Nhà đầu tư ngoại rút kỷ lục 137 tỷ USD khỏi chứng khoán châu Á nửa đầu năm 2026

Nguyên nhân nào dẫn đến dòng vốn rút ra kỷ lục 137 tỷ USD?

Dữ liệu từ các sàn giao dịch chứng khoán khu vực và LSEG cho thấy, dòng vốn rút ra tăng dần trong nửa đầu năm 2026, chịu tác động từ bốn lực lượng chính:

Sự đông đúc của cổ phiếu AI và hoạt động chốt lời. Một đợt tăng giá bùng nổ của cổ phiếu công nghệ gắn với AI, đặc biệt là ở Hàn Quốc và Đài Loan, đã đẩy định giá lên mức buộc các nhà đầu tư tổ chức phải cắt giảm các khoản đầu tư sinh lời tốt nhất và tái cân bằng danh mục. Các nhà phân tích gọi đây là sự tháo dỡ của một 'cuộc chơi đông đúc' . Riêng tại Hàn Quốc, cổ phiếu Samsung Electronics và SK Hynix đã tăng khoảng 225% từ đầu năm đến nay, có khả năng vi phạm giới hạn tỷ trọng cổ phiếu đơn lẻ tại nhiều quỹ toàn cầu, theo UBS .

Xung đột Trung Đông và cú sốc dầu mỏ. Cuộc chiến leo thang Mỹ-Israel với Iran gây ra cú sốc giá dầu nghiêm trọng, buộc các mô hình rủi ro trên toàn bộ danh mục đầu tư toàn cầu phải thiết lập lại. Các nền kinh tế châu Á nhập khẩu dòng ròng bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề . Đến tháng 3, các nhà đầu tư nước ngoài đã rút 70,3 tỷ USD khỏi tài sản thị trường mới nổi, dòng vốn rút ra hàng tháng lớn nhất kể từ cuộc khủng hoảng đại dịch tháng 3/2020, trong đó cổ phiếu châu Á chiếm phần lớn .

Cổ phiếu công nghệ lao dốc sau báo cáo kinh doanh của Broadcom. Kết quả kinh doanh thất vọng từ Broadcom vào tháng 6 đã gây ra sự suy giảm rộng hơn đối với cổ phiếu công nghệ liên quan đến AI, đẩy nhanh làn sóng rút vốn . Riêng trong tháng 6, lượng bán ròng lên tới 27,08 tỷ USD, vượt tổng dòng vốn rút ra ròng 24,08 tỷ USD của tháng 5 .

Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng và lo ngại lạm phát. Lạm phát do xung đột buộc phải đánh giá lại các dự báo lãi suất, khiến cổ phiếu châu Á kém hấp dẫn hơn so với thu nhập cố định . Vào cuối tháng 5, lợi suất trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ kỳ hạn 30 năm tăng vọt, các nhà đầu tư rút 17,27 tỷ USD khỏi cổ phiếu khu vực chỉ trong một tuần .

Thu nhập trì trệ tại một số thị trường. Riêng tại Ấn Độ, tăng trưởng thu nhập èo uột, đồng rupee yếu và cơ hội đầu tư AI trực tiếp hạn chế đã thúc đẩy hoạt động bán ra. Đến cuối tháng 4, dòng vốn rút ra khỏi Ấn Độ đã vượt tổng của cả năm 2025 .

Những quốc gia nào bị ảnh hưởng nặng nề nhất?

Việc bán tháo tập trung vào ba thị trường có liên kết lớn nhất với cổ phiếu chip AI. Tính đến ngày 12/6, tổng dòng vốn rút ra từ ba thị trường này đã đạt khoảng 134 tỷ USD trước khi lên 137 tỷ USD vào cuối tháng 6 .

• Hàn Quốc chịu dòng vốn rút ra nghiêm trọng nhất, ước tính từ 70 tỷ đến 78 tỷ USD trong nửa đầu năm, gấp hơn ba lần mức đỉnh đại dịch là hơn 20 tỷ USD của nửa đầu năm 2020 . Chỉ số KOSPI có nửa đầu năm tăng mạnh nhất kể từ năm 1999, nhưng tiền ngoại vẫn chạy vì mức tăng quá tập trung vào Samsung và SK Hynix .
• Ấn Độ ghi nhận mức bán ròng lớn thứ hai châu Á, với khoảng 31 tỷ USD tính đến ngày 12/6 . Các nhà đầu tư danh mục nước ngoài (FPI) đã bán ròng cổ phiếu Ấn Độ trị giá hơn 1,8 vạn tỷ rupee chỉ trong bốn tháng đầu năm, vượt tổng của cả năm 2025 .
• Đài Loan chứng kiến dòng vốn rút ra khoảng 22 tỷ USD tính đến ngày 12/6, do cuộc khủng hoảng cổ phiếu chip AI và lo ngại tập trung vào TSMC . Riêng tháng 3, Đài Loan chứng kiến dòng vốn rút ra lớn nhất trong khu vực, lên tới 25 tỷ USD .

Các ngân hàng trung ương và ngân hàng toàn cầu đã phản ứng thế nào?

Cuộc khủng hoảng buộc các ngân hàng trung ương trên khắp châu Á phải thay đổi chính sách mạnh mẽ. Cú sốc dầu mỏ Iran đã đẩy kỳ vọng lạm phát tăng cao, hạn chế khả năng cắt giảm lãi suất. Hàn Quốc báo hiệu có thể áp dụng lập trường diều hâu hơn nếu lạm phát vượt mục tiêu; Ngân hàng Nhật Bản thấy ít khả năng tạm dừng tăng lãi suất hơn do áp lực lạm phát từ giá dầu; và IMF khuyến khích các nhà hoạch định chính sách cân nhắc các chiến lược độc đáo để quản lý dòng vốn tháo chạy .

Viện Tài chính Quốc tế (IIF) báo cáo rằng trong tháng 3, các nhà đầu tư không cư trú đã rút 70,3 tỷ USD khỏi tài sản thị trường mới nổi, dòng vốn rút ra lớn nhất kể từ tháng 3 năm 2020, với dòng vốn rút ra khỏi cổ phiếu là 56 tỷ USD, mức tổn thất lớn nhất trong ít nhất 20 năm . IIF lưu ý rằng phân bổ cổ phiếu có xu hướng phản ứng nhanh hơn với các nhiễu loạn địa chính trị đáng kể đe dọa tăng trưởng.

Các ngân hàng đầu tư đã cảnh báo về rủi ro tập trung. HSBC lưu ý rằng TSMC đã trở thành cổ phiếu bị 'underweight' nhiều nhất trong các danh mục đầu tư tập trung vào châu Á, nhấn mạnh sự bùng nổ cổ phiếu chip AI đã làm sai lệch việc lựa chọn cổ phiếu thông thường . Như một nhà quản lý quỹ chia sẻ với Reuters: "Khi cổ phiếu tiếp tục tăng, các quỹ sẽ gặp khó khăn ngày càng tăng trong việc tăng tỷ trọng, kéo dài áp lực bán ròng" .

BlackRock đã phản ứng ra sao?

BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới, đã đưa ra một tín hiệu trái chiều phản ánh sự phức tạp của tình hình. Vào giữa tháng 6, BlackRock tuyên bố công khai rằng thị trường chứng khoán Ấn Độ đã bị "phạt oan" bởi làn sóng xoay vòng AI và cú sốc dầu mỏ, và luận điểm đầu tư trung và dài hạn của quốc gia này vẫn còn nguyên giá trị. Natasha Sarkaria, Giám đốc chiến lược đầu tư khối tài sản EMEA của BlackRock, khẳng định hãng vẫn giữ quan điểm tích cực đối với Ấn Độ, dựa trên nhân khẩu học, cơ sở hạ tầng và tài chính .

Nhưng vào cuối tháng 6, BlackRock đã thay đổi hướng đi. Trong báo cáo triển vọng đầu tư giữa năm 2026, Viện Đầu tư BlackRock đã hạ xếp hạng cổ phiếu thị trường mới nổi từ 'overweight' xuống 'neutral' trong 6-12 tháng tới, viện dẫn rõ ràng rủi ro tập trung vào các công ty liên quan đến AI là nguyên nhân . Việc hạ xếp hạng nhắm vào các thị trường bao gồm Đài Loan và Hàn Quốc, nơi có mức độ tập trung cao vào các công ty liên quan đến AI. Đây là một sự đảo chiều đáng chú ý so với báo cáo Định hướng Đầu tư Mùa Xuân của chính BlackRock, vốn đã lạc quan về thị trường mới nổi, nêu rõ "chúng tôi ưa thích cổ phiếu thị trường mới nổi hơn thị trường phát triển, dựa trên vị trí trung tâm của nhiều quốc gia EM trong quá trình xây dựng AI đang diễn ra" .

Rủi ro từ việc tập trung quá mức vào cổ phiếu chip AI đối với thị trường mới nổi là gì?

Sự tập trung vốn ngoại vào cổ phiếu chip AI đã trở nên cực đoan. Ba công ty—TSMC, Samsung và SK Hynix—hiện chiếm gần một phần ba chỉ số MSCI Asia Pacific ex-Japan . Điều này tạo ra một số rủi ro:

Dễ bị tổn thương mang tính hệ thống trước một tác nhân kích hoạt từ một lĩnh vực duy nhất. Nếu kỳ vọng chi tiêu vốn cho AI suy yếu hoặc thu nhập từ chip lại gây thất vọng (như Broadcom trong tháng 6), một đợt lao dốc hơn nữa của ba cổ phiếu này sẽ kéo chỉ số châu Á đi xuống một cách không tương xứng . Báo cáo triển vọng giữa năm của BlackRock đã trích dẫn rõ ràng rủi ro này là lý do cho việc hạ xếp hạng .

Cấu trúc danh mục đầu tư bị bóp méo và hoạt động bán bắt buộc. Các nhà quản lý quỹ chủ động đã 'underweight' TSMC rất nhiều so với tỷ trọng chỉ số của nó. HSBC gọi TSMC là cổ phiếu bị 'underweight' nhiều nhất trong các danh mục đầu tư châu Á . Động lực này tạo ra một vòng lặp phản hồi nghịch lý: bất kỳ sự tăng giá nào thêm của chip AI đều buộc phải bán ra để tái cân bằng, trong khi bất kỳ sự suy thoái nào cũng buộc các quỹ thụ động phải bán các khoản nắm giữ khác để đáp ứng nhu cầu mua lại.

Giảm đa dạng hóa cho các thị trường mới nổi. Với dòng vốn ngoại chạy khỏi các thị trường phi AI như Ấn Độ và xoay vòng vào một nhóm hẹp các cổ phiếu chip AI, các thị trường mới nổi như một lớp tài sản trở nên kém đa dạng hơn và có mối tương quan cao hơn với tâm lý ngành công nghệ Hoa Kỳ . Các thị trường như Ấn Độ đã bị bán tháo không tương xứng, tạo ra cơ hội định giá nhưng cũng khiến họ thiếu vốn ngoại trong bối cảnh giá dầu cao hơn và tiền tệ yếu hơn làm trầm trọng thêm áp lực .