Vàng lao dốc từ 5.602 USD xuống 4.000 USD: Lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran và lạm phát nóng thúc đẩy làn sóng bán tháo

Giá vàng đã giảm mạnh từ mức đỉnh lịch sử khoảng 5.602 USD/ounce vào tháng 1/2026 xuống gần 4.000 USD/ounce tính đến ngày 29/6, bị chi phối bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố: lệnh ngừng bắn mong manh Mỹ-Iran tạm thời hạ nhiệt giá năng lượng và kỳ vọng tăng lãi suất; dữ liệu lạm phát PCE tháng 5 nóng bỏng củng cố lo ngại Fed thắt chặt chính sách; đồng USD mạnh và lợi suất trái phiếu kho bạc tăng; cùng các chu kỳ căng thẳng địa chính trị ở Eo biển Hormuz rồi lại hạ nhiệt ngoại giao lặp đi lặp lại, làm bào mòn phần bù rủi ro (risk premium).

Từ Đỉnh Cao Kỷ Lục Đến Điều Chỉnh Sâu

Vàng đã đạt mức cao nhất mọi thời đại là 5.602,22 USD/troy ounce vào ngày 28/1/2026, được thúc đẩy bởi làn sóng tìm nơi trú ẩn an toàn (safe-haven) trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran leo thang . Trading Economics ghi nhận mức đỉnh là 5.608,35 USD . Đến cuối tháng 6, giá vàng giao ngay đã giảm khoảng 28% so với mức kỷ lục đó .

Lệnh Ngừng Bắn Mỹ-Iran Bấp Bênh và Diễn Biến Eo Biển Hormuz

Một thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran đã đạt được vào giữa tháng 6/2026, với một bản ghi nhớ ngừng bắn kéo dài 60 ngày, mở lại Eo biển Hormuz, dỡ bỏ phong tỏa hải quân và chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực . Thỏa thuận dự kiến sẽ được ký chính thức vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ . Giá vàng ban đầu đã tăng hơn 2-3% nhờ tin tức ngừng bắn khi giá dầu giảm và kỳ vọng Fed tăng lãi suất hạ nhiệt . Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn nhanh chóng rạn nứt – đến ngày 20/6, các hành động thù địch mới đẩy giá dầu tăng vọt và vàng trả lại hết mức tăng . Vào ngày 29/6, vàng lại giảm xuống gần 4.000 USD sau khi Mỹ và Iran có các cuộc tấn công mới ở Vịnh Ba Tư, làm căng thẳng lệnh ngừng bắn .

Lạm phát PCE 4,1% Củng Cố Kỳ Vọng Fed Tăng Lãi Suất

Chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed – đã tăng lên 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 5, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023, tăng từ mức 3,8% của tháng 4 . PCE lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) chạm 3,4%, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023 . Thị trường ngày càng định giá ít nhất một lần Fed tăng lãi suất trong năm nay, với thị trường hoán đổi chỉ ra khả năng diễn ra sớm nhất là vào tháng 9 . Dữ liệu lạm phát mạnh mẽ đã trực tiếp làm suy yếu vàng vì nó làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời như vàng.

Lợi Suất Trái Phiếu Tăng và Đồng USD Mạnh

Trong suốt một năm qua, đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu tăng đã liên tục gây áp lực lên vàng. Vào tháng 3/2026, vàng thu hẹp đà tăng khi đồng USD phục hồi giữa những tin tức trái chiều về chiến tranh . Đến tháng 6, lập trường diều hâu (hawkish) của Fed dưới thời Chủ tịch Warsh giữ cho đồng USD ở mức cao, tiếp tục kìm hãm vàng .

Các Chu Kỳ Bùng Phát Địa Chính Trị và Hạ Nhiệt Ngoại Giao Lặp Lại

Trong suốt năm 2026, vàng đã trải qua những biến động mạnh – tăng vọt khi có phong tỏa Hormuz và các cuộc tấn công, sau đó giảm mạnh khi có hy vọng ngừng bắn. Vào tháng 4, vàng giảm 2,2% chỉ trong một ngày do Mỹ phong tỏa Hormuz , sau đó phục hồi nhờ các tín hiệu đàm phán hòa bình . Vào tháng 5, một đợt leo thang mới đẩy vàng giảm 2% trong một ngày trước khi lệnh ngừng bắn mong manh được giữ vững . Mô hình "mua khi có chiến tranh, bán khi có hòa bình" này liên tục loại bỏ phần bù rủi ro địa chính trị, khiến vàng ở mức thấp hơn sau mỗi chu kỳ.

Sự Suy Thoái Rộng Hơn Của Các Kim Loại Quý

Bạc và các kim loại quý khác cũng lùi bước cùng vàng khi sự lạc quan về ngừng bắn và kỳ vọng thắt chặt của Fed kéo toàn bộ nhóm tài sản này đi xuống. Giá bạc tại Ấn Độ duy trì ổn định nhưng trầm lắng vào cuối tháng 6 sau khi mức tăng ban đầu nhờ thỏa thuận hòa bình phai nhạt .