Cổ phiếu tàu chở dầu và vận tải biển lao dốc: Ba sự kiện chính châm ngòi cho đợt bán tháo

Cổ phiếu tàu chở dầu và vận tải biển đã bị bán tháo vào thứ Sáu, ngày 27 tháng 6 năm 2026, bởi một loạt sự kiện diễn ra nhanh chóng — việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, Mỹ dỡ bỏ trừng phạt đối với dầu mỏ Iran, và một vụ tấn công bằng tên lửa buộc Kế hoạch Sơ tán của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) phải tạm dừng. Những yếu tố này đã làm suy yếu 'phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh' vốn đang hỗ trợ kỳ vọng về giá cước vận tải, đồng thời khiến triển vọng hoạt động trở nên bất định . Dưới đây là phân tích chi tiết từng yếu tố và cách chúng kết hợp để tạo ra đợt bán tháo.

Diễn biến thị trường chứng khoán

Các nguồn tin đã cung cấp bối cảnh thị trường cho một đợt bán tháo cổ phiếu vận tải biển: Lưu lượng tàu qua Hormuz phục hồi nhanh chóng sau thỏa thuận Mỹ-Iran, xuất khẩu dầu của Iran được nới lỏng trừng phạt, và kế hoạch sơ tán của IMO bị đình chỉ sau khi một tàu bị trúng đạn gần Oman . Cùng với nhau, những diễn biến đó đã thúc đẩy các nhà đầu tư đánh giá lại liệu lợi nhuận phi thường từ tàu chở dầu do xung đột có thể duy trì được hay không.

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz tăng vọt

Sau khi bản ghi nhớ Mỹ-Iran được ký kết vào ngày 17 tháng 6, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển đã phục hồi nhanh chóng . Vào ngày 18 tháng 6, 25 tàu thương mại đã đi qua tuyến đường thủy này, con số hàng ngày cao nhất kể từ giữa tháng 4, theo công ty theo dõi hàng hải AXSMarine . Đến ngày 24 tháng 6, lưu lượng đã tăng lên 78 tàu, mức cao nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào cuối tháng 2, với 42% sử dụng tuyến đường do Oman và IMO quản lý . Càng nhiều tàu có thể đi qua, thì nguồn cung tàu chở dầu trở lại thị trường càng lớn, gây áp lực trực tiếp lên giá cước vận tải giao ngay vốn đã tăng cao trong thời gian gián đoạn. Sự bình thường hóa nguồn cung này là động lực cơ học dẫn đến kỳ vọng thu nhập thấp hơn.

Mỹ dỡ bỏ trừng phạt dầu mỏ Iran theo lệnh ngừng bắn

Vào ngày 17 tháng 6, Tổng thống Trump đã hoàn tất một hiệp ước với Iran, theo đó đình chỉ các lệnh trừng phạt của Mỹ và cho phép Iran tự do xuất khẩu dầu, theo các quan chức được AP trích dẫn . Mỹ cũng nới lỏng trừng phạt dầu mỏ theo một thỏa thuận tạm thời, với thời gian miễn trừ 60 ngày cho phép Iran tiếp thị dầu của mình ra quốc tế bằng đô la Mỹ . Hàm ý ngay lập tức đối với thị trường là một nguồn cung dầu thô lớn hơn có thể quay trở lại thị trường toàn cầu, làm giảm 'mức khan hiếm' vốn đã khiến việc thuê tàu chở dầu trở nên có lợi hơn trong suốt cuộc xung đột .

Kế hoạch sơ tán của IMO và việc tạm dừng sau vụ tấn công bằng tên lửa

IMO đã khởi động một kế hoạch sơ tán cho các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz vào đầu tuần ngày 25 tháng 6 . Vào ngày 25 tháng 6, một tàu đã bị trúng đạn ngoài khơi bờ biển Oman sau khi một số tàu chở dầu đã sử dụng tuyến đường do Liên Hợp Quốc bảo trợ . Tổng thư ký IMO, Arsenio Dominguez, sau đó đã đình chỉ kế hoạch sơ tán . Sự kiện này đã làm suy giảm niềm tin rằng tuyến đường thủy này an toàn để đi qua dưới lệnh ngừng bắn mới. Nó báo hiệu rằng ngay cả với một thỏa thuận ngoại giao, môi trường an ninh vẫn cực kỳ bất ổn — một thực tế khiến triển vọng ngắn hạn cho hoạt động của tàu chở dầu trở nên vô cùng bất định .

Giá dầu giảm đồng thời

Các nguồn tin hỗ trợ cho áp lực từ phía cung đằng sau triển vọng giá dầu yếu hơn: Iran được phép xuất khẩu dầu tự do hơn, và việc Mỹ dỡ bỏ trừng phạt đã cho phép dầu Iran được tiếp thị ra quốc tế . Sự kết hợp đó có xu hướng làm giảm lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung và làm suy yếu 'mức khan hiếm' do xung đột tạo ra. Phí bảo hiểm rủi ro thị trường dầu thô thấp hơn cũng sẽ làm giảm một trong những hỗ trợ gián tiếp cho tâm lý ngành tàu chở dầu.

Quan điểm của các nhà phân tích và giám đốc điều hành

Dữ liệu giao thông cho thấy một sự mở đầu ngoại giao ổn định đã được nối tiếp bằng sự phục hồi nhanh hơn nhiều so với những gì thị trường có thể mong đợi trong các chuyến đi qua Hormuz . Nhưng vụ tấn công bằng tên lửa vào ngày 25 tháng 6 ngay lập tức làm suy yếu giả định rằng việc bình thường hóa giao thông sẽ diễn ra suôn sẻ . Thị trường bị bỏ lại trong thế cân nhắc giữa việc khởi động lại giao thông với rủi ro rõ ràng về các cuộc tấn công tiếp theo — một mâu thuẫn khiến cho bất kỳ luận điểm tăng giá nào về tàu chở dầu cũng khó có thể giữ vững.

Tổng hợp các yếu tố định hình triển vọng bất định

Mỗi diễn biến đều kéo theo cùng một hướng rộng lớn cho cổ phiếu tàu chở dầu nhưng cũng tạo ra sự không chắc chắn bù trừ:

• Tàu thuyền qua lại nhiều hơn → Kỳ vọng giá cước giao ngay thấp hơn, nhưng cũng có nhiều tàu hơn phải đối mặt với rủi ro an ninh trong và xung quanh eo biển Hormuz .
• Dỡ bỏ trừng phạt → Nhiều nguồn cung dầu tiềm năng hơn, ít mức khan hiếm hơn, và triển vọng nhu cầu tàu chở dầu thay đổi khi xuất khẩu của Iran quay trở lại .
• Kế hoạch IMO bị đình chỉ → Lời nhắc nhở rằng khuôn khổ lưu thông an toàn vẫn chưa đáng tin cậy hoàn toàn, kéo dài rủi ro hoạt động đồng thời có khả năng làm chậm sự trở lại hoàn toàn của nguồn cung tàu .
• Phí bảo hiểm rủi ro dầu thô thấp hơn → Ít hỗ trợ hơn từ sự thắt chặt thị trường dầu do xung đột, ngay cả khi các tác động đến nhu cầu tàu chở dầu thực tế vẫn không chắc chắn .

Kết quả ròng vào ngày 27 tháng 6 là một sự định giá lại phối hợp: các nhà đầu tư có khả năng đã loại bỏ khoản lợi nhuận từ rủi ro chiến tranh vốn đã hỗ trợ tâm lý ngành tàu chở dầu, trong khi cuộc tấn công mới cho thấy việc quay trở lại hoạt động bình thường là không chắc chắn . Ngành này rơi vào trạng thái 'chờ và xem' — kỳ vọng giá cước vận tải đang bình thường hóa trở lại các điều kiện thời bình, nhưng an ninh của điểm trung chuyển chính vẫn còn bị thách thức một cách rõ ràng .