Quan điểm chính thức của Syria, được đăng tải qua hãng thông tấn SANA và cổng thông tin Bộ Ngoại giao , cũng dẫn chứng các sự việc như vụ sát hại một thường dân trong một cuộc không kích nhằm vào nhà ở tại Turnejeh (phía bắc tỉnh Quneitra) và hành vi quấy rối người dân như những bằng chứng về "sự vi phạm trắng trợn" của Israel .

Làn sóng lên án từ khu vực

Nghị viện Ả Rập — Ngày 30/11/2025, Nghị viện Ả Rập đã lên án các cuộc tấn công của Israel "bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất", tuyên bố rằng chúng cấu thành một sự vi phạm trắng trợn chủ quyền của Syria, một sự vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ, đồng thời là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh và ổn định khu vực .

Saudi Arabia — Bộ Ngoại giao Saudi Arabia đã đưa ra nhiều tuyên bố lên án. Ngày 26/8/2025, nước này tố cáo các cuộc xâm nhập đang diễn ra của Israel là một "sự vi phạm trắng trợn" chủ quyền của Syria và luật pháp quốc tế . Ngày 21/3/2026, Saudi Arabia lên án các cuộc không kích của Israel nhằm vào các trại quân đội Syria là "hành vi xâm lược" và kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp . Saudi Arabia, cùng với Qatar và Kuwait, cũng lên án chuyến tham quan của Thủ tướng Israel Netanyahu tới vùng lãnh thổ Syria bị chiếm đóng là một "sự vi phạm trắng trợn" .

Qatar — Qatar đã cùng Saudi Arabia lên án các vụ pháo kích và xâm nhập của Israel ở miền nam Syria, bác bỏ mọi lời kêu gọi chia cắt hoặc phân chia lãnh thổ Syria . Truyền thông nhà nước Qatar (QNA) cũng đưa tin về các hoạt động giam giữ của Israel tại Daraa và Quneitra .

Các quốc gia khác — Thổ Nhĩ Kỳ và Kuwait cũng lên án các hoạt động quân sự, với Thổ Nhĩ Kỳ gọi các cuộc không kích của Israel là "một sự leo thang nguy hiểm" .

Bối cảnh rộng hơn: Các hoạt động của Israel kể từ khi chính phủ Assad sụp đổ

Sau sự sụp đổ của chế độ Assad vào ngày 8/12/2024, Israel đã xâm chiếm vùng đệm phi quân sự ở tây nam Syria (tiếp giáp với Cao nguyên Golan bị chiếm đóng) và duy trì sự hiện diện quân sự ở đó . Bức tranh tổng thể bao gồm:

Quy mô vi phạm — Các lực lượng Israel đã thực hiện ít nhất 1.672 vụ vi phạm bên trong lãnh thổ Syria trong khoảng thời gian từ tháng 8/2025 đến tháng 5/2026, theo một tổ chức nghiên cứu và giám sát của Syria. Tháng 3/2026 được ghi nhận là đỉnh điểm với hơn 321 hoạt động quân sự, bao gồm các cuộc đột kích mặt đất, không kích, pháo kích và các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng .

Xâm nhập mặt đất và trạm kiểm soát — Từ ngày 26-29/6/2026, Đài Quan sát Nhân quyền Syria đã báo cáo 6 cuộc xâm nhập mặt đất vào Daraa và Quneitra, bao gồm các cuộc đột kích vào nhà dân, thiết lập các trạm kiểm soát tạm thời và thẩm vấn người dân . Lực lượng Israel đã thiết lập các trạm kiểm soát tìm kiếm xe cộ ở cả hai tỉnh vào ngày 31/5/2026, dừng và lục soát thường dân .

Giam giữ thường dân — Lực lượng Israel đã tùy tiện bắt giữ nhiều thường dân Syria:

• Ngày 7/6/2026, năm thường dân, trong đó có hai trẻ vị thành niên, đã bị bắt cóc trong các cuộc xâm nhập tại Quneitra .
• Ngày 11/4/2026, ba người Syria đã bị giam giữ trong các cuộc đột kích tại Kudna (Quneitra) và Daraa .
• Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) ghi nhận rằng kể từ khi Assad sụp đổ, lực lượng Israel đã "tùy tiện giam giữ thường dân Syria và chuyển họ vào Israel", khiến các gia đình lo sợ cho những người thân đã bị bắt giữ và giam giữ không liên lạc được .
• Những người từng bị giam giữ tại Quneitra mô tả họ đã bị thẩm vấn về Iran, Hezbollah và các mạng lưới xã hội địa phương, một số bị chuyển đến một cơ sở mà các tù nhân gọi là "Guantanamo của Israel" .

Các cuộc đàm phán đang diễn ra về Thỏa thuận năm 1974

Kể từ giữa năm 2025, Mỹ đã làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa các quan chức Israel và Syria để giải quyết các vấn đề an ninh biên giới và tình trạng của Thỏa thuận Tách rời Lực lượng năm 1974 .

Những diễn biến chính:

• Đàm phán Paris (tháng 1/2026) — Các quan chức cấp cao Israel và Syria đã nối lại các cuộc đàm phán an ninh cấp cao tại Paris trong vòng thứ năm, với sự trung gian của Mỹ. Hai bên đã đồng ý thiết lập một "kênh liên lạc chuyên dụng" để trao đổi thông tin tình báo và phối hợp các nỗ lực giảm leo thang quân sự .
• Lập trường đàm phán của Syria — Vào tháng 4/2026, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa tuyên bố ông sẵn sàng cho "các cuộc đàm phán dài hạn" về Cao nguyên Golan, nhưng chỉ khi Israel đồng ý rút quân khỏi vùng đệm bị chiếm đóng kể từ tháng 12/2024. Damascus đang tìm kiếm một thỏa thuận an ninh mới đảm bảo Israel rút lui về các đường ranh giới tách rời năm 1974 như một phần của cách tiếp cận theo từng giai đoạn .
• Gia hạn nhiệm vụ của UNDOF — Lực lượng Quan sát viên Tách rời của Liên Hợp Quốc (UNDOF), được thành lập theo thỏa thuận năm 1974, có nhiệm vụ được Hội đồng Bảo an gia hạn sáu tháng một lần. Việc gia hạn vào tháng 6/2026 là một thời điểm ngoại giao quan trọng .

Tình trạng của thỏa thuận năm 1974 — Thỏa thuận này được nhiều bên coi là đã sụp đổ trên thực tế do Israel đơn phương xâm chiếm vùng đệm và từ chối rút quân. Tuy nhiên, cả hai bên vẫn tiếp tục coi nó như một khuôn khổ pháp lý cơ bản cho bất kỳ thỏa thuận an ninh nào trong tương lai .

Quan điểm chính thức của Syria, được đăng tải qua hãng thông tấn SANA và cổng thông tin Bộ Ngoại giao , cũng dẫn chứng các sự việc như vụ sát hại một thường dân trong một cuộc không kích nhằm vào nhà ở tại Turnejeh (phía bắc tỉnh Quneitra) và hành vi quấy rối người dân như những bằng chứng về "sự vi phạm trắng trợn" của Israel .

Làn sóng lên án từ khu vực

Nghị viện Ả Rập — Ngày 30/11/2025, Nghị viện Ả Rập đã lên án các cuộc tấn công của Israel "bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất", tuyên bố rằng chúng cấu thành một sự vi phạm trắng trợn chủ quyền của Syria, một sự vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ, đồng thời là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh và ổn định khu vực .

Saudi Arabia — Bộ Ngoại giao Saudi Arabia đã đưa ra nhiều tuyên bố lên án. Ngày 26/8/2025, nước này tố cáo các cuộc xâm nhập đang diễn ra của Israel là một "sự vi phạm trắng trợn" chủ quyền của Syria và luật pháp quốc tế . Ngày 21/3/2026, Saudi Arabia lên án các cuộc không kích của Israel nhằm vào các trại quân đội Syria là "hành vi xâm lược" và kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp . Saudi Arabia, cùng với Qatar và Kuwait, cũng lên án chuyến tham quan của Thủ tướng Israel Netanyahu tới vùng lãnh thổ Syria bị chiếm đóng là một "sự vi phạm trắng trợn" .

Qatar — Qatar đã cùng Saudi Arabia lên án các vụ pháo kích và xâm nhập của Israel ở miền nam Syria, bác bỏ mọi lời kêu gọi chia cắt hoặc phân chia lãnh thổ Syria . Truyền thông nhà nước Qatar (QNA) cũng đưa tin về các hoạt động giam giữ của Israel tại Daraa và Quneitra .

Các quốc gia khác — Thổ Nhĩ Kỳ và Kuwait cũng lên án các hoạt động quân sự, với Thổ Nhĩ Kỳ gọi các cuộc không kích của Israel là "một sự leo thang nguy hiểm" .

Bối cảnh rộng hơn: Các hoạt động của Israel kể từ khi chính phủ Assad sụp đổ

Sau sự sụp đổ của chế độ Assad vào ngày 8/12/2024, Israel đã xâm chiếm vùng đệm phi quân sự ở tây nam Syria (tiếp giáp với Cao nguyên Golan bị chiếm đóng) và duy trì sự hiện diện quân sự ở đó . Bức tranh tổng thể bao gồm:

Quy mô vi phạm — Các lực lượng Israel đã thực hiện ít nhất 1.672 vụ vi phạm bên trong lãnh thổ Syria trong khoảng thời gian từ tháng 8/2025 đến tháng 5/2026, theo một tổ chức nghiên cứu và giám sát của Syria. Tháng 3/2026 được ghi nhận là đỉnh điểm với hơn 321 hoạt động quân sự, bao gồm các cuộc đột kích mặt đất, không kích, pháo kích và các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng .

Xâm nhập mặt đất và trạm kiểm soát — Từ ngày 26-29/6/2026, Đài Quan sát Nhân quyền Syria đã báo cáo 6 cuộc xâm nhập mặt đất vào Daraa và Quneitra, bao gồm các cuộc đột kích vào nhà dân, thiết lập các trạm kiểm soát tạm thời và thẩm vấn người dân . Lực lượng Israel đã thiết lập các trạm kiểm soát tìm kiếm xe cộ ở cả hai tỉnh vào ngày 31/5/2026, dừng và lục soát thường dân .

Giam giữ thường dân — Lực lượng Israel đã tùy tiện bắt giữ nhiều thường dân Syria:

• Ngày 7/6/2026, năm thường dân, trong đó có hai trẻ vị thành niên, đã bị bắt cóc trong các cuộc xâm nhập tại Quneitra .
• Ngày 11/4/2026, ba người Syria đã bị giam giữ trong các cuộc đột kích tại Kudna (Quneitra) và Daraa .
• Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) ghi nhận rằng kể từ khi Assad sụp đổ, lực lượng Israel đã "tùy tiện giam giữ thường dân Syria và chuyển họ vào Israel", khiến các gia đình lo sợ cho những người thân đã bị bắt giữ và giam giữ không liên lạc được .
• Những người từng bị giam giữ tại Quneitra mô tả họ đã bị thẩm vấn về Iran, Hezbollah và các mạng lưới xã hội địa phương, một số bị chuyển đến một cơ sở mà các tù nhân gọi là "Guantanamo của Israel" .

Các cuộc đàm phán đang diễn ra về Thỏa thuận năm 1974

Kể từ giữa năm 2025, Mỹ đã làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa các quan chức Israel và Syria để giải quyết các vấn đề an ninh biên giới và tình trạng của Thỏa thuận Tách rời Lực lượng năm 1974 .

Những diễn biến chính:

• Đàm phán Paris (tháng 1/2026) — Các quan chức cấp cao Israel và Syria đã nối lại các cuộc đàm phán an ninh cấp cao tại Paris trong vòng thứ năm, với sự trung gian của Mỹ. Hai bên đã đồng ý thiết lập một "kênh liên lạc chuyên dụng" để trao đổi thông tin tình báo và phối hợp các nỗ lực giảm leo thang quân sự .
• Lập trường đàm phán của Syria — Vào tháng 4/2026, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa tuyên bố ông sẵn sàng cho "các cuộc đàm phán dài hạn" về Cao nguyên Golan, nhưng chỉ khi Israel đồng ý rút quân khỏi vùng đệm bị chiếm đóng kể từ tháng 12/2024. Damascus đang tìm kiếm một thỏa thuận an ninh mới đảm bảo Israel rút lui về các đường ranh giới tách rời năm 1974 như một phần của cách tiếp cận theo từng giai đoạn .
• Gia hạn nhiệm vụ của UNDOF — Lực lượng Quan sát viên Tách rời của Liên Hợp Quốc (UNDOF), được thành lập theo thỏa thuận năm 1974, có nhiệm vụ được Hội đồng Bảo an gia hạn sáu tháng một lần. Việc gia hạn vào tháng 6/2026 là một thời điểm ngoại giao quan trọng .

Tình trạng của thỏa thuận năm 1974 — Thỏa thuận này được nhiều bên coi là đã sụp đổ trên thực tế do Israel đơn phương xâm chiếm vùng đệm và từ chối rút quân. Tuy nhiên, cả hai bên vẫn tiếp tục coi nó như một khuôn khổ pháp lý cơ bản cho bất kỳ thỏa thuận an ninh nào trong tương lai .