BIS cảnh báo 'mối liên kết tài khóa - tài chính' mới: Nợ kỷ lục và quỹ đầu cơ đòn bẩy cao đe dọa thị trường trái phiếu toàn cầu

Sự tương tác của các yếu tố này tạo ra thứ mà BIS gọi là 'mối liên kết chủ quyền - ổn định tài chính mới' . Trong môi trường này, sự mất lòng tin vào lộ trình nợ của một chính phủ có thể lan rộng với tốc độ đáng báo động. Quyền Tổng giám đốc BIS, ông Frank Smets, cảnh báo rằng việc định giá lại như vậy có thể thắt chặt các điều kiện tài chính một cách nhanh chóng, làm phức tạp việc điều chỉnh chính sách tiền tệ, và buộc các ngân hàng trung ương phải can thiệp theo những cách có thể làm suy yếu kỷ luật thị trường và tài khóa . Báo cáo cũng đánh giá tính thanh khoản trên các thị trường trái phiếu cốt lõi là mong manh hơn do định giá tài sản bị kéo dài và sự tự mãn của nhà đầu tư .

Một cuộc tổng duyệt thực tế: Cuộc khủng hoảng trái phiếu chính phủ Anh năm 2022

Cuộc khủng hoảng thị trường trái phiếu chính phủ Anh (gilts) năm 2022 là một ví dụ thực tế trực tiếp, sống động về cơ chế mà BIS hiện đang cảnh báo .

• Ngòi nổ và vòng xoáy: Sau 'ngân sách thu nhỏ' ngày 23/9/2022, lợi suất trái phiếu chính phủ Anh tăng vọt (hơn 100 điểm cơ bản trong bốn ngày) đã gây ra làn sóng bán tháo bắt buộc từ các quỹ hưu trí sử dụng Chiến lược Đầu tư Dựa trên Nợ phải trả (LDI) có đòn bẩy. Điều này tạo ra một vòng xoáy tự củng cố giữa lợi suất tăng, thanh khoản thị trường bốc hơi, và nhiều đợt bán tháo hơn nữa . Tổng doanh số bán ròng trái phiếu chính phủ Anh từ ngày 23/9 đến ngày 14/10 đã vượt quá 36 tỷ bảng Anh .
• Can thiệp của ngân hàng trung ương: Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đã buộc phải can thiệp bằng một chương trình mua trái phiếu khẩn cấp vào ngày 28/9/2022 để phá vỡ vòng xoáy và ổn định thị trường .
• Điểm tương đồng với cảnh báo của BIS: Cuộc khủng hoảng LDI đã cho thấy các vị thế tập trung, có đòn bẩy cao trong trái phiếu chính phủ, ngay cả bởi các tổ chức phi ngân hàng, có thể khuếch đại một cú sốc tài khóa thành một sự kiện hệ thống như thế nào. Báo cáo của BIS cảnh báo rằng các quỹ đầu cơ hiện đang đóng một vai trò đòn bẩy tương tự - nhưng trên một phạm vi rộng hơn các thị trường trái phiếu chính phủ ở các nền kinh tế tiên tiến . Tính đến tháng 11/2025, khoản vay repo trái phiếu chính phủ Anh ròng của các quỹ đầu cơ đã ở mức gần 100 tỷ bảng, với hơn 90% khoản vay này tập trung vào một số ít quỹ .

Sự xói mòn của một hàng rào phòng hộ thị trường quan trọng: Mối tương quan trái phiếu-cổ phiếu thay đổi

Cảnh báo của BIS càng trở nên sâu sắc hơn bởi một thay đổi cấu trúc quan trọng: sự xói mòn của mối tương quan nghịch chiều truyền thống giữa trái phiếu và cổ phiếu . Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu của IMF (tháng 4/2026) lưu ý rằng các cú sốc cung thường xuyên hơn đã làm hỏng 'mối quan hệ phòng hộ' này . Điều này có nghĩa là trong thời kỳ căng thẳng, trái phiếu có thể không còn cung cấp hàng rào phòng hộ danh mục đầu tư như trước đây. Rủi ro là việc giảm đòn bẩy đồng thời ở cả hai thị trường, làm trầm trọng thêm tổn thất cho các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy và khuếch đại căng thẳng hệ thống .

Đơn thuốc của BIS: Lời kêu gọi kỷ luật chính sách

Báo cáo của BIS kêu gọi hành động khẩn cấp và phối hợp trên nhiều mặt trận chính sách :

• Bảo vệ Ổn định Giá cả: Các ngân hàng trung ương phải duy trì cam kết vững chắc trong việc kiểm soát lạm phát .
• Đảm bảo Tính bền vững Tài khóa: Các chính phủ phải xây dựng lại bộ đệm tài khóa và giảm vay nợ để giảm bớt một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sự ổn định tài chính toàn cầu .
• Mở rộng Quy định đối với các Tổ chức Phi Ngân hàng (NBFI): Các quy định phải được mở rộng đối với các tổ chức tài chính phi ngân hàng, bao gồm các quỹ đầu cơ, vốn hiện đang ít bị quản lý hơn so với các ngân hàng . Tổng giám đốc BIS, ông Pablo Hernández de Cos, trước đây đã từng nhấn mạnh rằng việc kiềm chế các vụ cá cược đòn bẩy cao của quỹ đầu cơ vào trái phiếu chính phủ nên là một ưu tiên chính sách hàng đầu .
• Kiềm chế Đòn bẩy của Quỹ đầu cơ: BIS thúc giục các nhà hoạch định chính sách thực hiện 'quy định tương thích' và đưa ra các biện pháp hỗ trợ thanh khoản tạm thời, có mục tiêu và dễ dàng đảo ngược để ngăn chặn việc giảm đòn bẩy mất trật tự .
• Theo đuổi Cải cách Cơ cấu: Các chính phủ nên theo đuổi các cải cách cơ cấu để thúc đẩy tăng trưởng năng suất và tăng cường khả năng phục hồi của nền kinh tế trước các cú sốc cung .
• Hành động ngay, không chần chừ: BIS nhấn mạnh rằng kỷ luật trong chính sách tiền tệ, tài khóa và quy định sẽ mở rộng dư địa cho các lĩnh vực khác hành động; sự chậm trễ sẽ chỉ khiến các điều chỉnh cần thiết trở nên tốn kém hơn .