Khoản vay ký quỹ 10 tỷ USD của SoftBank dành cho OpenAI: 'Bảo lãnh doanh nghiệp' đã cứu vãn thương vụ

Tập đoàn SoftBank đã mở lại các cuộc đàm phán cho khoản vay ký quỹ trị giá 10 tỷ USD được đảm bảo bằng cổ phần của họ tại OpenAI — nhưng lần này, gã khổng lồ Nhật Bản đang đưa ra một bảo lãnh doanh nghiệp để tạo sự an tâm cho các ngân hàng . Sự hồi sinh này, được Reuters đưa tin đầu tiên vào ngày 1 tháng 7 năm 2026, đánh dấu hồi thứ ba của một câu chuyện từng chứng kiến khoản vay bị thu nhỏ, bị đình trệ và nay được tái sinh với các điều khoản mới.

Vấn đề cốt lõi: Các ngân hàng không tin tưởng tài sản thế chấp là công ty tư nhân

Các ngân hàng đã tỏ ra miễn cưỡng khi chấp nhận cổ phần của OpenAI làm tài sản thế chấp vì khó khăn trong việc định giá một công ty tư nhân chưa niêm yết. OpenAI không có giá giao dịch công khai, và định giá của họ đã tăng vọt qua các vòng gọi vốn – từ khoảng 150 tỷ USD lên hơn 730 tỷ USD trong khoảng hai năm rưỡi . Không có thị trường đại chúng, các ngân hàng không thể nhanh chóng thanh lý tài sản thế chấp trong kịch bản khủng hoảng . Điều này về cơ bản khác với các khoản vay ký quỹ dựa trên cổ phiếu giao dịch công khai như Arm Holdings hay Nvidia.

Dòng thời gian của câu chuyện khoản vay ký quỹ (Tháng 4 – Tháng 7 năm 2026)

Lịch sử đàm phán cho thấy một khuôn mẫu: sự phản đối từ phía ngân hàng, sau đó là các nhượng bộ về cấu trúc:

23 tháng 4 năm 2026 — SoftBank lần đầu tiên tiết lộ với các ngân hàng rằng họ đang tìm kiếm khoản vay ký quỹ khoảng 10 tỷ USD được đảm bảo bằng cổ phần OpenAI, với thời hạn hai năm và có tùy chọn gia hạn thêm một năm . Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (loan-to-value ratio) là khoảng 30–40%.

6–8 tháng 5 năm 2026 — Sau "sự do dự từ một số chủ nợ" về định giá và rủi ro, SoftBank đã cắt giảm mục tiêu 40% xuống còn 6 tỷ USD . Việc thu nhỏ này là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy ngay cả mức định giá 852 tỷ USD từ vòng gọi vốn chính của OpenAI cũng không thể thu hẹp khoảng cách giữa giá trị danh nghĩa và số tiền các ngân hàng sẵn sàng cho vay .

7 tháng 5 năm 2026 — Đồng thời, SoftBank đảm bảo một khoản vay cầu nối không bảo đảm riêng biệt trị giá 40 tỷ USD do JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Mizuho, SMBC và MUFG thu xếp, đáo hạn vào tháng 3 năm 2027, để tài trợ cho khoản đầu tư tiếp theo vào OpenAI .

10 tháng 6 năm 2026 — Bloomberg đưa tin rằng ngay cả các cuộc đàm phán cho khoản vay 6 tỷ USD cũng đã bị đình trệ. Cổ phiếu của SoftBank đã giảm gần 10% sau tin tức này . Công ty bắt đầu xem xét các lựa chọn huy động vốn thay thế khác .

Cuối tháng 6 / 1 tháng 7 năm 2026 — Reuters đưa tin độc quyền rằng SoftBank đã khởi động lại các cuộc đàm phán cho toàn bộ 10 tỷ USD, hiện đưa ra một bảo lãnh doanh nghiệp sẽ được kích hoạt nếu tài sản thế chấp là OpenAI tỏ ra không đủ khi có yêu cầu ký quỹ hoặc vỡ nợ . Sự hỗ trợ có quyền truy đòi đầy đủ này từ chính Tập đoàn SoftBank được thiết kế để thu hẹp khoảng cách về sự không chắc chắn trong định giá vốn đã cản trở thương vụ.

Cấu trúc mới: Bảo lãnh doanh nghiệp

Sự thay đổi chính là SoftBank hiện đang đưa ra bảo lãnh doanh nghiệp của chính mình như một chất xúc tác. Nếu tài sản thế chấp là OpenAI không đủ trong quá trình yêu cầu ký quỹ hoặc vỡ nợ, chính Tập đoàn SoftBank sẽ trang trải khoản thiếu hụt. Điều này chuyển đổi khoản vay từ cấu trúc có quyền truy đòi hạn chế (chỉ được đảm bảo bằng cổ phần OpenAI) thành một khoản vay có sự hỗ trợ có quyền truy đòi đầy đủ từ công ty mẹ .

Liên minh cho vay dự kiến

Ba ngân hàng được xác nhận đang tham gia đàm phán cho khoản vay được hồi sinh:

• Goldman Sachs
• JPMorgan Chase
• Mizuho Financial Group

Ba ngân hàng này đã tham gia vào các cuộc thảo luận trước đó và hiện đang ngồi lại bàn đàm phán cho cấu trúc hiện tại .

Bối cảnh rộng hơn: Cược 64,6 tỷ USD của SoftBank vào OpenAI

Câu chuyện về khoản vay ký quỹ không thể được hiểu một cách riêng lẻ. Nó là một phần của một bức tranh tài chính lớn hơn nhiều:

• Vào ngày 27 tháng 2 năm 2026, SoftBank đã ký một thỏa thuận chính thức để đầu tư thêm 30 tỷ USD vào OpenAI thông qua Vision Fund 2 .
• Điều này nâng tổng đầu tư tích lũy của SoftBank lên khoảng 64,6 tỷ USD, đại diện cho khoảng 13% quyền sở hữu trong OpenAI .
• Khoản đầu tư bổ sung 30 tỷ USD được tài trợ theo từng đợt. Đến tháng 10 năm 2026, toàn bộ số tiền dự kiến sẽ được giải ngân .
• 34,6 tỷ USD mà SoftBank đã giải ngân tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2026, được ghi nhận với giá trị hợp lý là 79,6 tỷ USD trên sổ sách, tạo ra một khoản lãi giấy tờ khổng lồ khoảng 45 tỷ USD cho năm tài chính .
• Khoản vay cầu nối không bảo đảm 40 tỷ USD riêng biệt là công cụ tài chính ngắn hạn chính cho khoản đầu tư vào OpenAI, trong khi khoản vay ký quỹ là một nguồn bổ sung . Khoản vay cầu nối đáo hạn vào tháng 3 năm 2027, tạo ra nhu cầu tái cấp vốn trong ngắn hạn .

Tại sao các ngân hàng ngày càng thận trọng với các khoản vay dành cho công ty tư nhân

Câu chuyện của SoftBank phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn: sự miễn cưỡng ngày càng tăng của các ngân hàng trong việc chấp nhận cổ phiếu của các công ty tư nhân kém thanh khoản làm tài sản thế chấp. Những lý do bao gồm:

Sự thiếu minh bạch về định giá — OpenAI không có giá giao dịch công khai, và định giá của nó tăng vọt qua các vòng gọi vốn. Các ngân hàng gặp khó khăn trong việc thiết lập các tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (loan-to-value) có thể bảo vệ được .

Thiếu cơ chế yêu cầu ký quỹ — Nếu tài sản thế chấp không được giao dịch công khai, người cho vay không thể nhanh chóng thanh lý cổ phiếu trong kịch bản khủng hoảng. Điều này về cơ bản khác với các khoản vay ký quỹ dựa trên cổ phiếu công khai như Arm hay Nvidia .

Rủi ro tập trung — SoftBank đang yêu cầu các ngân hàng chấp nhận rủi ro tập trung vào một công ty AI chưa niêm yết duy nhất, vốn đã là cốt lõi của bảng cân đối kế toán của chính SoftBank .

Sự không chắc chắn về IPO — Mặc dù OpenAI đã nộp đơn bảo mật cho một đợt IPO tại Mỹ vào tháng 5 năm 2026, nhưng không có ngày hoặc phạm vi định giá nào được ấn định, khiến các ngân hàng không có lộ trình thoát vốn rõ ràng .

Sự tương phản với khoản vay ký quỹ trước đó của SoftBank dựa trên cổ phiếu Arm (một công ty đại chúng), đã được hoàn tất thành công vào năm 2025, nhấn mạnh sự khác biệt: các ngân hàng sẵn sàng cho vay dựa trên cổ phiếu giao dịch công khai nhưng vẫn hoài nghi về tài sản thế chấp là công ty tư nhân .