Đợt nắng nóng lịch sử ở châu Âu thổi bùng xuất khẩu thiết bị làm mát của Trung Quốc

Tháng 6/2025, Tây Âu đã trải qua tháng 6 nóng nhất trong lịch sử, khi nhiệt độ phá vỡ các kỷ lục quốc gia từ Đức đến Tây Ban Nha . Sức nóng khắc nghiệt này đã tạo ra một cuộc chạy đua tuyệt vọng tìm kiếm sự làm mát, nhưng châu Âu không có sự chuẩn bị về mặt cơ cấu: chỉ khoảng 20% hộ gia đình có máy điều hòa không khí, ít hơn nhiều so với Mỹ hoặc Nhật Bản . Các sản phẩm làm mát của Trung Quốc, được bán chủ yếu qua các nền tảng của Alibaba, đã lấp đầy khoảng trống này. Doanh số tăng vọt đến mức xuất khẩu máy lạnh của Trung Quốc sang châu Âu đã tăng gần 60% về lượng trong tháng 7/2025 so với cùng kỳ năm ngoái, với tổng xuất khẩu sang EU đạt mức kỷ lục 3,76 tỷ USD trong nửa đầu năm 2025, tăng 43,2% so với cùng kỳ năm ngoái . Bài viết này đi sâu vào các động lực cụ thể của sự gia tăng này, phản ứng của các nhà sản xuất lớn của Trung Quốc như Midea, Gree và TCL, những thách thức về làm mát cơ cấu mà châu Âu phải đối mặt, và những con số thương mại tiết lộ điều gì về tương lai của thị trường làm mát lục địa này.

Sự kiện khởi đầu: Một tháng 6 phá vỡ mọi kỷ lục

Chất xúc tác ngay lập tức là một đợt nắng nóng chưa từng có đã ập vào châu Âu với các sự kiện nhiệt liên tiếp từ ngày 17-22 tháng 6 và ngày 30 tháng 6 - 2 tháng 7 . Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu xác nhận Tây Âu đã trải qua tháng 6 nóng nhất trong lịch sử, với nhiệt độ trung bình là 20,49°C . Các kỷ lục nhiệt độ quốc gia lần lượt bị phá vỡ:

• Đức: Một kỷ lục tạm thời 41,3°C tại thành phố Saarbrücken ở phía tây nam đánh dấu ngày nóng nhất từ trước đến nay .
• Pháp: Ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử vào ngày 24 tháng 6, với nhiệt độ trung bình toàn quốc là 30,0°C và đỉnh điểm 43,8°C tại Pulluau . Ít hơn 5% nhà ở Pháp có máy lạnh cố định .
• Tây Ban Nha: Thị trấn El Granado đạt khoảng 46°C, có khả năng là kỷ lục tháng 6 của quốc gia .
• Bồ Đào Nha: Mora ghi nhận nhiệt độ cao nhất 46,6°C vào ngày 29 tháng 6, nóng nhất từng được ghi nhận ở Bồ Đào Nha đại lục trong tháng 6 .
• Vương quốc Anh: Nắng nóng thiết lập các kỷ lục mới cho năm 2025, và các chuyên gia ước tính hàng trăm ca tử vong liên quan đến nhiệt .
• Đan Mạch, Thụy Sĩ và Cộng hòa Séc cũng báo cáo nhiệt độ cao nhất mọi thời đại cho tháng 6 .

Tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng này đã tạo ra nhu cầu cấp thiết và to lớn đối với việc làm mát, mà cơ sở hạ tầng của lục địa này không đủ khả năng để đáp ứng.

Các nhà sản xuất Trung Quốc và Alibaba đã nắm bắt thời cơ như thế nào

Phản ứng từ các nhà sản xuất Trung Quốc rất nhanh chóng, tận dụng năng lực sản xuất khổng lồ và hệ sinh thái thương mại điện tử tinh vi.

Nền tảng thương mại điện tử: Kênh bán hàng chính

Các nền tảng của Alibaba — cả trang bán lẻ AliExpress và trang B2B Alibaba.com — đã trở thành kênh chính để người châu Âu tìm kiếm sự giải nhiệt . Dữ liệu từ các nền tảng này đã kể câu chuyện:

• Sự gia tăng đơn đặt hàng: Alibaba.com báo cáo sự gia tăng mạnh mẽ của cả đơn đặt hàng bán lẻ và B2B đối với các sản phẩm làm mát từ người mua châu Âu .
• Tăng trưởng bùng nổ tại các thị trường cụ thể: Tại Ý, dữ liệu từ một nền tảng so sánh giá của Ý, được CCTV Finance trích dẫn, cho thấy trong khoảng thời gian hai tuần từ ngày 21–27 tháng 5, số lượng tìm kiếm và ý định mua sản phẩm quạt đã tăng vọt 543% so với tuần trước đó . AliExpress được cho là đã bổ sung quạt "mỗi ngày" .
• Danh mục sản phẩm đa dạng: Trên các nền tảng của Alibaba, các đơn đặt hàng bao gồm quạt di động, máy lạnh di động, mũ có gắn quạt và đồ bảo hộ chống nắng . Alibaba ghi nhận mức tăng trưởng ba con số đối với máy lạnh và quạt trên các nền tảng nước ngoài của mình . Tính di động của các sản phẩm này là một điểm bán hàng quan trọng.

Các nhà sản xuất chủ chốt: Doanh số tăng vọt và chuỗi cung ứng thích ứng

Các nhà sản xuất thiết bị gia dụng lớn của Trung Quốc báo cáo tăng trưởng đáng kể, điều chỉnh chiến lược của họ để đáp ứng nhu cầu của châu Âu về các giải pháp tiết kiệm năng lượng và di động .

• Midea: Báo cáo "tăng trưởng doanh số mạnh mẽ" tại các khu vực Tây Âu. Công ty cho biết với Global Times vào ngày 27 tháng 6 rằng doanh số bán máy lạnh của họ tại các thị trường trọng điểm có tỷ lệ thâm nhập thấp, bao gồm Pháp, Tây Ban Nha, Đức và Anh, đều ghi nhận mức tăng hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái . Alex Zhu, giám đốc bán hàng châu Âu của Midea, cho biết doanh số bán máy lạnh tổng thể của thương hiệu tại châu Âu đã tăng 35% trong nửa đầu năm 2025, với sản phẩm PortaSplit di động đã bán hết hơn 60.000 chiếc tại Đức .
• Gree: Cũng báo cáo doanh số bán hàng tăng tại các thị trường châu Âu lớn, mặc dù các số liệu cụ thể không được tách riêng .
• TCL, Hisense và Skyworth: Các thương hiệu này cũng báo cáo doanh số bán các mặt hàng điện lạnh trắng ngày càng tăng trên khắp châu Âu, với người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng các thiết bị di động có tính năng tiên tiến .

Phản ứng chung của ngành liên quan đến việc tăng cường dây chuyền sản xuất để đáp ứng nhu cầu tăng vọt từ châu Âu, với các nhà sản xuất nhấn mạnh các tính năng thông minh và tiết kiệm năng lượng để phù hợp với các quy định của châu Âu .

Thách thức về cơ cấu làm mát của châu Âu

Nắng nóng là một cuộc khủng hoảng, nhưng tác động của nó đã được khuếch đại bởi các yếu tố cơ cấu ăn sâu khiến châu Âu bị thiếu hụt trầm trọng khả năng làm mát.

Khoảng cách về tỷ lệ thâm nhập máy lạnh

Châu Âu có tỷ lệ thâm nhập máy điều hòa không khí thấp nhất trong số các khu vực phát triển trên thế giới . Sự đồng thuận từ nhiều nguồn, bao gồm Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), CNN và Viện Tài nguyên Thế giới, cho thấy chỉ khoảng 20% hộ gia đình châu Âu có máy điều hòa không khí . Con số này thậm chí còn thấp hơn ở nhiều nước phương Tây và phương Bắc:

• Vương quốc Anh: Khoảng 5%
• Đức: Chỉ 3%
• Pháp: Dưới 5%

Để so sánh, tỷ lệ thâm nhập máy điều hòa không khí là hơn 90% tại Hoa Kỳ và Nhật Bản . IEA lưu ý rằng khả năng tiếp cận điều hòa không khí ở châu Âu vẫn "có sự bất bình đẳng cao," với thu nhập là yếu tố quyết định chính ai có thể giữ mát .

Sự thâm nhập thấp này bắt nguồn từ mùa hè ôn hòa trong lịch sử, chi phí điện cao, sở thích về môi trường mạnh mẽ và các tòa nhà được thiết kế để giữ nhiệt thay vì tỏa nhiệt . Tuy nhiên, với việc châu Âu được mô tả là lục địa ấm lên nhanh nhất thế giới, sự thiếu hụt cơ cấu này đang trở thành một trách nhiệm nguy hiểm .

Các quy định xây dựng hạn chế, đặc biệt là ở Paris

Các quy định xây dựng của châu Âu, đặc biệt là ở Pháp, tạo ra các rào cản bổ sung đối với việc áp dụng máy lạnh dạng cục bộ truyền thống, thường ưu tiên các giải pháp di động.

Luật lắp đặt nghiêm ngặt ở Paris: Các hạn chế pháp lý nghiêm ngặt ở Paris cấm lắp đặt các cụm máy nén ngoài trời trên bề mặt bên ngoài tòa nhà hoặc cửa sổ . Điều này là do lo ngại về việc làm hỏng thẩm mỹ đô thị và thải khí nóng ra đường phố . Chủ nhà cần có sự chấp thuận chính thức từ tòa thị chính địa phương và đối với các tòa nhà chung cư, phải có sự đồng ý của tất cả các đồng sở hữu .

Ngưỡng nhiệt độ khi sử dụng: Trong các tòa nhà thương mại của Pháp, việc bật máy điều hòa không khí là bất hợp pháp cho đến khi nhiệt độ trong nhà vượt quá 26°C . Quy tắc này, bắt nguồn từ Bộ luật Năng lượng Pháp năm 2007 (điều R. 241-30), được thiết kế để ngăn chặn việc sử dụng quá mức . Quy định sinh khí hậu RE2020 cũng thúc đẩy các thiết kế tòa nhà hạn chế sự khó chịu trong mùa hè, xác định tình trạng khó chịu là khi nhiệt độ tăng trên 26-28°C .

Lệnh cấm hiệu suất năng lượng: Kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, các bất động sản có xếp hạng năng lượng tồi tệ nhất (G) theo Chẩn đoán Hiệu suất Năng lượng (DPE) của Pháp đã bị cấm cho thuê mới về mặt pháp lý tại Paris . Quy định này không khuyến khích các hoạt động cải tạo tốn nhiều năng lượng mà việc lắp đặt máy lạnh truyền thống thường đại diện .

Những hạn chế này trực tiếp chuyển hướng nhu cầu của người tiêu dùng sang các thiết bị di động, cắm và chạy, không cần lắp đặt — chính xác là những sản phẩm mà các nhà sản xuất Trung Quốc và Alibaba giỏi cung cấp với quy mô lớn và giá cả cạnh tranh .

Số liệu thương mại: Trung Quốc lấp đầy khoảng trống

Sự hội tụ của một đợt nắng nóng lịch sử, sự thiếu hụt khả năng làm mát cơ cấu và các quy định thuận lợi cho các thiết bị di động đã định vị các nhà sản xuất Trung Quốc là nhà cung cấp thiết yếu cho khoảng trống làm mát của châu Âu. Các số liệu thương mại xác nhận vai trò này vừa đáng kể vừa đang tăng trưởng.

• Dữ liệu Hải quan: Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy trong tháng 7/2025, xuất khẩu máy lạnh của Trung Quốc sang châu Âu đã tăng gần 60% về lượng so với cùng kỳ năm ngoái .
• Nửa đầu năm 2025: Giá trị xuất khẩu máy lạnh của Trung Quốc sang các nước Liên minh châu Âu đã tăng lên 3,76 tỷ USD trong nửa đầu năm 2025, tăng 43,2% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức kỷ lục cho giai đoạn này . Riêng xuất khẩu sang EU và Anh đạt 1,39 tỷ USD trong năm tháng đầu năm, tăng 20,25% .
• Chỉ báo sớm: Dữ liệu xuất khẩu rộng hơn từ các nhà sản xuất Trung Quốc cho thấy đơn đặt hàng máy lạnh di động tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái ngay từ tháng 4, trước khi đỉnh điểm của đợt nắng nóng xảy ra .
• Tăng trưởng bền vững: Dữ liệu nền tảng Alibaba.com cho thấy mức tăng trưởng hai con số bền vững trong các yêu cầu và đơn đặt hàng B2B đối với máy lạnh và thiết bị làm mát từ người mua châu Âu trong suốt tháng 6 và tháng 7 . Tổng giá trị bán hàng của các sản phẩm làm mát trên Alibaba.com đã tăng gần 77% so với cùng kỳ năm ngoái trong 30 ngày kết thúc vào đầu tháng 7 .

Những con số này chỉ ra một sự cộng hưởng mạnh mẽ: sự kết hợp giữa tỷ lệ thâm nhập máy lạnh thấp ở châu Âu (~20%), các đợt nắng nóng ngày càng gay gắt do biến đổi khí hậu, các quy định địa phương hạn chế ưu tiên các thiết bị di động và quy mô sản xuất cũng như hậu cần thương mại điện tử vô song của Trung Quốc đã khiến các nhà sản xuất Trung Quốc trở thành nguồn cung cứu trợ làm mát trên toàn thế giới trong một thế giới đang nóng lên .

Kết luận: Sự thiếu hụt cung cấp khả năng làm mát có cấu trúc của châu Âu đã va chạm với một đợt nắng nóng lịch sử vào tháng 6/2025. Các nhà sản xuất Trung Quốc và các nền tảng của Alibaba đã ở vị trí độc nhất để lấp đầy khoảng trống đó, dẫn đến sự gia tăng xuất khẩu mà các dự báo khí hậu cho thấy không phải là một sự kiện xảy ra một lần, mà là một tín hiệu của một xu hướng đang tăng tốc nhanh chóng.