Drốn Sợi Quang Đang Thay Đổi Chiến Trường: Từ Ukraine Đến Lebanon Và Bài Toán Cho Israel

Dưới đây là tổng quan, đã được kiểm chứng, về những diễn biến chính xung quanh sự lan rộng toàn cầu của drone FPV (góc nhìn thứ nhất) điều khiển bằng cáp quang.

---

Hezbollah Sử Dụng Công Nghệ Và Tác Động Đến Phòng Không Israel

Drone FPV sợi quang đã trở thành vũ khí chính của Hezbollah chống lại các lực lượng Israel ở miền nam Lebanon. Đây là sự chuyển giao trực tiếp kiến thức chiến thuật từ cuộc chiến ở Ukraine . Bắt đầu một cách nghiêm túc khi xung đột toàn diện nổ ra vào tháng 3 năm 2026, Hezbollah đã phóng khoảng 160 drone vào lực lượng Israel, trong đó khoảng 90 chiếc là drone FPV dẫn đường bằng cáp quang . BBC Verify đã xác định được 35 video do Hezbollah phát hành kể từ ngày 26 tháng 3 năm 2026, mô tả các cuộc tấn công vào các vị trí của Israel .

Tại sao chúng vượt qua được hệ thống phòng không của Israel? Những chiếc drone này được kết nối với bộ điều khiển bằng một cuộn cáp quang mỏng, dài nhiều km, truyền lệnh và dữ liệu video một cách vật lý thay vì qua sóng vô tuyến . Điều này khiến chúng:

• Vô hình trước tác chiến điện tử - chúng không phát ra tín hiệu vô tuyến và không thể bị gây nhiễu hoặc giả mạo .
• Khó bị radar phát hiện - kích thước nhỏ của quadcopter và không có tín hiệu RF .
• Có khả năng truyền video HD với độ trễ cực thấp - người điều khiển thấy chính xác những gì drone thấy trong thời gian thực, cho phép tấn công chính xác vào các điểm yếu của xe tăng Merkava, trạm Iron Dome và các nhóm binh sĩ .

Hezbollah xác nhận họ đang tự sản xuất các loại drone FPV này bên trong lãnh thổ Lebanon .

---

Các Biện Pháp Đối Phó Khẩn Cấp Của Israel

Israel đang theo đuổi một kế hoạch ứng phó khẩn cấp nhiều lớp, dựa trên bài học từ chiến trường Ukraine và sự đổi mới của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước :

• Lưới thép - Được trùm lên các phương tiện trên các cánh tay kim loại như khung thành bóng đá, nhằm mục đích vật lý bắt hoặc làm chệch hướng các drone FPV trước khi chúng va chạm. IDF đã đặt mua một lượng lưới tương đương "20 sân bóng đá" .
• Hệ thống đánh chặn động năng - Các giải pháp nguyên mẫu từ Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) và các công ty khác đang được đẩy nhanh thông qua Cục Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng của Bộ Quốc phòng . Mỹ đang gửi hàng nghìn thùng đạn dược phân mảnh chuyên dụng và súng chống drone .
• Hệ thống "kính ngắm thông minh" dựa trên AI - Các hệ thống như SMASH của SmartShooter sử dụng AI để theo dõi và tiêu diệt các drone nhỏ, di chuyển nhanh bằng quang học, vì việc nhắm mục tiêu dựa trên RF là không hiệu quả .
• Thiết bị bắt giữ bằng điện từ - Các giải pháp nguyên mẫu khác nhau để bắt giữ hoặc vô hiệu hóa phi động năng các drone buộc bằng cáp quang đang được thử nghiệm .
• Đạn dược phân mảnh chuyên dụng - Được thiết kế để xé nát drone FPV bằng một mảnh đạn rộng, bù đắp cho việc thiếu khả năng nhắm mục tiêu điện tử .

Các quan chức Israel thừa nhận họ đang hoạt động theo một "lịch trình khẩn cấp được đẩy nhanh" để đưa các hệ thống này vào thực chiến, vì các biện pháp phòng thủ tạm thời đã tỏ ra không đủ .

---

Thiệt Hại Nhân Mạng Được Ghi Nhận Sau Lệnh Ngừng Bắn Tháng 4 Năm 2026

Bất chấp lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào giữa tháng 4 năm 2026, Hezbollah vẫn tiếp tục các cuộc tấn công bằng drone FPV nhằm vào lực lượng Israel ở khu vực "Vùng Vàng" và các cộng đồng phía bắc Israel . Các tổn thất được ghi nhận bao gồm:

• 11 binh sĩ Israel và 1 nhà thầu quốc phòng dân sự thiệt mạng bởi drone FPV sợi quang trong sáu tuần sau lệnh ngừng bắn, theo báo cáo của BBC .
• Trung sĩ Idan Fooks - thiệt mạng ngày 27 tháng 4 khi một drone FPV của Hezbollah tấn công những người lính đang sửa xe tăng ở Taybeh, miền nam Lebanon .
• Hạ sĩ quan dự bị Alexander Glovanyov (47 tuổi) - thiệt mạng ngày 11 tháng 5; đây là nạn nhân thứ năm của Israel từ các cuộc tấn công bằng drone FPV vào thời điểm đó .
• Một trạm Iron Dome bị hư hại - bị trúng đòn trực tiếp từ một cuộc tấn công bằng drone FPV .
• Nhiều vết thương nghiêm trọng - được ghi nhận vào các ngày 28 tháng 4, 11 tháng 5 và 28 tháng 5 .

Trong khoảng thời gian hơn hai tuần rưỡi sau lệnh ngừng bắn, Hezbollah đã phóng khoảng 80 drone nổ nhắm vào binh sĩ Israel, với một số đã trúng mục tiêu .

---

Sự Lan Rộng Toàn Cầu (Nigeria, Thổ Nhĩ Kỳ Và Hơn Thế Nữa)

Công nghệ này đang lan rộng nhanh chóng ra ngoài Ukraine và Lebanon:

• Nigeria - Ngày 26 tháng 6 năm 2026, công ty quốc phòng Nigeria Babasky Technologies đã thử nghiệm thành công UNIKAM-FO1, một loại đạn lảng vảng dẫn đường bằng sợi quang do trong nước sản xuất, được thiết kế để chống lại các biện pháp gây nhiễu điện tử. Cuộc thử nghiệm được tiến hành tại Trường Chiến đấu của Quân đội Nigeria ở Faskari .
• Thổ Nhĩ Kỳ - Công ty quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Ender ARGE đã công bố thứ mà họ mô tả là đạn lảng vảng đầu tiên trên thế giới có thành phần FPV sợi quang và cánh gấp. Nó đã hoàn thành thử nghiệm vào đầu năm 2026 và đặt mục tiêu sản xuất hàng trăm đơn vị mỗi tháng .
• Các chủ thể phi nhà nước ở châu Phi - Ít nhất chín quốc gia châu Phi (bao gồm Nigeria, Burkina Faso, Mali, Mozambique, Somalia và Sudan) đã có các chủ thể phi nhà nước mua lại và sử dụng drone FPV, mặc dù chưa nhất thiết phải là biến thể sợi quang .

Sự thay đổi lớn hơn là khả năng dẫn đường bằng sợi quang khiến các hệ thống tác chiến điện tử và gây nhiễu tinh vi nhất trở nên lỗi thời, buộc phải quay lại các biện pháp đánh chặn vật lý như lưới, đạn phân mảnh và đòn đánh động năng như là biện pháp đối phó đáng tin cậy duy nhất. Nga đã đi tiên phong trong việc sử dụng drone dẫn đường bằng sợi quang trong chiến đấu ở Ukraine; giờ đây, chiến thuật này đã trở thành một khuôn mẫu tiêu chuẩn có sẵn cho các chủ thể nhà nước và phi nhà nước trên toàn thế giới .