Máy bay không người lái Ukraine đánh trúng nhà máy nhiệt điện Saky, mất điện lan rộng ở Crimea

Ukraine đã thực hiện một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) trên khắp bán đảo Crimea bị chiếm đóng vào đêm 28-29/6/2025, đánh trúng Nhà máy Nhiệt điện Saky và một trạm biến áp gần Nekrasivka. Trước đó, các cuộc tấn công riêng lẻ từ ngày 23-26/6 đã nhắm vào các hệ thống phòng không S-300/S-400 gần Kerch. Các cuộc tập kích này làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo và năng lượng vốn đã tồi tệ, khiến chính quyền do Nga dựng lên phải ban bố tình trạng khẩn cấp, đình chỉ toàn bộ việc bán nhiên liệu và áp đặt lịch cắt điện luân phiên.

Chi tiết cuộc tấn công (28-29/6/2025)

Trong đêm 28/6, máy bay không người lái đã tấn công Nhà máy Nhiệt điện Saky (Saky Combined Heat and Power Plant) gần thành phố Saky. Một đám cháy đã bùng phát tại khu vực bồn chứa nhiên liệu của nhà máy, được xác nhận bởi hệ thống giám sát vệ tinh NASA FIRMS và các kênh Telegram địa phương. Khoảng 16 tiếng nổ đã được ghi nhận gần cơ sở này trong vòng một giờ . Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái riêng biệt đã đánh trúng một trạm biến áp gần làng Nekrasivka (huyện Bakhchysarai) vào đêm 28-29/6, góp phần gây ra tình trạng mất điện trên diện rộng ở Crimea, tỉnh Kherson và khu vực Donetsk bị chiếm đóng .

Ghi chú về trạm biến áp "Marianivka": Không tìm thấy bằng chứng trực tiếp nào về việc trạm biến áp "Marianivka" bị tấn công trong các kết quả tìm kiếm. Thông tin gần nhất khớp với trạm biến áp Nekrasivka bị tấn công vào ngày 29/6. Cái tên "Marianivka" có thể là sự nhầm lẫn hoặc một mục tiêu khác không được ghi nhận trong các báo cáo hiện có. Một nhóm tình báo nguồn mở (OSINT), Exilenova Plus, có báo cáo vào ngày 29/6 rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã đánh trúng một "trạm biến áp điện lớn ở làng Marianivka", nhưng phần lớn các báo cáo từ các hãng như Ukrainska Pravda, RBC Ukraine và Krymskyi Veter xác định trạm biến áp gần Nekrasivka là cơ sở hạ tầng năng lượng chính bị tấn công trong đêm đó .

Các cuộc tấn công S-300/S-400 gần Kerch (cuối tháng 6/2025)

• Ngày 23/6, máy bay không người lái Ukraine đã tấn công hơn 60 mục tiêu ở Crimea, bao gồm một bệ phóng S-300 gần Kurortne (bán đảo Kerch) và một trạm radar Nebo-U ở Kerch .
• Ngày 26/6, đơn vị máy bay không người lái "Ghosts" (HUR) của Ukraine đã phá hủy nhiều hệ thống radar S-400 (hai radar đa chức năng 92N2E và hai radar tầm xa 91N6E) và ít nhất một bệ phóng tên lửa S-400, làm suy giảm đáng kể lá chắn S-400 trên bầu trời Crimea .
• Đêm 27-28/6 (trước khi tấn công nhà máy điện), SBU (Cơ quan An ninh Ukraine) đã tấn công sân bay quân sự Kirovske, phá hủy trực thăng Mi-8, Mi-26 và Mi-28 cùng một hệ thống phòng không Pantsir-S1 .
• Ngày 1/7, các nhà giám sát báo cáo rằng các bệ phóng S-300, S-400 và trạm radar đã bị tấn công trên bán đảo Kerch gần Kurortne, cho thấy chiến dịch vẫn tiếp tục sang đầu tháng Bảy .

Cắt điện luân phiên, khủng hoảng nhiên liệu và tình trạng khẩn cấp

Đến ngày 21/6, chính quyền do Nga dựng lên đã đình chỉ hoàn toàn việc bán nhiên liệu tại tất cả các trạm xăng ở Crimea, dừng mọi giao dịch bằng tiền mặt, thẻ và phiếu thưởng . Lịch cắt điện luân phiên bắt đầu được áp dụng từ ngày 21/6, với các vụ mất điện được báo cáo tại Sevastopol, Alushta, Krasnoperekopsk, Armyansk và Feodosia . Ngày 26/6, Thống đốc do Nga bổ nhiệm Sergei Aksyonov đã ban bố tình trạng khẩn cấp cấp khu vực ở Crimea, với lý do thiếu hụt nhiên liệu, mất điện và hậu cần bị gián đoạn do các cuộc tấn công của Ukraine trong nhiều tuần . Các cuộc tấn công vào Nhà máy Nhiệt điện Saky và trạm biến áp Nekrasivka vào ngày 28-29/6 đã làm tình trạng mất điện vốn đang có trở nên tồi tệ hơn, với các báo cáo về tình trạng mất điện trên diện rộng ở Crimea, Kherson và Donetsk vào sáng ngày 29/6 .

Lập trường của Estonia về chiến dịch tấn công tầm xa

Các kết quả tìm kiếm không đưa ra bất kỳ bài báo hoặc tuyên bố chính thức cụ thể nào từ Estonia liên quan trực tiếp đến các cuộc tấn công ngày 28-29/6 hoặc nguy cơ máy bay không người lái bay lạc vào không phận NATO. Tuy nhiên, bối cảnh rộng hơn đã được ghi nhận rõ ràng: NBC News đưa tin vào ngày 23/6 rằng chiến dịch máy bay không người lái bền bỉ của Ukraine nhằm tạo ra "điểm gãy tâm lý cho Moscow" và các quan chức cấp cao phương Tây đã công khai thừa nhận rằng một số máy bay không người lái của Ukraine có thể xâm nhập không phận NATO và coi đây là một rủi ro có thể chấp nhận được . Estonia vốn là một trong những đồng minh NATO lên tiếng mạnh mẽ nhất ủng hộ chiến dịch tấn công tầm xa không hạn chế của Ukraine và không có nguồn tin nào trong các tài liệu được cung cấp cho thấy Tallinn đưa ra bất kỳ điều kiện ngoại lệ nào đối với sự ủng hộ này.