Bán tháo cổ phiếu bán dẫn toàn cầu: Nguyên nhân, diễn biến thị trường và cảnh báo 'hủy diệt vốn' từ Jefferies

Nguyên nhân nào dẫn đến làn sóng bán tháo cổ phiếu bán dẫn toàn cầu?

Đợt bán tháo ngày thứ Sáu, 26/6/2026, là đỉnh điểm của một tuần giao dịch đầy biến động, được thúc đẩy bởi nỗi lo ngày càng tăng của nhà đầu tư xoay quanh chi phí đầu tư hạ tầng AI, lạm phát giá chip, và nghi ngờ về khả năng thu hồi vốn (ROI) của các đại gia công nghệ (hyperscaler). Các tín hiệu tiêu cực bao gồm:

• Dự báo doanh thu AI thất vọng của Broadcom hồi đầu tháng 6: Mức thiếu hụt 700 triệu USD so với kỳ vọng đã gây ra đợt giảm 22% chỉ trong một ngày, xóa sổ 1,3 nghìn tỷ USD giá trị khỏi ngành chip toàn cầu . Chỉ số bán dẫn Philadelphia (SOXX) đã giảm 7,9% chỉ trong ngày 23/6 .
• Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng sau các số liệu việc làm mạnh hơn dự kiến, gây áp lực lên các cổ phiếu tăng trưởng nhạy cảm với lãi suất .
• Thông tin OpenAI có xu hướng hoãn kế hoạch IPO đến năm 2027, làm suy yếu tâm lý đối với nhóm cổ phiếu công nghệ .
• Nỗi sợ rằng cơn sốt AI 'đã đi quá xa và quá nhanh', khi các nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu số vốn đầu tư khổng lồ có thể tạo ra lợi nhuận xứng đáng hay không .

Hiệu suất của các công ty chip lớn

Châu Á (Thứ Sáu, 26/6):

• Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc lao dốc hơn 8%, kích hoạt bộ ngắt mạch (circuit breaker) .
• Nikkei của Nhật Bản giảm gần 5% .
• Samsung và SK Hynix là những cổ phiếu giảm mạnh nhất, khi các cổ phiếu bộ nhớ vốn đã tăng 41% trong tháng trước đó .

Mỹ (Thứ Sáu, 26/6):

• Sandisk giảm hơn 10% .
• Micron Technology giảm 7% .
• Intel giảm 2.6%, Arm mất 3.3%, Marvell giảm 3.5% trong giao dịch trước giờ mở cửa .
• S&P 500 giảm 0.05% xuống 7.354, Nasdaq Composite giảm 0.24% xuống 25.297 — đánh dấu phiên giảm thứ năm liên tiếp của cả hai chỉ số .

Trong 'cơn bão hủy diệt chip' ngày 23/6, Micron đã giảm 13%, Nvidia mất hơn 300 tỷ USD vốn hóa thị trường tại một thời điểm, và Nasdaq giảm hơn 4% trong một phiên .

Chi phí hạ tầng AI và 'lạm phát chip' thúc đẩy nỗi lo của nhà đầu tư

• 'Chipflation' (Lạm phát chip): Các nhà sản xuất bộ nhớ Hàn Quốc là Samsung và SK Hynix đã tăng giá DRAM cho máy chủ lên 60-70% trong năm 2026 do nhu cầu AI vượt xa nguồn cung . Giá hợp đồng cho DRAM và NAND đã tăng vọt, khi nhu cầu từ máy chủ AI tiêu thụ phần lớn năng lực sản xuất đáng lẽ dành cho PC và điện thoại thông minh .
• Chi tiêu vốn (Capex) của các 'hyperscaler' tiêu tốn gần như toàn bộ dòng tiền hoạt động. Ước tính tổng cam kết đầu tư vào hạ tầng AI của các 'ông lớn' công nghệ trong năm 2026 là khoảng 725 tỷ USD, riêng Alphabet đã huy động 80 tỷ USD thông qua phát hành nợ . Điều này đã chuyển câu chuyện từ tăng trưởng AI sang tính bền vững của nguồn vốn.
• Đợt huy động 80 tỷ USD của Alphabet đã thách thức giả định trước đây rằng các 'hyperscaler' có thể tự tài trợ cho việc xây dựng AI vô thời hạn, làm dấy lên lo ngại về pha loãng cổ phiếu và sức khỏe bảng cân đối kế toán .
• Cổ phiếu bộ nhớ (SK Hynix, Samsung, Micron) là những người hưởng lợi chính từ 'chipflation', nhưng đợt bán tháo phản ánh nỗi sợ rằng sức mạnh định giá đã đạt đỉnh và các 'hyperscaler' có thể đẩy lùi hoặc làm chậm các đơn đặt hàng .

Lập luận phản bác của Jefferies và cảnh báo 'Hủy diệt vốn'

Chris Wood, Trưởng bộ phận Chiến lược vốn cổ phần toàn cầu của Jefferies, đã đưa ra một góc nhìn đa chiều :

Lập luận ủng hộ (Xu hướng AI vẫn được hỗ trợ):

• Jefferies cho rằng đà tăng của cổ phiếu AI vẫn được hỗ trợ về cơ bản bởi tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ, chứ không chỉ là đầu cơ .
• Nhóm chiến lược định lượng của họ phát hiện ra rằng lợi nhuận từ cổ phiếu AI dựa trên sự mở rộng doanh thu và lợi nhuận thực tế, không giống như bong bóng công nghệ không có lợi nhuận giai đoạn 2021–2022 .
• Cổ phiếu AI đã đóng góp hơn 80% mức tăng của S&P 500 trong năm 2026, và Jefferies cho rằng sự tập trung này là hợp lý nhờ vào kết quả kinh doanh — ít nhất là hiện tại .

Cảnh báo 'Hủy diệt vốn':

• Wood cảnh báo rằng cơn sốt AI cuối cùng sẽ bị phá vỡ không phải do nhu cầu chip giảm đột ngột, mà bởi một sự nhận ra trên diện rộng rằng các 'hyperscaler' và các phòng thí nghiệm AI hàng đầu (OpenAI, Anthropic) không thể thu được lợi nhuận xứng đáng từ khoản đầu tư vốn khổng lồ đang thực hiện .
• Ông cho rằng có nguy cơ sự kiên nhẫn của nhà đầu tư sẽ cạn kiệt khi rõ ràng rằng ~725 tỷ USD chi tiêu AI hàng năm không tạo ra doanh thu hoặc lợi nhuận tương xứng, có thể kích hoạt một đợt định giá lại cơ cấu của toàn bộ ngành bán dẫn .
• Mối lo ngại là chu kỳ đầu tư vốn của 'hyperscaler' giống như xây dựng hạ tầng viễn thông — đầu tư ban đầu khổng lồ nhưng thời gian thu hồi vốn dài và không chắc chắn, với nguy cơ tài sản bị mắc kẹt .
• Quan điểm của Wood: đợt bán tháo không phải vì nhu cầu AI bị phá vỡ; đó là về cái giá của nhu cầu đó quá cao so với lợi nhuận cuối cùng mà nó tạo ra .

Mâu thuẫn cốt lõi: Jefferies tin rằng giao dịch AI được hỗ trợ trong ngắn hạn nhờ đà tăng trưởng lợi nhuận thực tế, nhưng cảnh báo nếu các 'hyperscaler' không thể kiếm tiền từ các khoản đầu tư của họ trong một khung thời gian hữu hình, kết quả sẽ là 'hủy diệt vốn' trên toàn bộ chuỗi cung ứng AI — bắt đầu từ các cổ phiếu chip đã hưởng lợi nhiều nhất từ cơn sốt chi tiêu.