Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào nhà máy lọc dầu NORSI: Đòn giáng mạnh vào thị trường nhiên liệu Nga

Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine vào nhà máy lọc dầu NORSI của Lukoil vào cuối tháng 6 năm 2026 không chỉ làm hư hại một đơn vị duy nhất — nó đã làm tê liệt toàn bộ nhà máy và khiến cuộc khủng hoảng nhiên liệu trong nước tồi tệ nhất mà Nga phải đối mặt trong nhiều thập kỷ trở nên sâu sắc hơn. Dưới đây là bản tường thuật chi tiết, được xác thực từ các nguồn tin, về những gì đã bị tấn công, những gì đã bị phá vỡ và ý nghĩa của nó đối với nguồn cung nhiên liệu của Nga.

Những gì đã bị tấn công tại NORSI

Vào ngày 24 tháng 6 năm 2026, một máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez (NORSI) ở Kstovo, vùng Nizhny Novgorod . NORSI là nhà máy lọc dầu lớn nhất của Lukoil, là nhà máy lớn thứ tư của Nga về công suất (có khả năng xử lý khoảng 16 triệu tấn mỗi năm, ~320.000 thùng/ngày) và là nhà sản xuất xăng lớn thứ hai của cả nước .

Đòn tấn công đã làm hư hại đơn vị chưng cất dầu thô sơ cấp CDU-5 (AVT-5) — đơn vị lọc dầu chính của nhà máy . Đơn vị này chiếm khoảng 25% công suất sản xuất của nhà máy, với công suất xử lý 12.000 tấn mỗi ngày .

Hậu quả ngay lập tức: Ngừng hoạt động và thương vong

Toàn bộ nhà máy lọc dầu đã đình chỉ hoạt động vào ngày 24 tháng 6 và ngừng toàn bộ quá trình xử lý dầu . Chính quyền địa phương xác nhận có thương vong từ hậu quả của vụ việc, mặc dù các nguồn tin hiện tại không nêu rõ con số cụ thể .

Thiệt hại song song tại Nhà máy lọc dầu Moscow

Cuộc tấn công NORSI không diễn ra đơn lẻ. Trong cùng thời kỳ, Nhà máy lọc dầu Moscow (còn gọi là Kapotnya) đã bị tấn công bởi hai cuộc tập kích bằng máy bay không người lái riêng biệt của Ukraine:

• Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, một hoặc nhiều máy bay không người lái đã đánh trúng một đơn vị lọc dầu .
• Vào ngày 18 tháng 6 năm 2026, năm hoặc nhiều máy bay không người lái đã tấn công đơn vị xử lý dầu thô sơ cấp duy nhất còn lại của nhà máy, cũng như các cơ sở lưu trữ dầu và sản phẩm dầu .

Hai cuộc tấn công cùng nhau đã vô hiệu hóa cả hai đơn vị xử lý dầu thô chính của nhà máy, loại bỏ 100% công suất lọc dầu thô sơ cấp của nó, theo Reuters .

Đóng góp vào cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất của Nga

Việc NORSI ngừng hoạt động xảy ra chồng lên một làn sóng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trước đó. Đến giữa tháng 6 năm 2026, Ukraine đã tấn công 8 trong số 10 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga trong 16 cuộc tấn công riêng biệt chỉ trong tháng 5 . Hiệu ứng tích lũy được The Moscow Times mô tả là đã "đưa ngành công nghiệp lọc dầu của Nga lùi lại hai thập kỷ" và tạo ra "cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất trong lịch sử" đối với Nga .

• Đến tuần đầu tiên của tháng 6 năm 2026, Nga đã mất khoảng một phần ba công suất lọc dầu — 2,14 triệu thùng mỗi ngày không hoạt động .
• Sản lượng xăng hàng ngày của Nga giảm ~25% so với mức trung bình hàng ngày của tháng 6 năm 2025, giảm xuống còn khoảng 90.000 tấn mỗi ngày .

Phân phối nhiên liệu lan rộng khắp nước Nga

Theo The Moscow Times, tính đến ngày 25 tháng 6 năm 2026, các biện pháp phân phối nhiên liệu đã được áp dụng tại ít nhất 56 khu vực của Nga . Các chuỗi trạm xăng lớn đã đưa ra các giới hạn nghiêm ngặt — ví dụ: tối đa 20 lít xăng AI-92/AI-95 và tối đa 40 lít dầu diesel cho mỗi khách hàng ở Moscow, St. Petersburg và Tatarstan . RFE/RL đưa tin có ít nhất 17 khu vực có các hạn chế bắt buộc do chính phủ áp đặt, với hàng chục khu vực khác bị ảnh hưởng bởi các giới hạn của công ty tư nhân .

Phản ứng của Điện Kremlin: Chất lượng hơn số lượng

Các nguồn tin xác nhận rằng Nga đã lặng lẽ cho phép các nhà máy lọc dầu bán nhiên liệu tiêu chuẩn Euro-3 thấp hơn, cho phép xăng có hàm lượng lưu huỳnh gấp 15 lần giới hạn của EU để giữ cho các máy bơm hoạt động . Tuy nhiên, báo cáo cụ thể về việc Điện Kremlin chính thức xem xét lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel vào tháng 6 năm 2026 không được ghi nhận trong các nguồn tin này. The Moscow Times lưu ý vào giữa tháng 6 rằng "các lựa chọn của Điện Kremlin đang thu hẹp dần" — bao gồm các hạn chế xuất khẩu tiềm năng — nhưng bằng chứng hiện có không chứa một báo cáo trực tiếp, được xác nhận rằng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đang được xem xét tích cực tại thời điểm đó .