Quang học Silicon ở Ngã Ba Đường: Khảo sát CORNERSTONE Phát Hiện 'Khoảng Trống Hạ tầng' Đang Kìm Hãm Ngành Công nghiệp Trị Giá 46,5 Tỷ USD

Quang học silicon (silicon photonics)—sự tích hợp các linh kiện quang học lên chip silicon—được coi là công nghệ đột phá cho các trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng, phần cứng AI và truyền thông băng thông cao. Tuy nhiên, theo nghiên cứu thị trường năm 2026 từ Trung tâm Đổi mới Quang học CORNERSTONE, lĩnh vực này đang bị đình trệ bởi một vấn đề ít liên quan đến sự đổi mới: tình trạng thiếu hụt hạ tầng sản xuất mở rộng quy mô một cách phổ biến.

Được CORNERSTONE ủy quyền và thực hiện bởi OnePoll, nghiên cứu đã khảo sát 500 nhà ra quyết định tham gia phát triển hoặc triển khai chip quang học silicon trên khắp Anh, Mỹ, Hà Lan, Đức và Tây Ban Nha . Phát hiện chính: 66% số người được hỏi cho biết việc tiếp cận sản xuất là rào cản chính để thương mại hóa, và 59% cho biết quốc gia của họ thiếu hạ tầng cần thiết để tiến triển từ nghiên cứu sang triển khai thương mại .

Quang học silicon đang trên đà trở thành ngành công nghiệp trị giá 46,5 tỷ USD vào năm 2035 , nhưng nếu không có đầu tư có mục tiêu vào các dây chuyền thí điểm (pilot lines) và lộ trình mở rộng quy mô, sự tăng trưởng đó đang gặp rủi ro. Bài viết này xem xét các rào cản được xác định trong khảo sát của CORNERSTONE, tác động tài chính đối với lĩnh vực này và các cơ hội chính sách—đặc biệt là EU Chips Act 2.0—có thể giúp quang học silicon vượt qua 'thung lũng chết'.

Rào cản Cốt lõi: Không phải Đổi mới, mà là Hạ tầng

Một trong những phát hiện nổi bật nhất từ nghiên cứu của CORNERSTONE là điểm nghẽn của ngành đã thay đổi. Công nghệ sâu (deep tech) châu Âu nói chung không thiếu vốn tài trợ hoặc kinh phí nghiên cứu giai đoạn đầu—mà nó gặp khó khăn trong việc chuyển đổi nghiên cứu đó thành sản xuất công nghiệp. Lộ trình Quang học EU (EU Photonics Roadmap), được công bố ngay trước khảo sát của CORNERSTONE vào tháng 6 năm 2026, đã nói thẳng: "Thách thức không phải là đổi mới — đó là quá trình chuyển đổi từ khoa học sang công nghiệp" .

Dữ liệu của CORNERSTONE hỗ trợ cho nhận định đó. Trên khắp năm thị trường được khảo sát, các công ty có thể tạo mẫu thử (prototype) nhưng không thể mở rộng quy mô. Nghiên cứu cho thấy 2/3 công ty không thể đưa chip nghiên cứu vào dây chuyền sản xuất để mở rộng quy mô . Khoảng cách tiếp cận sản xuất này cấp tính nhất đối với các công ty non trẻ và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) thiếu vốn để xây dựng cơ sở chế tạo của riêng mình.

Phần tập trung vào thị trường Anh của cuộc khảo sát—thăm dò ý kiến của 100 nhà ra quyết định trong nước—cho thấy 76% người trả lời tại Anh tin rằng cải thiện hạ tầng mở rộng quy mô trong nước sẽ thúc đẩy tốc độ tăng trưởng công ty, và 74% cho biết một dây chuyền thí điểm tại Anh sẽ đẩy nhanh quá trình đổi mới . Các rào cản thương mại càng làm trầm trọng thêm vấn đề: 32% người trả lời tại Anh cho biết bị ảnh hưởng bởi thuế quan đối với sản xuất ở nước ngoài, càng thúc đẩy nhu cầu về năng lực quang học silicon có chủ quyền .

Tác động Tài chính: Thị trường 46,5 Tỷ USD đang Bị Đe dọa

Các rủi ro kinh tế rất lớn. CORNERSTONE dự báo thị trường quang học silicon toàn cầu sẽ đạt 46,5 tỷ USD vào năm 2035 . Riêng lĩnh vực quang học của Anh đã trị giá 18,5 tỷ bảng Anh và sử dụng lực lượng lao động tương đương với ngành công nghiệp ô tô Anh—gấp đôi số lượng việc làm trong ngành dược phẩm, thép hoặc hóa chất .

Rủi ro là nếu không có hạ tầng mở rộng quy mô, phần lớn giá trị đó sẽ bị chiếm dụng ở nơi khác. Bằng chứng chính sách từ EU chỉ ra rằng khả năng nắm bắt giá trị chất bán dẫn của châu Âu phụ thuộc vào việc tăng cường nghiên cứu, đổi mới, kỹ năng, thiết kế, sản xuất và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng trên toàn bộ hệ sinh thái .

Tòa án Kiểm toán châu Âu (European Court of Auditors) đã chỉ ra tính cấp bách của tình hình. Trong một báo cáo đặc biệt vào tháng 6 năm 2026, Tòa án khuyến nghị Ủy ban châu Âu "khẩn trương thực hiện kiểm tra thực tế đối với chiến lược Đạo luật Chip" và thực hiện các hành động khắc phục ngắn hạn với sự hợp tác của các quốc gia thành viên và ngành công nghiệp .

Cơ hội Chính sách: EU Chips Act 2.0 Có thể Giúp ích Gì

Khảo sát của CORNERSTONE đến vào một thời điểm then chốt cho chính sách chất bán dẫn châu Âu. Vào tháng 6 năm 2026, Ủy ban châu Âu đã đề xuất EU Chips Act 2.0, xây dựng dựa trên đạo luật năm 2023. Khuôn khổ mới được thiết kế để tăng cường ngành công nghiệp bán dẫn châu Âu, giảm sự phụ thuộc chiến lược, thúc đẩy nhu cầu về chip, và hỗ trợ thiết kế cũng như sản xuất chip tiên tiến và phổ thông trong EU .

Một số yếu tố của Chips Act 2.0 phù hợp trực tiếp với các rào cản được xác định trong khảo sát của CORNERSTONE:

Hạ tầng Dây chuyền Thí điểm

Đạo luật Chip ban đầu bao gồm trọng tâm 'Trụ cột 1' về hạ tầng nghiên cứu thông qua Sáng kiến Chip cho châu Âu (Chips for Europe Initiative). Ý kiến đóng góp từ các bên liên quan cho Hội đồng EU, được công bố vào tháng 6 năm 2026, kêu gọi tăng cường hạ tầng dây chuyền thí điểm và các lộ trình rõ ràng hơn từ nghiên cứu đến sản xuất công nghiệp ở các mức độ sẵn sàng công nghệ khác nhau . Chips Act 2.0 mới đáp ứng bằng cách nhấn mạnh việc công nghiệp hóa nhanh hơn các dây chuyền thí điểm và chuyển đổi các cơ sở sản xuất thí điểm thành công thành năng lực sản xuất có tính khả thi về mặt thương mại .

Hỗ trợ Chuỗi Giá trị Vượt ra Ngoài Sản xuất Front-End

Một lời chỉ trích dai dẳng đối với Đạo luật Chip ban đầu là sự tập trung vào sản xuất chip giai đoạn đầu (front-end). Các bên liên quan đã nói với Hội đồng rằng phạm vi phải mở rộng để bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị điện tử, bao gồm sản xuất giai đoạn cuối (back-end), đóng gói và bảng mạch in (PCB) . Đề xuất Chips 2.0 dường như giải quyết vấn đề này bằng cách đưa quang học tích hợp, lượng tử và AI/neuromorphic vào phạm vi nền tảng thiết kế của mình .

Thương mại hóa và Tiếp cận Thị trường

Một cuộc đối thoại triển khai vào tháng 3 năm 2026 với Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban Henna Virkkunen đã nhấn mạnh rằng châu Âu cần một chính sách công nghiệp bán dẫn toàn diện hơn, kết hợp hỗ trợ sản xuất với các biện pháp mạnh mẽ hơn cho thiết kế chip, mở rộng quy mô và thâm nhập thị trường . SEMI Europe cũng đồng tình, khuyến nghị sửa đổi định nghĩa 'first-of-a-kind' để phản ánh tốt hơn toàn bộ chiều rộng của chuỗi giá trị bán dẫn .

Bối cảnh Chính sách Cụ thể tại Anh

Mặc dù khảo sát CORNERSTONE trải dài trên năm quốc gia, nhưng phát hiện ở Anh đặc biệt đáng chú ý do vị thế của nước này bên ngoài khuôn khổ Chips Act của EU. Đại học Southampton—nơi đặt trụ sở của CORNERSTONE—đã gửi phản hồi tới Quốc hội Anh, gọi quang học silicon là "có liên quan về mặt thương mại" và nêu bật những lợi thế của nó: hiệu quả năng lượng quan trọng đối với viễn thông, trung tâm dữ liệu và AI trong tương lai, đồng thời hỗ trợ các kết nối băng thông rất cao .

Lĩnh vực quang học của Anh có nền tảng vững chắc: Anh dẫn đầu châu Âu về đổi mới quang học, xếp thứ ba toàn cầu sau Mỹ và Trung Quốc . Tuy nhiên, dữ liệu khảo sát cho thấy nếu không có đầu tư dây chuyền thí điểm trong nước, Anh có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh. Lời kêu gọi về một dây chuyền thí điểm quang học silicon dành riêng cho Anh hiện là khuyến nghị chính sách trọng tâm từ trung tâm CORNERSTONE .

Tại sao Quang học Silicon lại Quan trọng đối với Phần cứng AI và Lượng tử

Quang học silicon không chỉ đơn thuần là internet nhanh hơn. Nó ngày càng được định vị là công nghệ nền tảng cho điện toán thế hệ tiếp theo. Phản hồi chính sách của Đại học Southampton mô tả quang học silicon cho phép các thiết bị tiết kiệm năng lượng quan trọng đối với viễn thông, trung tâm dữ liệu và AI trong tương lai . Giám đốc CORNERSTONE, Giáo sư Graham Reed, nói với TechRadar Pro rằng quang học silicon sẽ "giải quyết các thách thức AI quan trọng" và nhấn mạnh sự cần thiết của một dây chuyền thí điểm quốc gia .

Khả năng cung cấp các kết nối băng thông cao, độ trễ thấp của công nghệ này khiến nó trở nên cần thiết cho việc mở rộng quy mô hạ tầng AI—nơi mức tiêu thụ năng lượng của trung tâm dữ liệu đã trở thành một ràng buộc quan trọng. Quang học tích hợp có thể giảm đáng kể mức tiêu thụ năng lượng của trung tâm dữ liệu đồng thời tăng tốc AI biên (Edge AI) .

Con đường Phía trước: Từ Nghiên cứu đến Thực tế Công nghiệp

Rào cản	Bằng chứng	Phản ứng Chính sách
Tiếp cận sản xuất & mở rộng quy mô	66% coi tiếp cận sản xuất là rào cản chính; 59% nói quốc gia thiếu hạ tầng mở rộng quy mô	Mở rộng hạ tầng dây chuyền thí điểm theo Chips Act 2.0
Phụ thuộc chiến lược vào chế tạo nước ngoài	32% công ty Anh bị ảnh hưởng bởi thuế quan; 76% ủng hộ mạnh mẽ việc mở rộng quy mô trong nước	Đầu tư năng lực có chủ quyền; giảm phụ thuộc bên ngoài theo Chips Act 2.0
Hỗ trợ chuỗi giá trị bị phân mảnh	Các bên liên quan kêu gọi mở rộng hỗ trợ ra toàn bộ chuỗi giá trị điện tử, không chỉ sản xuất front-end	Sửa đổi định nghĩa FOAK; đưa quang học, lượng tử, AI vào Sáng kiến Chip cho châu Âu 2.0
Chính sách công nghiệp hỗ trợ yếu	Những người tham gia đối thoại của Ủy ban kêu gọi chính sách công nghiệp bán dẫn toàn diện hơn	Kết hợp đầu tư sản xuất với các biện pháp về kỹ năng, nhu cầu, đổi mới và thương mại hóa
Khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường	EU Photonics Roadmap: "Thách thức không phải là đổi mới — đó là quá trình chuyển đổi từ khoa học sang công nghiệp"	Lộ trình rõ ràng hơn từ nghiên cứu qua dây chuyền thí điểm đến triển khai công nghiệp

Thông điệp cốt lõi từ khảo sát của CORNERSTONE và các bằng chứng chính sách hỗ trợ là rõ ràng: việc thương mại hóa quang học silicon phụ thuộc rất nhiều vào việc tiếp cận sản xuất, năng lực dây chuyền thí điểm và lộ trình từ nghiên cứu đến công nghiệp—chứ không chỉ vào các hoạt động nghiên cứu giai đoạn đầu . Chips Act 2.0 và các cuộc thảo luận chính sách EU liên quan được định vị để giải quyết những khoảng trống này, nhưng cơ hội đang mở ra—và có thể không kéo dài lâu. Như Tòa án Kiểm toán châu Âu đã cảnh báo, cần có những kiểm tra thực tế và hành động khắc phục khẩn cấp .