Đột phá kép: Nam châm siêu dẫn lớn nhất thế giới và cuộn dây trung tâm nhiệt độ cao của Trung Quốc

Ngày thứ Bảy, 27/6/2026, Viện Vật lý Plasma thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc tại Hợp Phì (tỉnh An Huy) đã công bố hoàn tất chế tạo và thử nghiệm thành công hai nam châm siêu dẫn quan trọng bậc nhất cho lò phản ứng nhiệt hạch — nam châm siêu dẫn từ trường hình xuyến (Toroidal Field - TF) lớn nhất thế giới và cuộn dây trung tâm (Central Solenoid - CS) siêu dẫn nhiệt độ cao. Cả hai đều đạt hiệu suất hàng đầu quốc tế và được sản xuất hoàn toàn bằng công nghệ trong nước.

Hai nam châm siêu dẫn chiến lược

Nam châm siêu dẫn từ trường hình xuyến (TF)

• Kích thước: Dài 21m, rộng 12m, cao 3,3m; tổng trọng lượng 582 tấn.
• Thể tích gấp 1,3 lần, và khả năng lưu trữ năng lượng gấp 3 lần so với nam châm TF của dự án ITER (lò phản ứng nhiệt hạch thí nghiệm quốc tế đang xây dựng tại Pháp). Đây là nam châm lớn nhất từng được chế tạo cho lò phản ứng nhiệt hạch.
• Hoàn tất quy trình đánh giá toàn diện của hội đồng chuyên gia vào thứ Bảy, sau 6 năm thiết kế và chế tạo.
• Khi vận hành, nam châm này tạo ra từ trường hình xuyến để giam giữ plasma bị đốt nóng tới hàng trăm triệu độ C. Thiết bị được thiết kế để hoạt động ổn định và đáng tin cậy trong suốt 60 năm dưới điều kiện siêu lạnh, dòng điện cực cao, bức xạ mạnh và áp lực lớn.

Cuộn dây trung tâm (CS) siêu dẫn nhiệt độ cao

• Hoàn tất thử nghiệm toàn bộ thông số vận hành trong cùng ngày.
• Các chỉ số chính và hiệu suất cốt lõi đã đạt đến trình độ hàng đầu quốc tế.

Thành tựu sản xuất nội địa hóa

Cả hai nam châm đều đạt 100% nội địa hóa các công nghệ cốt lõi — mọi linh kiện và quy trình chế tạo đều được phát triển ngay tại Trung Quốc, đánh dấu bước tiến lớn hướng tới tự chủ hoàn toàn trong kỹ thuật lò phản ứng nhiệt hạch.

Ý nghĩa đối với lộ trình CFETR

• Các nam châm này được phát triển trong khuôn khổ chương trình "mặt trời nhân tạo" của Trung Quốc thuộc Cơ sở Nghiên cứu Toàn diện cho Công nghệ Nhiệt hạch (CRAFT) - nền tảng công nghệ tiền chế tạo cho Lò phản ứng Thí nghiệm Kỹ thuật Nhiệt hạch Trung Quốc (CFETR).
• CFETR là thiết bị nhiệt hạch bước tiếp theo của Trung Quốc, được thiết kế để lấp đầy khoảng trống giữa ITER và một nhà máy điện nhiệt hạch trình diễn (DEMO). Dự án được lên kế hoạch hai giai đoạn:
  • Giai đoạn I: Nhắm tới Q ≈ 10 (hệ số khuếch đại năng lượng) và công suất nhiệt hạch 500 MW dạng xung.
  • Giai đoạn II: Nhắm tới vận hành ổn định (steady-state) với công suất cao hơn.
• Viện nghiên cứu tuyên bố rằng những đột phá liên tiếp của hai nam châm siêu dẫn cốt lõi này "đã củng cố thêm nền tảng cho việc xây dựng các lò phản ứng nhiệt hạch của Trung Quốc" và sẽ "nâng cao đáng kể năng lực nghiên cứu phát triển độc lập và khả năng xây dựng kỹ thuật các lò phản ứng nhiệt hạch trong nước."