Giá dầu lao dốc giữa năm 2026: Nguyên nhân là gì, giá giảm bao nhiêu và sản lượng vùng Vịnh phục hồi thế nào?

Dưới đây là bài phân tích chi tiết, có trích dẫn nguồn, về cú sốc giá dầu giữa năm 2026.

Nguyên nhân nào khiến giá dầu giảm mạnh vào giữa năm 2026?

Sự sụp đổ của thị trường dầu mỏ đến từ thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran và việc mở lại eo biển Hormuz - con đường huyết mạch vốn đã bị đóng băng từ đầu năm 2026 khi xung đột Iran nổ ra. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) từng dự báo eo biển này sẽ vẫn bị phong tỏa phần lớn đến cuối tháng 5, và dòng chảy chỉ được khôi phục một cách chậm chạp . Thế nhưng, một thỏa thuận khung đã đạt được vào giữa tháng 6, tàu chở dầu bắt đầu lưu thông nhanh hơn dự kiến, và giá dầu 'bốc hơi'.

Các cú hích chính:

• Tổng thống Trump ủng hộ thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, và các tàu chở dầu gần như ngay lập tức bắt đầu quá cảnh .
• Israel và Hezbollah đạt thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 19/6, làm dấy lên hy vọng hạ nhiệt leo thang trong khu vực .
• Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran, cho phép xuất khẩu dầu thô của Iran được nối lại .

Giá dầu Brent và WTI giảm bao nhiêu?

• Dầu Brent giảm từ mức đỉnh chiến tranh (khoảng 105–115 USD/thùng trong quý II/2026) xuống còn 77,18 USD/thùng vào ngày 18/6, và sau đó tiếp tục giảm xuống gần 70 USD/thùng vào cuối tháng 6. Đây là mức giảm khoảng 30% trong quý II/2026 - quý giảm mạnh nhất kể từ năm 2020 .
• WTI có thời điểm rơi xuống dưới 70 USD/thùng vào ngày 24/6, lần đầu tiên kể từ trước cuộc xung đột Iran. Tính đến ngày 30/6, dầu thô giao dịch quanh mức 69,94 USD/thùng, giảm 24,12% so với một tháng trước đó .
• Brent giảm 9% chỉ trong một tuần (giữa tháng 6) và chứng kiến mức giảm hơn 3 USD (4,3%) trong một ngày vào ngày 24/6 .

Sản lượng dầu của Vùng Vịnh phục hồi nhanh như thế nào? (Rystad, Ả Rập Saudi, Kuwait)

Sự phục hồi diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự báo ban đầu của EIA và các nhà phân tích, mặc dù việc khôi phục hoàn toàn vẫn đang được tiến hành.

• Rystad Energy ước tính sản lượng bị ngừng khai thác trên toàn bộ sáu nhà sản xuất chính ở Vùng Vịnh đã giảm xuống còn 9,6 triệu thùng/ngày vào giữa tháng 6/2026, giảm so với mức đỉnh 24,2 triệu thùng/ngày so với thời kỳ trước chiến tranh . Rystad dự báo nguồn cung toàn khu vực sẽ được khôi phục hoàn toàn vào cuối năm 2026, với UAE và Ả Rập Saudi dẫn đầu sự phục hồi .
• Sản lượng dầu thô Trung Đông đã phục hồi lên khoảng 14,6 đến 15 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 6, theo Financial Express .
• Ả Rập Saudi và Kuwait là những nước đầu tiên khởi động lại sản lượng bị ngừng và tiếp tục hoạt động bốc dỡ. Bloomberg đưa tin Kuwait đã bắt đầu bốc dỡ sản phẩm và di chuyển tàu chở dầu qua eo biển vào đầu tháng 6 .
• IEA báo cáo nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 5 vẫn thấp hơn 13,6 triệu thùng/ngày so với mức trước chiến tranh, nhưng khuôn khổ ngừng bắn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ "sự phục hồi dần dần" .

Ba yếu tố chính nào thúc đẩy sự phục hồi nguồn cung nhanh hơn dự kiến?

1. Dòng tàu chở dầu ồ ạt rời khỏi Hormuz: Hàng chục tàu chở dầu bị mắc kẹt trong nhiều tháng bắt đầu rời khỏi Vịnh Ba Tư ngay sau khi lệnh ngừng bắn được ký kết. Hơn 20 tàu chở dầu đã rời đi trong những ngày đầu, và khoảng 31 siêu tàu chở khoảng 62 triệu thùng dầu thô bị mắc kẹt sẵn sàng tràn vào thị trường .
2. Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với Iran: Điều này cho phép xuất khẩu dầu thô của Iran được nối lại gần như ngay lập tức, bổ sung thêm hàng triệu thùng/ngày vào nguồn cung mà thị trường chưa tính đến .
3. Thỏa thuận tăng sản lượng của OPEC+: OPEC+ đã đồng ý tăng sản lượng từ tháng 4/2026 với điều kiện Hormuz được mở lại. Các quốc gia Vùng Vịnh then chốt (Ả Rập Saudi, UAE, Kuwait) có công suất dự phòng sẵn sàng đưa vào khai thác nhanh chóng .

Các nhà phân tích và Barclays đã điều chỉnh dự báo giá dầu năm 2026 như thế nào?

Lộ trình của Barclays:

• Ngày 13/3/2026: Nâng dự báo Brent lên 85 USD/thùng do sự gián đoạn ở Hormuz .
• Ngày 1–22/5/2026: Tiếp tục nâng dự báo Brent lên 100 USD/thùng, cảnh báo giá có thể cao hơn nếu bế tắc kéo dài .
• Ngày 16/6/2026: Giữ nguyên dự báo 100 USD/thùng, với mốc tái mở cửa Hormuz vào cuối tháng 6 .
• Ngày 26/6/2026: Cắt giảm dự báo Brent năm 2026 xuống 96 USD/thùng (từ 100 USD) và dự báo năm 2027 xuống 85 USD/thùng (từ 88 USD), viện dẫn "sự phục hồi nhanh chóng của dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz" .

Các ngân hàng khác:

• J.P. Morgan đã điều chỉnh giảm dự báo Brent cho nửa cuối năm 2026 sau khi Hormuz mở cửa trở lại .
• Goldman Sachs trước đó đã dự báo Brent năm 2026 ở mức 56 USD/thùng và WTI ở mức 52 USD/thùng, và duy trì quan điểm nguồn cung sẽ "phục hồi phần lớn trong vòng vài tháng" sau khi Hormuz mở cửa hoàn toàn .
• EIA từng dự báo Brent đạt đỉnh 115 USD/thùng trong quý II/2026 trước khi hạ nhiệt, một quan điểm nhanh chóng bị các sự kiện vượt qua .

Những luồng thương mại bất thường nào đã xuất hiện?

• Làn sóng dầu mắc kẹt 'hỗn loạn' ập vào châu Á: Khoảng 31 siêu tàu (~62 triệu thùng) từng bị mắc kẹt bên trong eo biển Hormuz được giải phóng đột ngột, tạo ra 'cuộc đua giải phóng khối lượng bị mắc kẹt' làm ngập lụt các nhà máy lọc dầu châu Á - nơi đã phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ lưu vực Đại Tây Dương và Mỹ trong nhiều tháng .
• Dòng chảy ngược từ lưu vực Đại Tây Dương về châu Âu: Trong thời gian Hormuz đóng cửa, châu Á đã tranh mua dầu thô Mỹ và Tây Phi. Khi nguồn cung Vùng Vịnh tràn ngập trở lại, một số lô hàng phi Trung Đông đó buộc phải đổi hướng hoặc bị tồn đọng, gây tắc nghẽn logistics .
• Dầu Iran lại di chuyển qua các kênh độc đáo: NYT đưa tin dầu thô Iran đang quá cảnh qua eo biển Hormuz theo một mô hình định tuyến mới, với "nhiều tàu" chở dầu Iran sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ .
• Tàu chở dầu 'tàng hình': Một số tàu chở dầu đã sử dụng các vùng tắt AIS để qua eo biển ngay cả trước khi mở cửa trở lại chính thức, cho thấy các dòng dầu chợ đen hoặc bị trừng phạt đã tăng tốc trước khi thỏa thuận được ký .
• Việc giảm tồn kho ồ ạt: Với hơn 20 tàu chở dầu rời khỏi Vịnh Ba Tư trong đợt đầu tiên, dữ liệu từ Kpler cho thấy một sự gia tăng đột ngột trong lượng dầu nổi dự trữ đang được xả vào thị trường .