Bên trong cỗ máy lợi nhuận 47 tỷ USD của Microsoft tại Ireland: Quy định minh bạch của EU đã tiết lộ điều gì?

Vào ngày 30 tháng 6 năm 2026, Microsoft đã công bố báo cáo Công khai theo từng quốc gia (Public Country-by-Country Report - CbCR) đầu tiên cho năm tài chính 2025, tuân thủ một chỉ thị minh bạch mới của EU yêu cầu các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu trên 750 triệu euro phải công bố công khai lợi nhuận, thuế, doanh thu và số lượng nhân viên theo từng quốc gia . Báo cáo này mang đến một cái nhìn chưa từng có về cách một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới cấu trúc các vấn đề thuế quốc tế của mình.

Sự tập trung lợi nhuận tại Ireland

Con số nổi bật thật rõ ràng: Microsoft đã ghi nhận 47,1 tỷ USD lợi nhuận trước thuế trên 196 tỷ USD doanh thu thông qua trung tâm Ireland trong năm tài chính 2025 — chiếm 38,1% tổng lợi nhuận trước thuế toàn cầu của Microsoft . Để dễ hình dung, tổng doanh thu toàn cầu của Microsoft trong năm tài chính 2025 là 281,7 tỷ USD, với thu nhập hoạt động là 128,5 tỷ USD . Con số tại Ireland này đã tăng mạnh so với năm trước: trong năm tài chính 2024, công ty con chính tại Ireland của Microsoft là Microsoft Ireland Operations Ltd đã báo cáo 44,9 tỷ USD thu nhập trước thuế ở nước ngoài .

Mức thuế suất thực tế và số thuế đã nộp

Có lẽ tiết lộ đáng chú ý nhất liên quan đến số thuế mà Microsoft thực sự phải trả trên khoản lợi nhuận tại Ireland:

• Microsoft đã nộp tổng cộng 6,3 tỷ USD tiền thuế doanh nghiệp trên toàn bộ EU cho năm tài chính 2025
• Trong số đó, chỉ có 5,6 triệu USD được nộp vào ngân sách Ireland — một phần rất nhỏ so với 47,1 tỷ USD lợi nhuận trước thuế được ghi nhận tại Ireland
• Điều này đồng nghĩa với mức thuế suất thực tế tại Ireland là khoảng 0,01% trên số lợi nhuận đó, thấp hơn nhiều so với mức thuế doanh nghiệp theo luật định là 12,5% của Ireland (và thậm chí còn thấp hơn mức tối thiểu toàn cầu 15% của OECD theo Trụ cột 2)

Mức thuế suất thực tế toàn cầu của Microsoft là khoảng 20% trong nửa đầu năm tài chính 2026 (tính đến tháng 12 năm 2025), tăng từ mức 18% của năm trước do các điều chỉnh thuế hoãn lại . Mức thuế suất thực tế tại Ireland vẫn cực kỳ thấp vì lợi nhuận được luân chuyển qua các cấu trúc nhằm giảm thiểu thu nhập chịu thuế tại Ireland, chẳng hạn như các khoản thanh toán bản quyền nội bộ và các thỏa thuận chia sẻ chi phí.

Năng suất lao động: Khoảng cách gấp 13 lần

Lực lượng lao động tại trung tâm Ireland tương đối nhỏ so với lợi nhuận được ghi nhận ở đó:

• Microsoft Ireland Operations Ltd đã tuyển dụng 2.934 nhân viên trong năm tài chính 2025, với mức lương trung bình là 133.800 USD mỗi nhân viên
• Trung tâm Ireland tạo ra hơn 7 triệu USD lợi nhuận trước thuế trên mỗi nhân viên — cao hơn khoảng 13 lần so với mức trung bình toàn cầu của Microsoft trên mỗi nhân viên

Khoảng cách năng suất cực đoan này cho thấy thực thể tại Ireland đang ghi nhận lợi nhuận từ sở hữu trí tuệ và doanh số bán hàng tại khu vực châu Âu/EMEA mà không phải do lực lượng lao động địa phương tạo ra — một dấu hiệu đặc trưng của cấu trúc chuyển giá làm nền tảng cho chiến lược thuế của Microsoft.

Các khoản thanh toán cổ tức từ Ireland

Các công ty con tại Ireland của Microsoft đã trả gần 50 tỷ USD cổ tức cho công ty mẹ tại Mỹ trong năm tài chính 2025 . Kênh chính là Microsoft Round Island One, đơn vị này đã tự mình trả 48 tỷ USD cổ tức . Trong kỳ trước (năm tài chính 2024 và đầu năm tài chính 2025), các công ty con tại Ireland đã trả 41 tỷ USD cổ tức cho công ty mẹ tại Mỹ . Ngay cả đơn vị Ireland của LinkedIn cũng đã trả 400 triệu USD cổ tức cho Microsoft trong năm tài chính 2025, tăng từ 150 triệu USD của năm trước . Các dòng tiền này phản ánh khoản lợi nhuận tích lũy khổng lồ được giữ tại Ireland đang được chuyển về Redmond.

Cấu trúc thuế lâu đời đằng sau những con số

Báo cáo xác nhận chiến lược kéo dài hàng thập kỷ của Microsoft là chuyển hướng doanh thu bán hàng ở châu Âu, Trung Đông và châu Phi (EMEA) qua Ireland, nơi lợi nhuận được hưởng lợi từ mức thuế doanh nghiệp thấp của Ireland (12,5%) và quan trọng hơn là từ các thỏa thuận chuyển giá chuyển lợi nhuận từ các quốc gia có thuế cao hơn vào Ireland thông qua cấp phép sở hữu trí tuệ và các thỏa thuận chia sẻ chi phí .

Microsoft từ lâu đã sử dụng các công ty con tại Ireland như Microsoft Ireland Operations Ltd và Microsoft Round Island One để nắm giữ quyền sở hữu trí tuệ và ghi nhận doanh thu trên toàn khu vực EMEA . Các quy tắc minh bạch mới hiện đã phơi bày công khai quy mô của sự tập trung này lần đầu tiên, trong khi trước đây chỉ có thể nhìn thấy các số liệu tổng hợp ở nước ngoài .

Sự giám sát của cơ quan quản lý ngày càng gia tăng

Những tiết lộ này diễn ra trong bối cảnh — và đang thúc đẩy — sự giám sát chặt chẽ từ nhiều phía:

EU: Chỉ thị CbCR Công khai, được thông qua vào năm 2021 và có hiệu lực cho các năm tài chính bắt đầu sau ngày 22 tháng 6 năm 2024, hiện áp dụng cho khoảng 6.000 tập đoàn đa quốc gia và nhằm mục đích cho phép "công dân, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách" đánh giá nơi lợi nhuận và thuế thực sự nằm ở đâu . Ủy ban châu Âu đã nhiều lần cảnh báo Ireland về tình trạng tập trung quá mức doanh thu thuế doanh nghiệp vào một số ít các tập đoàn đa quốc gia công nghệ và dược phẩm lớn, bao gồm cả Microsoft . Mức thuế tối thiểu toàn cầu Trụ cột 2 của OECD là 15% đã được EU nhất trí thực hiện bắt buộc từ năm 2024, điều này cuối cùng có thể nâng mức thuế suất thực tế tại Ireland của Microsoft lên — mặc dù báo cáo hiện tại cho thấy điều đó vẫn chưa thành hiện thực .

Vương quốc Anh: Microsoft từ lâu đã phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ tại Anh vì tránh thuế doanh nghiệp bằng cách chuyển hướng doanh thu của khách hàng Anh qua Ireland. Các báo cáo cho thấy Microsoft đã tránh được tới 100 triệu bảng Anh mỗi năm tiền thuế tại Anh thông qua cấu trúc này . Cơ quan thuế của Vương quốc Anh (HMRC) đã xem xét các thỏa thuận chuyển giá của Microsoft và công ty này trước đây đã trả thêm thuế cho Anh theo một thỏa thuận dàn xếp .

Mỹ: Dữ liệu nộp lên SEC của Mỹ (Mẫu 10-K) cũng bị ảnh hưởng: các quy tắc công bố thông tin mới của FASB (ASU 2023-09) hiện yêu cầu các công ty Mỹ cung cấp thông tin phân tích theo khu vực địa lý chi tiết hơn về thuế, bổ sung cho CbCR của EU . Mỹ không có yêu cầu CbCR công khai tương đương, nhưng các nhà lập pháp Mỹ và OECD vẫn tiếp tục xem xét việc chuyển lợi nhuận của các gã khổng lồ công nghệ Mỹ hoạt động thông qua Ireland .

Ireland: Đánh giá mùa xuân năm 2026 của Ủy ban châu Âu về nền kinh tế Ireland đã đặc biệt cảnh báo về sự tập trung cực độ của thuế doanh nghiệp vào một số ít tập đoàn đa quốc gia (Apple, Microsoft và một số công ty dược phẩm) .

Ý nghĩa tổng thể

Báo cáo CbCR công khai đầu tiên của Microsoft xác nhận rằng 38% lợi nhuận trước thuế toàn cầu của hãng chảy qua Ireland với mức thuế suất thực tế gần như bằng 0 (0,01%) trên số lợi nhuận đó, được duy trì nhờ chuyển giá sở hữu trí tuệ. Báo cáo phơi bày một sự mất cân bằng lớn: 47,1 tỷ USD lợi nhuận, hơn 7 triệu USD lợi nhuận trên mỗi nhân viên và gần 50 tỷ USD cổ tức được chuyển về Mỹ — so với chỉ 5,6 triệu USD tiền thuế doanh nghiệp Ireland đã nộp. Sự tiết lộ này đang thúc đẩy sự giám sát liên tục từ các cơ quan quản lý EU theo Trụ cột 2, cơ quan thuế Vương quốc Anh và các cơ quan giám sát của Mỹ, và có khả năng sẽ đẩy nhanh tiến trình cải cách thuế quốc tế rộng lớn hơn.