Căng thẳng Mỹ - Iran tại Eo biển Hormuz: Hải quân Mỹ mở rộng tuyến hàng hải phía Nam, hơn 80 quả thủy lôi còn nằm rải rác

Dưới đây là bản tổng hợp các diễn biến mới nhất tại Eo biển Hormuz dựa trên các báo cáo hiện tại (cuối tháng 6 năm 2026).

Hải quân Mỹ mở rộng tuyến đường phía Nam ngoài khơi Oman

Hải quân Mỹ và các nhóm thông tin hàng hải đồng minh đã thiết lập và mở rộng một hành lang hàng hải phía Nam, len lỏi sát bờ biển Oman như một tuyến đường thay thế qua Eo biển Hormuz. Ngày 20/6, Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) đã thông báo rằng tàu thuyền có thể đi qua tuyến đường phía Nam này bất cứ lúc nào với tín hiệu Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) bật, và không có nghĩa vụ phải phối hợp với Hải quân Mỹ . Việc mở rộng này nhằm vô hiệu hóa vùng kiểm soát đơn phương do Iran tuyên bố. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã cảnh báo các tàu thương mại chỉ được sử dụng các tuyến đường do Tehran phê duyệt, đồng thời gọi hành lang mới này là một thách thức đối với thẩm quyền của Iran . Một số tàu chở dầu đã sử dụng tuyến đường phía Nam này .

Khoảng 80 quả thủy lôi còn sót lại trên luồng hàng hải chính

Luồng thương mại tiêu chuẩn trước chiến tranh qua Eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa do thủy lôi. Ngày 26/6, IMO chính thức ước tính có khoảng 80 quả thủy lôi còn nằm trong các luồng hàng hải lịch sử . Thủy lôi chủ yếu là loại Maham 3 và Maham 7 của Iran, là loại mìn nổ mạnh được thiết kế để chống lại sự phát hiện bằng sonar của tàu quét mìn . Cả tổ chức chủ tàu Intertanko và tờ The Guardian đều đưa tin rằng hoạt động vận tải biển bình thường không thể nối lại cho đến khi số mìn này được rà phá .

Kế hoạch sơ tán của IMO bị đình chỉ sau vụ tấn công bằng đạn lạ

Ngày 23/6, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã khởi động một kế hoạch "sơ tán theo giai đoạn" phối hợp với Oman để giải cứu các tàu và thủy thủ đoàn mắc kẹt. Tuy nhiên, vào ngày 25/6, một tàu container đang quá cảnh gần bờ biển Oman đã bị trúng một vật thể lạ (unknown projectile) . IMO ngay lập tức đình chỉ chương trình sơ tán. Tổng thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, xác nhận việc tạm dừng, với lý do vụ tấn công là một rủi ro an ninh không thể chấp nhận được .

Hàng nghìn thủy thủ và tàu bị mắc kẹt

Trước khi bị đình chỉ, IMO đã sơ tán thành công khoảng 2.500 thủy thủ . Nhiều nguồn tin uy tín (BBC, Al Jazeera, NPR) đưa tin rằng kế hoạch này ban đầu nhằm giải cứu hơn 11.000 thủy thủ bị mắc kẹt . Al Jazeera đưa tin cụ thể rằng "hơn 11.000 thủy thủ mắc kẹt ở Eo biển Hormuz" vẫn đang cần được sơ tán . Các kết quả tìm kiếm không cung cấp con số kiểm chứng theo thời gian thực cho "hơn một nghìn tàu đang chờ" hay giá trị "125 tỷ đô la hàng hóa"; những con số cụ thể này không thể được xác nhận độc lập từ các báo cáo nguồn. Bức tranh tổng thể là một số lượng rất lớn tàu thương mại vẫn bị mắc kẹt bên trong Vịnh Ba Tư và hiện không có kế hoạch sơ tán nào đang hoạt động.