Khủng hoảng eo biển Hormuz tháng 6/2026: 80 quả thủy lôi, hai tuyến đường đối địch, và cảnh báo thiệt hại 60 triệu USD mỗi tuần của Hapag-Lloyd

Cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz, bắt nguồn từ cuộc chiến tranh không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/2/2026, đã khiến tuyến đường thủy chiến lược này bị phong tỏa một phần bởi thủy lôi, tạo ra các hành lang vận tải thay thế đối địch và gây ra sự gián đoạn lớn đối với thương mại năng lượng toàn cầu. Dưới đây là phân tích chi tiết theo từng chủ đề, dựa trên các nguồn tin đã được kiểm chứng.

Thủy lôi và tiến trình rà phá

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ước tính có khoảng 80 quả thủy lôi hải quân vẫn còn nằm trong các luồng hàng hải lịch sử của eo biển . Tuy nhiên, con số này cần được nhìn nhận thận trọng: Iran chưa xác nhận số lượng chính xác thủy lôi mà nước này đã rải, và nhiều tàu thuyền đã đi qua eo biển trong suốt cuộc xung đột mà không gặp phải thủy lôi nào . Vào tháng 3/2026, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào 16 tàu của Iran liên quan đến hoạt động rải thủy lôi, nhưng hiệu quả của các cuộc tấn công này vẫn còn là điều mơ hồ .

Theo khuôn khổ lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran được ký kết vào giữa tháng 6/2026, Iran có nghĩa vụ rà phá tất cả thủy lôi trong vòng 30 ngày, với Pháp và Anh dẫn đầu các chiến dịch rà phá, được hỗ trợ bởi Đức, Italy, Nhật Bản và Canada . Tuy nhiên, các công ty vận tải biển và tổ chức bảo hiểm cảnh báo rằng tuyến đường thủy này vẫn còn nguy hiểm. CEO của Hapag-Lloyd, ông Rolf Habben Jansen, tuyên bố rằng sẽ cần 6-8 tuần để hoạt động vận tải trở lại bình thường một khi Trung Đông ổn định . Các đánh giá khác về thời gian dao động từ 40-50 ngày để các công ty bảo hiểm yên tâm cho đến ước tính của Lầu Năm Góc là lên tới sáu tháng để rà phá hoàn toàn .

Cảnh báo 'Trạng thái bình thường mới' của Hapag-Lloyd và chi phí hàng tuần

Vào ngày 28/6/2026, Hapag-Lloyd cảnh báo rằng rủi ro gia tăng và các chỉ thị về lộ trình mâu thuẫn đã tạo ra một 'trạng thái bình thường mới' của sự hỗn loạn vận hành ở eo biển Hormuz, dự kiến sẽ kéo dài 'trong vài tháng' . Một người phát ngôn của Hapag-Lloyd nói với Fox News Digital: "Chúng tôi phải thừa nhận rằng đây là trạng thái bình thường mới ở khu vực Vịnh Ba Tư trong vài tháng tới" .

Gánh nặng tài chính là rất lớn. CEO Rolf Habben Jansen của Hapag-Lloyd ước tính cuộc khủng hoảng làm phát sinh thêm 50 triệu đến 60 triệu USD mỗi tuần trong chi phí, và công ty sẽ phải chuyển một phần chi phí này sang khách hàng . Những chi phí này phát sinh từ giá nhiên liệu tàu (bunker) tăng cao, phí bảo hiểm leo thang, và chi phí lưu kho, vận tải đường bộ cao hơn . Các ước tính trước đó từ tháng 3/2026 đưa ra con số 40-50 triệu USD mỗi tuần, cho thấy chi phí đã tăng lên .

Hai hành lang vận tải thay thế đối địch

Hai kế hoạch điều phối luồng tàu đối địch đã nổi lên, phản ánh những căng thẳng địa chính trị chưa được giải quyết:

Tuyến đường do Oman hậu thuẫn (màu xanh lá): Phối hợp với IMO, Oman đã chỉ định hai luồng hàng hải tạm thời—một luồng sát bờ biển Oman và một luồng ở phía nam luồng hàng hải lịch sử—và không thu phí qua lại . Vào ngày 27/6/2026, Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) do Hải quân Mỹ giám sát đã công bố một tuyến đường mở rộng gần Oman, cho phép gia tăng lưu lượng tàu hải quân theo cả hai hướng .

Tuyến đường do Iran chỉ định (màu đỏ): Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố một bản đồ hướng dẫn tất cả tàu thuyền đi qua vùng lãnh hải Iran qua đảo Larak, nơi hải quân Iran có thể tiến hành kiểm tra . Iran đã cảnh báo rằng bất kỳ tuyến đường nào được thiết lập mà không có sự phối hợp của Tehran đều 'không thể chấp nhận và nguy hiểm', đồng thời đe dọa sẽ hành động chống lại các tàu thuyền phớt lờ chỉ thị của họ . Bản đồ của IRGC đánh dấu rõ ràng một 'khu vực nguy hiểm' bao trùm hành lang hàng hải quốc tế trước đây do IMO chỉ định .

IMO tạm dừng sơ tán sau khi tàu trúng đạn

Vào ngày 25/6/2026, một tàu container (thuộc hãng Evergreen) đã bị trúng một vật thể không xác định gần bờ biển Oman, ngay sau khi đi qua eo biển . Tổng thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, ngay lập tức tạm dừng chiến dịch sơ tán, tuyên bố sẽ tạm dừng 'cho đến khi có được sự rõ ràng hơn' về các đảm bảo an toàn . Các quan chức Mỹ cho rằng Iran đứng sau vụ tấn công, nhưng các quan chức Iran không nhận trách nhiệm .

Trước khi bị tạm dừng, IMO đã sơ tán thành công khoảng 2.500 thủy thủ trên 115 tàu trong suốt ba ngày rưỡi đầu tiên của chiến dịch . Ước tính có hơn 11.000 thủy thủ vẫn bị mắc kẹt trên các tàu bên trong vùng Vịnh Ba Tư tại thời điểm tạm dừng . Trước đó vào tháng 4/2026, Hapag-Lloyd lưu ý rằng khoảng 1.000 tàu đã bị ùn tắc trong khu vực, bao gồm sáu tàu của chính hãng này .

Sản lượng vận chuyển và tác động lên thị trường năng lượng

Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển đã giảm mạnh. Hơn 34.000 tuyến đường vận tải đã bị chuyển hướng chỉ trong bốn tuần đầu tiên của cuộc xung đột . Nền tảng tình báo hàng hải Kpler báo cáo rằng vào một ngày cuối tháng 6, chỉ có 42 tàu chở hàng hóa đi qua tuyến đường thủy này, giảm mạnh so với mức trước khủng hoảng .

Các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh đã tìm kiếm giải pháp thay thế. Ả Rập Xê Út đã tận dụng đường ống dẫn dầu Đông-Tây (Petroline) của mình xuyên bán đảo Ả Rập để vượt qua eo biển, giúp tiếp tục xuất khẩu dầu thô được bốc lên tàu tại các cảng Biển Đỏ . Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cũng đã tăng cường sử dụng các đường ống dẫn dầu để bảo vệ một phần hoạt động xuất khẩu .

Các tuyên bố chưa được xác minh: Không tìm thấy bằng chứng trong các nguồn tin hiện có về một gói thầu LNG khẩn cấp của Pakistan hoặc về số liệu chi tiết về khối lượng xuất khẩu LNG thời hậu chiến của Qatar.

Những lưu ý quan trọng

• Con số 80 quả thủy lôi chỉ là ước tính của IMO—không có xác nhận độc lập nào về việc tất cả 80 quả đều còn hoạt động hoặc tồn tại .
• Khuôn khổ ngừng bắn rất mong manh; Iran vẫn chưa xác nhận tuân thủ thời hạn rà phá 30 ngày .
• Vụ tấn công bằng đạn không rõ nguồn gốc vào ngày 25/6 cho thấy an ninh vẫn chưa được giải quyết, chỉ vài giờ sau khi IRGC cảnh báo các tàu phải phối hợp với Hải quân Iran .
• Một số tuyên bố (gói thầu LNG của Pakistan, khối lượng xuất khẩu thời hậu chiến của Qatar, phí quá cảnh Iran đối với tàu chở dầu) không thể được xác minh trong phạm vi các nguồn tin hiện có .