Sheinbaum yêu cầu tổng thống đắc cử Colombia 'lo việc của mình' sau tuyên bố coi băng đảng Mexico là mục tiêu quân sự

Vào cuối tháng 6 năm 2026, một cuộc trao đổi ngoại giao thẳng thắn giữa Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và tổng thống đắc cử Colombia Abelardo de la Espriella đã phơi bày một rạn nứt ý thức hệ đang ngày càng lớn ở Mỹ Latinh về cách thức chống tội phạm có tổ chức.

Phản ứng của bà Sheinbaum: 'Ai nấy lo việc nấy'

Vào khoảng ngày 23/6/2026, tổng thống đắc cử Colombia Abelardo de la Espriella chính thức tuyên bố các băng đảng Mexico đang hoạt động tại Colombia là 'mục tiêu quân sự', gọi chúng là 'khủng bố' và thề sẽ bắt chúng trả 'từng giọt một cho mỗi giọt máu đã đổ' trên lãnh thổ Colombia . Ông đặc biệt đổ lỗi cho các băng đảng Mexico về bạo lực ở vùng Cauca .

Ngày 26/6, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã đáp trả. Trong cuộc họp báo buổi sáng, bà kêu gọi de la Espriella tập trung vào trách nhiệm của Colombia trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức, nói rằng: 'Ai nấy lo việc nấy, Colombia hãy lo phần việc của mình — và chúng tôi lo phần việc của chúng tôi' . Bà nói thêm rằng có những nhóm tội phạm đang hoạt động ở Colombia mà Mexico không chỉ trích, và cách tiếp cận đúng đắn là hợp tác, chứ không phải là những tuyên bố đơn phương . Bà Sheinbaum cũng cho biết bà sẽ chúc mừng chiến thắng của de la Espriella và tìm kiếm 'mối quan hệ tốt đẹp' với Colombia .

Lập trường cứng rắn của de la Espriella và các cam kết chính sách theo phe Trump

De la Espriella, một luật sư triệu phú cực hữu, tự nhận là người ngoài cuộc và ngưỡng mộ Donald Trump, đã tranh cử với cương lĩnh 'xóa bỏ khủng bố ma túy' . Chiến thắng sít sao của ông trong cuộc bầu cử vòng hai ngày 21/6 — với tỷ lệ chênh lệch chưa đến 1% so với thượng nghị sĩ cánh tả Iván Cepeda — đánh dấu một sự đảo ngược mạnh mẽ so với chính phủ sắp mãn nhiệm của Gustavo Petro, người ưu tiên các cuộc đàm phán hòa bình . Tổng thống đắc cử đã công bố một số cam kết chính sách lớn:

• Gia nhập liên minh 'Lá chắn châu Mỹ': De la Espriella cam kết gia nhập Liên minh Lá chắn châu Mỹ (Alliance of the Shield of the Americas), một liên minh do chính quyền Trump dẫn đầu gồm các chính phủ cánh hữu ở Mỹ Latinh, tập trung vào việc chống tội phạm ma túy và 'sự can thiệp của nước ngoài' . Ông tuyên bố Colombia sẽ tham gia nhóm này ngay sau khi giành chiến thắng .
• Xây dựng siêu nhà tù theo mô hình El Salvador: Ông hứa sẽ xây dựng 10 siêu nhà tù trên khắp Colombia và sẽ được quản lý bởi các thực thể tư nhân . Mặc dù de la Espriella nhấn mạnh chiến lược của Colombia sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện địa phương — đề cập đến địa hình và sự hiện diện của các nhóm du kích — các nhà phê bình chỉ ra rằng kế hoạch của ông gần như sao chép cách tiếp cận 'mano dura' (bàn tay sắt) gây tranh cãi của Tổng thống El Salvador Nayib Bukele .
• Khôi phục quan hệ với Israel: Ông cam kết khôi phục quan hệ ngoại giao với Israel và mở đại sứ quán tại Jerusalem, đảo ngược quyết định cắt đứt quan hệ của Tổng thống sắp mãn nhiệm Gustavo Petro .

Bối cảnh khu vực: Ranh giới ý thức hệ trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức

Cuộc trao đổi giữa bà Sheinbaum và ông de la Espriella kết tinh một sự chia rẽ ý thức hệ ngày càng sâu sắc ở Mỹ Latinh:

• Khối diều hâu (ủng hộ Trump / theo mô hình Bukele): De la Espriella gia nhập một nhóm các nhà lãnh đạo cứng rắn đang ngày càng lớn mạnh — bao gồm Nayib Bukele (El Salvador) và các đồng minh trong liên minh 'Lá chắn châu Mỹ' — những người ủng hộ các cuộc đàn áp kiểu quân sự, giam giữ hàng loạt và coi các băng đảng là 'mục tiêu khủng bố' hoặc 'mục tiêu quân sự' . Cách tiếp cận này nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Mỹ dưới thời Trump .
• Khối thận trọng / coi trọng chủ quyền: Phản ứng của bà Sheinbaum phản ánh chính sách lâu nay của Mexico là chống lại sự can thiệp của nước ngoài vào các vấn đề an ninh. Đầu tháng 6/2026, bà đã từng chỉ trích đại sứ Mỹ vì những gì bà cho là can thiệp vào chính trị Mexico . Chính phủ của bà ưa chuộng sự hợp tác song phương tôn trọng thẩm quyền tài phán của mỗi quốc gia, thay vì các chỉ định quân sự đơn phương có thể leo thang căng thẳng giữa các quốc gia.
• Sự chuyển dịch trong nước ở Colombia: Chiến thắng sít sao của de la Espriella đánh dấu một làn sóng chuyển dịch sang cánh hữu rộng lớn hơn trong khu vực, nơi các cử tri thất vọng vì bạo lực đang ngày càng hướng tới những lời hứa an ninh mạnh tay .

Kết luận: Bà Sheinbaum đã bác bỏ mạnh mẽ cách gọi của ông de la Espriella khi coi các băng đảng Mexico là 'mục tiêu quân sự' của Colombia, yêu cầu ông giải quyết các vấn đề tội phạm của chính Colombia. Tranh chấp này phản ánh sự chia rẽ thực sự trong khu vực — với de la Espriella liên kết với mô hình quân sự hóa của Trump và Bukele, trong khi Sheinbaum bảo vệ chủ quyền quốc gia và các chiến lược hợp tác thay vì đối đầu.