Nvidia mất thị trường chip AI Trung Quốc: Từ 95% thị phần xuống 0% chỉ trong hai năm

Sự thống trị của Nvidia tại thị trường chip AI Trung Quốc đã biến mất. Chỉ trong vòng hai năm, thị phần của công ty này giảm từ mức ước tính 95% xuống còn 0% — một sự thay đổi đến từ sự 'va chạm' giữa lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ, chính sách công nghiệp Trung Quốc và sự tăng tốc vượt bậc của đối thủ nội địa, chứ không phải do thất bại trong cạnh tranh .

Sự sụp đổ thị phần qua các con số

Trước khi các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ được thắt chặt vào năm 2022, Nvidia nắm giữ khoảng 95% thị trường chip tăng tốc AI cao cấp tại Trung Quốc . Đến năm 2025, con số này đã giảm xuống còn khoảng 40% theo nghiên cứu của Bernstein Research, và Huawei cũng đạt được thị phần tương đương trong cùng kỳ . Đến tháng 4 năm 2026, IDC báo cáo rằng các nhà sản xuất GPU và chip AI nội địa Trung Quốc đã chiếm gần 41% thị trường máy chủ tăng tốc AI .

Bernstein dự báo thị phần của Nvidia sẽ chỉ còn khoảng 8% vào năm 2026, trong khi thị phần của Huawei có thể tăng lên khoảng 50% . Jensen Huang, CEO của Nvidia, đã công khai thừa nhận công ty 'gần như đã nhượng bộ' thị trường chip AI Trung Quốc cho Huawei. Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, Huang nói: 'Chúng tôi đã thực sự nhượng bộ thị trường đó cho họ' . Đến giữa năm 2026, Nvidia ngừng đưa Trung Quốc vào dự báo doanh thu và lợi nhuận của mình .

Lệnh cấm xuất khẩu của Mỹ: Ngòi nổ chính

Sự sụp đổ bắt đầu từ tháng 10 năm 2022, khi chính quyền Tổng thống Biden cấm xuất khẩu sang Trung Quốc bất kỳ loại chip AI nào có khả năng ngang bằng hoặc cao hơn chip A100 của Nvidia . Nvidia đáp trả bằng cách thiết kế các phiên bản chậm hơn — A800, H800 và sau đó là H20 — dành riêng cho thị trường Trung Quốc. Nhưng mỗi phiên bản này cuối cùng đều bị hạn chế.

Đến tháng 4 năm 2025, chính quyền Tổng thống Trump yêu cầu phải có giấy phép để bán chip H20 của Nvidia cho Trung Quốc, đánh dấu một hạn chế mới đáng kể . Nvidia đã tiết lộ các khoản phí liên quan đến các hạn chế mới này, nhấn mạnh tác động tài chính . Chỉ vài tháng sau, vào tháng 5 năm 2026, Bộ Thương mại Mỹ đã đóng một lỗ hổng cho phép xuất khẩu chip AI sang các công ty Trung Quốc hoạt động bên ngoài lãnh thổ nước này .

Huang đã công khai gọi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu là 'một thất bại' vào tháng 5 năm 2025, nói rằng chúng khiến các công ty Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD doanh thu và thúc đẩy Trung Quốc tự chủ nhanh hơn . Viện Brookings đã tóm tắt kết quả một cách thẳng thắn: 'Trump đã phê duyệt chip Nvidia để bán ở Trung Quốc. Bắc Kinh không muốn điều đó', lưu ý rằng tính đến giữa năm 2026, không một con chip H200 nào được bán cho các công ty Trung Quốc bất chấp sự chấp thuận của chính quyền .

Kế hoạch trung tâm dữ liệu AI trị giá 295 tỷ USD của Trung Quốc với yêu cầu 80% nguồn cung nội địa

Vào tháng 6 năm 2026, Bloomberg đưa tin Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC) của Trung Quốc đang soạn thảo một kế hoạch 5 năm chi khoảng 2 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 295 tỷ USD) cho một mạng lưới trung tâm dữ liệu AI trên toàn quốc . Kế hoạch yêu cầu ít nhất 80% công nghệ cốt lõi, bao gồm chip AI, phải đến từ các nhà cung cấp nội địa như Huawei . Các nhà mạng nhà nước China Mobile và China Telecom sẽ vận hành hầu hết các trung tâm này, với mục tiêu kết nối chúng thành một mạng lưới điện toán thống nhất vào năm 2028 .

Yêu cầu này một mình đã hạn chế nghiêm trọng vai trò của Nvidia trong nỗ lực cơ sở hạ tầng AI lớn nhất của Trung Quốc, ngay cả khi các hạn chế xuất khẩu của Mỹ sau đó được nới lỏng. Tổng vốn đầu tư, khi tích hợp với các bản nâng cấp lưới điện, có thể lên tới 5 nghìn tỷ nhân dân tệ (~735 tỷ USD) .

Sự tăng tốc của chip Ascend Huawei: Người cung cấp làm đầy khoảng trống

Huawei đã trở thành người hưởng lợi chính từ sự rút lui của Nvidia. Bộ phận chip AI Ascend của họ, HiSilicon, đã tăng tốc sản xuất mạnh mẽ . Đến năm 2025, doanh thu chip AI của Huawei đạt 7,5 tỷ USD; công ty dự kiến đạt 12 tỷ USD vào năm 2026 — tăng 60% .

Riêng các tập đoàn siêu quy mô của Trung Quốc đã tạo ra nhu cầu chip AI dự kiến từ 12-15 tỷ USD cho năm 2026, và ByteDance đã cam kết các đơn hàng trị giá 5,6 tỷ USD cho chip Ascend 950PR của Huawei . Các nhà phân tích tại Counterpoint lưu ý rằng lợi thế của Huawei không chỉ nằm ở một con chip đơn lẻ mà còn ở toàn bộ hệ sinh thái công nghệ, bao gồm cả phần mềm và tích hợp .

Sự thay đổi diễn ra nhanh chóng: Các nhà phát triển và vận hành trung tâm dữ liệu Trung Quốc đang tích cực chuyển đổi sang phần cứng nội địa, với Huawei, Cambricon, Moore Threads và MetaX đều đang tiến bộ về chip và hệ sinh thái phần mềm .

Ba lực lượng đã phối hợp với nhau như thế nào

Yếu tố	Cơ chế	Tác động
Lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ	Nhiều đợt hạn chế bắt đầu từ năm 2022, dần dần giới hạn khả năng bán chip cao cấp và cả chip đặc thù cho Trung Quốc của Nvidia .	Giảm khả năng tiếp cận thị trường hợp pháp của Nvidia, gây ra các khoản phí hơn 4,5 tỷ USD, và thúc đẩy các công ty Trung Quốc tìm kiếm giải pháp thay thế nội địa .
Yêu cầu 80% nguồn cung nội địa của Trung Quốc	Kế hoạch trung tâm dữ liệu AI trị giá 295 tỷ USD yêu cầu ít nhất 80% công nghệ nội địa, bao gồm cả chip AI .

Ý nghĩa đối với bối cảnh chip AI toàn cầu

Sự sụp đổ thị phần của Nvidia tại Trung Quốc báo hiệu sự phân nhánh chính thức của hệ sinh thái điện toán AI toàn cầu thành hai hệ thống riêng biệt . Trung Quốc không còn chỉ là một thị trường mà Nvidia đánh mất — nó là một thị trường nơi các đối thủ cạnh tranh nội địa đang nhanh chóng xây dựng một chuỗi cung ứng song song.

Kết luận từ nhiều nguồn có thẩm quyền là rất rõ ràng: đây không phải là sự mất khả năng cạnh tranh do thị trường mang lại. Đây là một cuộc tách rời do chính sách, trong đó các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ hạn chế nguồn cung của Nvidia, chính sách công nghiệp của Trung Quốc chuyển hướng nhu cầu sang chip nội địa, và Huawei cùng các nhà cung cấp khác đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống .