Báo cáo Kinh tế Thường niên 2026 của BIS: Tại sao stablecoin thất bại và tương lai thuộc về token hóa trong hệ thống ngân hàng hai cấp

Báo cáo Kinh tế Thường niên 2026 của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) vừa công bố đã gây chú ý lớn trong giới tài chính. Báo cáo đưa ra một quan điểm rõ ràng: công nghệ phải phục vụ, chứ không phải làm xói mòn, các chức năng công cộng cốt lõi của tiền tệ . Thay vì chỉ bác bỏ sự đổi mới, BIS vạch ra một lộ trình tích hợp token hóa vào hệ thống tài chính được quản lý, tin cậy .

Phát hiện chính về Stablecoin

1. Stablecoin thất bại ở các thuộc tính nền tảng của tiền tệ.
BIS lập luận rằng các thiết kế stablecoin hiện tại không đáp ứng được các thuộc tính quan trọng tạo nên niềm tin vào tiền tệ, đặc biệt là tính thống nhất của tiền tệ, tính co giãn của cung và khả năng tương tác giữa các sổ cái khác nhau . Các stablecoin trên các blockchain công khai, không cần cấp phép cũng phải đối mặt với những thách thức về tính toàn vẹn tài chính và khả năng mở rộng .

2. Sự chấp nhận rộng rãi sẽ tạo ra rủi ro cho ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính.
BIS cảnh báo việc sử dụng stablecoin rộng rãi hơn có thể ảnh hưởng đến nguồn vốn huy động từ tiền gửi ngân hàng và khả năng cung cấp tín dụng của các ngân hàng, kéo theo những tác động tiềm tàng đến ổn định tài chính . Mối liên kết ngày càng tăng giữa stablecoin và hệ thống tài chính truyền thống cũng có thể truyền tải căng thẳng giữa các thị trường và đặt ra những thách thức chính sách cho các nhà quản lý .

3. 'Đô la hóa stablecoin' đe dọa các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển (EMDEs).
BIS đã cảnh báo rằng việc sử dụng rộng rãi các stablecoin bằng ngoại tệ (chủ yếu là USD) có thể làm dấy lên mối lo ngại về chủ quyền tiền tệ ở một số quốc gia . Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng lưu ý rằng nhu cầu về stablecoin thường cao ở các quốc gia có nền tảng kinh tế vĩ mô và khuôn khổ chính sách yếu kém, làm gia tăng mối lo ngại về sự thay thế tiền tệ . Thực tế, khoảng 98% giá trị stablecoin được định danh bằng đồng đô la .

4. Mối liên kết giữa stablecoin và hệ thống tài chính truyền thống ngày càng lớn, đặt ra những thách thức chính sách xuyên suốt về tính toàn vẹn tài chính, bảo vệ người tiêu dùng và ổn định tài chính .

Khuyến nghị chính sách

Ngắn hạn: Quản lý và khắc phục thiết kế stablecoin hiện tại.
BIS kêu gọi hành động phối hợp toàn cầu về quản lý stablecoin, nhấn mạnh hợp tác quốc tế là yếu tố cực kỳ quan trọng để tránh sự phân mảnh và giải quyết rủi ro . Các phân tích của BIS cũng chỉ ra sự cần thiết của các biện pháp chính sách nhằm bảo vệ tính toàn vẹn tài chính và giảm thiểu rủi ro ổn định tài chính khi hoạt động stablecoin ngày càng kết nối với tài chính truyền thống .

Dài hạn: Đưa token hóa vào hệ thống ngân hàng hai cấp thông qua một sổ cái thống nhất.
Thay vì dựa vào các hệ thống song song xây dựng trên blockchain công khai, BIS cho rằng token hóa nên được phát triển theo cách bảo tồn vai trò của tiền ngân hàng trung ương như là neo đậu của hệ thống tiền tệ . Công trình nghiên cứu về token hóa của BIS tập trung vào các nền tảng có thể lập trình, thanh toán nguyên tử (atomic settlement) và các đại diện token hóa của tiền và các tài sản khác như một cách để cải thiện cơ sở hạ tầng thị trường tài chính .

• Sổ cái thống nhất (Unified Ledger) hình dung một nền tảng có thể lập trình, nơi có thể lưu trữ tiền token hóa và các tài sản khác, với tiền ngân hàng trung ương giúp bảo tồn lòng tin và tính thống nhất của tiền .
• Sự tham gia sẽ cần được hỗ trợ bởi các biện pháp bảo vệ như quản trị mạnh mẽ, tính minh bạch, các thỏa thuận đảm bảo vững chắc và tuân thủ các yêu cầu về tính toàn vẹn tài chính .
• Dự án Agorá, một sáng kiến công-tư có sự tham gia của các ngân hàng trung ương và các tổ chức tài chính được quản lý, xây dựng dựa trên khái niệm sổ cái thống nhất. Dự án này kết hợp tiền thương mại được token hóa với tiền ngân hàng trung ương được token hóa để cải thiện thanh toán xuyên biên giới bán buôn .

Nguyên tắc thống nhất: công nghệ nên phục vụ, chứ không làm suy yếu các chức năng công cộng cốt lõi của tiền tệ . Câu trả lời của BIS không đơn giản là bác bỏ sự đổi mới, mà là nhúng token hóa vào trong hệ thống tiền tệ hai cấp đáng tin cậy và được quản lý chặt chẽ .