Cảnh báo khẩn: Nga sẵn sàng tái diễn kịch bản 'người áo xanh' tại Baltic để thử thách NATO

Tình báo Latvia xác nhận mối đe dọa

Không chỉ Ba Lan lên tiếng, các cơ quan tình báo của Latvia cũng độc lập cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị cho các hành động khiêu khích tiềm tàng tại khu vực Baltic, củng cố thêm tính khẩn cấp trong đánh giá của ông Szota . Các báo cáo từ năm 2025 và 2026 đã mô tả một sự thay đổi về chất trong chiến dịch tác chiến hỗn hợp (hybrid warfare) của Nga nhắm vào châu Âu, chuyển từ những hành động "gây nhiễu" sang chuẩn bị chiến dịch có chủ đích . Sự thay đổi này bao gồm:

• Gây nhiễu hệ thống định vị GPS dọc theo bờ biển Baltic và các khu vực biên giới
• Thâm nhập các tế bào phá hoại nhằm vào cơ sở hạ tầng và các tòa nhà chính phủ
• Xây dựng cơ sở chiến dịch ngầm, gây khó khăn cho công tác cảnh báo sớm của NATO

Vào tháng 3/2026, các nguồn tin tình báo đã phát hiện sự tái kích hoạt của các kênh Telegram ly khai, điển hình là kênh "Cộng hòa Narva" nhắm vào Estonia. Đây là nỗ lực nhằm khai thác cộng đồng người gốc Nga tại đây để tạo ra một cái cớ cho sự can thiệp quân sự . Một báo cáo tháng 3/2026 từ Trung tâm Soufan chỉ ra rằng Nga đã gây áp lực gần như liên tục lên Estonia kể từ năm 2022 bằng các chiến thuật từ thông tin sai lệch nhắm vào người nói tiếng Nga cho đến việc cắt đứt cáp viễn thông dưới biển. Các vụ xâm phạm không phận và lãnh thổ ngày càng trắng trợn cho thấy tầm quan trọng của vùng Baltic như một "bãi thử nghiệm ngưỡng phản ứng của NATO" .

Sự đồng thuận từ các cơ quan tình báo châu Âu

Ông Szota không phải là người duy nhất gióng lên hồi chuông cảnh báo. Cách đó một năm, vào tháng 6/2025, Bruno Kahl, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND), từng nói với Table.Media rằng Berlin có thông tin tình báo cụ thể cho thấy Ukraine "chỉ là một bước trên hành trình tiến về phía Tây" của Moscow . "Họ không cần gửi xe tăng cho việc đó," ông Kahl nói. "Họ chỉ cần gửi 'người áo xanh' đến Estonia để bảo vệ cái gọi là thiểu số Nga bị áp bức" . Bình luận của ông Kahl lặp lại các chiến thuật chiến tranh hỗn hợp mà Nga đã sử dụng trong cuộc sáp nhập Crimea năm 2014 .

Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna đã có lập trường cứng rắn hơn. Vào tháng 11/2025, ông tuyên bố trên tờ o2.pl: "Tôi xin nói thẳng: nếu những người áo xanh từng bước qua biên giới của chúng tôi, chúng tôi sẽ bắn họ" . Bộ trưởng Quốc phòng Latvia cũng đã từng tuyên bố rằng bất kỳ "người áo xanh" nào trên đất Latvia "sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức" .

Estonia đã từng chứng kiến những hoạt động đáng ngờ. Vào tháng 10/2025, các quan chức Estonia phát hiện binh sĩ Nga không mang phù hiệu gần làng biên giới Saatse. Mặc dù các quan chức mô tả đây là "không phải một hành động khiêu khích trực tiếp mà là một nỗ lực thể hiện sự hiện diện", nhưng việc phát hiện này đã cho thấy mối đe dọa là có thật .

Ý nghĩa của các cảnh báo đối với Hội nghị Thượng đỉnh Ankara

Hội nghị Thượng đỉnh NATO lần thứ 36 sẽ diễn ra tại Ankara vào các ngày 7-8/7/2026 tại Khu phức hợp Tổng thống Beştepe . Chương trình nghị sự chính thức của hội nghị — chi tiêu quốc phòng, hỗ trợ Ukraine và hợp tác công nghiệp quốc phòng — vốn đã mang trọng trách địa chính trị to lớn . Tuy nhiên, những cảnh báo tình báo từ Warsaw và Riga, được đưa ra chỉ vài ngày trước khi các nhà lãnh đạo tập trung, đã thêm một yếu tố cấp bách, tức thời vào các cuộc thảo luận về an ninh sườn phía đông của NATO .

Các mục quan trọng trong chương trình nghị sự liên quan trực tiếp đến những đánh giá mới về mối đe dọa:

• Hiện thực hóa cam kết chi tiêu quốc phòng 5% GDP đã thống nhất tại Hội nghị thượng đỉnh The Hague 2025, và chuyển các cam kết tài chính thành năng lực quân sự thực tế ở sườn phía đông
• Thể hiện sự đoàn kết của đồng minh trong bối cảnh rạn nứt xuyên Đại Tây Dương về chiến tranh tại Iran, thế trận lực lượng của Mỹ tại châu Âu và các tranh chấp chia sẻ gánh nặng
• Duy trì hỗ trợ cho Ukraine đồng thời quản lý những bất đồng nội bộ giữa các đồng minh

Một báo cáo của Trung tâm Belfer từ tháng 2/2026 cảnh báo rằng trong vòng ba năm tới, Nga có khả năng sẽ leo thang chiến dịch 'vùng xám' (gray-zone) nhắm vào các quốc gia thành viên NATO, mà đỉnh điểm là một cuộc xâm nhập quân sự có giới hạn vào sườn đông bắc của liên minh . Báo cáo cũng chỉ ra rằng độ tin cậy của chính quyền Trump với tư cách là một thành viên NATO có khả năng sẽ tiếp tục suy giảm trong cùng giai đoạn này .

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã gửi một lời cảnh báo tới Điện Kremlin rằng một cuộc tấn công vào một quốc gia thành viên sẽ dẫn đến một "phản ứng hủy diệt" . Trong một video phát biểu trước thềm hội nghị thượng đỉnh, ông Rutte nói: "Tại Ankara, chúng tôi sẽ cho thế giới thấy rằng chúng tôi đang thực hiện những cam kết đã đưa ra tại The Hague năm ngoái" .

Một bài kiểm tra NATO không thể thất bại

Kịch bản "người áo xanh" hoàn toàn không phải là một bài tập tác chiến giả định. Nó là một bài kiểm tra trực tiếp đối với cam kết cốt lõi nhất của NATO — Điều 5 về phòng thủ tập thể — được thực hiện thông qua sự mơ hồ và khả năng phủ nhận. Như một phân tích của Viện Brookings từ năm 2016 đã nêu, NATO cần suy nghĩ thấu đáo về những hàm ý của hiện tượng người áo xanh, "đặc biệt là đối với các quốc gia vùng Baltic là Estonia và Latvia" .

Cảnh báo của ông Szota, được xác nhận bởi tình báo Latvia và Đức, không để lại chỗ cho sự tự mãn. Với hội nghị thượng đỉnh Ankara chỉ còn vài ngày, các đồng minh phải đối mặt với một sự lựa chọn rõ ràng: coi mối đe dọa chiến tranh hỗn hợp là ưu tiên hàng đầu và củng cố hệ thống phòng thủ sườn phía đông, hoặc chấp nhận rủi ro một cuộc khủng hoảng diễn ra chậm nhưng có thể leo thang nhanh hơn khả năng phản ứng của bộ máy chính trị liên minh.

Trong khi đó, Điện Kremlin đã bắt đầu thay đổi luật pháp cho phép sử dụng quân đội ở nước ngoài và kích hoạt các kênh ly khai tại Estonia . Câu hỏi không phải là liệu Nga có đang chuẩn bị mặt trận hay không — mà là liệu NATO đã sẵn sàng để vượt qua bài kiểm tra này hay chưa.