Vì sao cổ phiếu công nghệ và AI đang bị nhà đầu tư toàn cầu 'quay lưng'?

• Cổ phiếu chip giảm trở lại. Infineon giảm 3%, STMicroelectronics mất 2,4% và ASML giảm 2,3% trong phiên giao dịch sớm . BE Semiconductor và ASM International cũng giảm .
• Cổ phiếu công nghệ Mỹ và châu Á lao dốc theo. SoftBank giảm tới 11%. Trong giao dịch tiền thị trường, Intel mất 2,6%, Arm giảm 3,3% và Micron — vốn đã tăng vọt nhờ báo cáo lợi nhuận đột biến giữa tuần — giảm 5% .
• Cổ phiếu Zalando lao dốc vì bị điều tra. Cơ quan giám sát tài chính Đức (BaFin) tuyên bố đã tìm thấy "dấu hiệu cụ thể" cho thấy Zalando vi phạm các quy tắc kế toán, mở ra một cuộc rà soát chính thức đối với báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của họ . Cuộc điều tra được mở vào ngày 19 tháng 6, liên quan đến những thiếu sót có thể có trong các thuyết minh về một giao dịch với bên liên quan liên quan đến thương vụ mua lại About You . Cổ phiếu Zalando đã giảm khoảng 7–17% sau tin tức này .

Câu chuyện về Zalando mang tính đặc thù, nhưng nó lại xảy ra vào đúng ngày các nhà đầu tư đã sẵn sàng bán tháo, khuếch đại tâm lý tiêu cực trên thị trường chứng khoán châu Âu .

Câu chuyện chính của tuần: Cú sốc bán tháo 1.300 tỷ USD vào thứ Ba

Thời điểm quyết định là thứ Ba, ngày 23 tháng 6. Chỉ số bán dẫn Mỹ (SOX) giảm 7,9% từ mức cao nhất mọi thời đại . Cổ phiếu bán dẫn toàn cầu đã mất hơn 1.300 tỷ USD giá trị thị trường chỉ trong một phiên giao dịch .

• Châu Á hứng chịu hậu quả nặng nề nhất. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc, vốn nặng về công nghệ, giảm tới 10%, gây ra một đợt tạm ngừng giao dịch ngắn . Cổ phiếu của Samsung và SK Hynix mỗi mã đều giảm hơn 12% .
• Các tên tuổi lớn của Mỹ bị bán tháo mạnh. Nvidia giảm 3%, AMD mất 6% và Micron giảm hơn 8% trong giao dịch tiền thị trường .
• Châu Âu cũng không tránh khỏi. Chỉ số Stoxx 600 giảm 0,73%, với nhóm công nghệ và vật liệu cơ bản mỗi nhóm giảm ít nhất 2,5% . ASML, công ty có giá trị nhất châu Âu, đã mất khoảng 38 tỷ USD vốn hóa thị trường, giảm 5,2% . Infineon và STMicroelectronics lần lượt giảm 6,3% và 8% .

Mức độ rộng khắp của đợt bán tháo thật đáng kinh ngạc. Mọi nhà sản xuất chip lớn, trên mọi lục địa, đồng loạt bán tháo. Nguyên nhân kích hoạt? Sự kết hợp giữa định giá quá căng, lo ngại rằng chi tiêu vốn cho AI — vốn đã rất lớn và đang tiếp tục tăng — có thể không mang lại lợi nhuận tương xứng, và kỳ vọng ngày càng tăng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản vào cuối năm để chống lạm phát dai dẳng .

Sự phục hồi của Micron không kéo dài

Giữa tuần mang đến một sự giải lao ngắn ngủi. Micron Technology công bố báo cáo thu nhập quý 3 bùng nổ vào thứ Tư, ban đầu đã nâng đỡ cổ phiếu chip . Sự tăng vọt rất mạnh nhưng chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Đến thứ Sáu, làn sóng bán tháo đã tiếp diễn trở lại trên toàn cầu . Thông điệp từ thị trường rất rõ ràng: một báo cáo thu nhập mạnh vẫn có thể kích hoạt một đợt phục hồi, nhưng các nhà đầu tư đang tận dụng các đợt phục hồi đó để bán ra, chứ không phải để mua thêm .

Mô hình này — một đợt bán tháo mạnh, một cú hồi kỹ thuật (dead-cat bounce) sau tin tốt, sau đó lại là bán tháo — là dấu hiệu đặc trưng của một thị trường đã mất niềm tin vào các mức bội số (multiples) mà trước đây nó từng chấp nhận.

Những gì sự kiện này tiết lộ về định giá AI và tâm lý thị trường

Cuộc bán tháo này là về giá, không phải về các yếu tố cơ bản. Nhiều báo cáo trong tuần này nói rõ rằng đợt điều chỉnh được thúc đẩy bởi sự đánh giá lại về mức giá mà các nhà đầu tư nên trả cho các cổ phiếu liên quan đến AI, chứ không phải do lợi nhuận hay nhu cầu suy giảm .

• Định giá 'trên trời' là động lực cốt lõi. Morningstar báo cáo rằng các nhà đầu tư đang "ngán ngẩm với mức định giá trên trời của các cổ phiếu gắn với trí tuệ nhân tạo" . Chỉ số Stoxx 600 chạm đỉnh lịch sử rồi lại rơi khỏi đỉnh ngay trong cùng một tuần — một dấu hiệu cổ điển của hành vi tạo đỉnh hoặc xoay vòng danh mục .
• Lo ngại về chi phí gia tăng tạo thêm áp lực. Những lo lắng về chi tiêu vốn khổng lồ cần thiết cho cơ sở hạ tầng AI — và liệu nó có tạo ra lợi nhuận tương xứng hay không — đã trở thành một rủi ro lớn . Các báo cáo rằng Apple và Microsoft có kế hoạch tăng giá cũng gây áp lực lên tâm lý .
• Yếu tố vĩ mô làm trầm trọng thêm sự bất an. Kỳ vọng về việc Fed sắp tăng lãi suất để chống lạm phát dai dẳng đã cung cấp thêm một chất xúc tác cho hoạt động chốt lời trên các cổ phiếu công nghệ nhạy cảm với lãi suất . Những người tham gia thị trường bắt đầu định giá mức tăng lãi suất 50 điểm cơ bản vào cuối năm, gấp đôi so với dự báo chỉ hai tuần trước đó .
• Mô hình này mong manh, không hoảng loạn. Đợt bán tháo diễn ra mạnh mẽ nhưng có trật tự. Lợi nhuận mạnh mẽ từ Broadcom (đầu tháng 6) và Micron (giữa tuần) tạm thời nâng đỡ cổ phiếu, nhưng mỗi đợt phục hồi đều bị bán ra . Như Ross Mayfield, chiến lược gia phân tích đầu tư tại Baird, đã nói: "Các giao dịch tập trung cao độ và bị chi phối bởi dòng tiền, khiến chúng dễ bị đảo chiều mạnh" .

Tóm lại: Thị trường đang trải qua một cuộc 'sát hạch' về định giá đối với cổ phiếu AI. Nhu cầu chip mạnh mẽ và lợi nhuận bùng nổ không còn đủ để duy trì mức giá cao. Các nhà đầu tư đang yêu cầu bằng chứng cho thấy chi tiêu vốn khổng lồ cho AI sẽ chuyển thành lợi nhuận bền vững, được bảo vệ bởi biên lợi nhuận — và họ đang trừng phạt những cái tên không thể cung cấp điều đó đủ nhanh.