng một lúc. Việc thiếu bề rộng thị trường có nghĩa là bất kỳ tin tức tiêu cực nào về AI cũng có thể kích hoạt một đợt suy giảm dây chuyền khác .

Các nhà đầu tư sẽ theo dõi chặt chẽ ba điều: liệu thu nhập liên quan đến AI (đặc biệt là từ các công ty chip) có thể biện minh cho định giá còn lại hay không; liệu các cơ quan quản lý ở Hàn Quốc và những nơi khác có thắt chặt các quy tắc cho vay ký quỹ để ngăn chặn sự tái diễn của thác thanh lý bắt buộc hay không; và liệu thị trường có bắt đầu mở rộng ra ngoài một số ít cổ phiếu AI thống trị nửa đầu năm hay không .